ایران در هفته ای که گذشت؛ ۲۴ دیماه ۱۳۸۹

احمد جنتی
Image caption احمد جنتی اعلام شرایط برای حضور اصلاح طلبان در انتخابات آینده مجلس را وقاحت توصیف کرد

ادامه کشمکش ها در مورد حضور اصلاح طلبان در انتخابات آینده مجلس و کشته شدن هفتاد و هفت نفر در یک سانحه هوایی در نزدیکی ارومیه از مهمترین رخدادهای ایران در طول هفته گذشته بود. برگ های تازه ای هم به پرونده هسته ای ایران افزوده شد.

اصلاح طلبان و اصولگرایان؛ ادامه رویارویی

روز جمعه ۱۷ دیماه، احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان ایران در خطبه های نماز جمعه تهران، اعلام شرایط برای حضور اصلاح طلبان در انتخابات آینده مجلس را "وقاحت" توصیف کرد و رهبران مخالفان دولت را تلویحا "خواص غیر انقلابی" خواند که مردود شده اند، مردم به آنها نمره صفر داده اند و به آنها رأی نمی دهند.

پیشتر، روز پنجم دیماه، محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران در دیدار با نمایندگان جناح اقلیت مجلس شورای اسلامی گفته بود که اصلاح طلبان برای حضور در انتخابات پارلمانی آینده، خواستار "آزادی زندانیان سیاسی، پایبندی همگان به قانون اساسی و فراهم شدن امکان برگزاری انتخابات سالم و آزاد" هستند.

این اظهارات واکنش تند برخی از چهره های سیاسی اصولگرا و برخی از رسانه های طرفدار دولت را در پی داشت؛ تا آنجا که روزنامه کیهان، دیدار جمعی از نمایندگان مجلس با رئیس جمهوری سابق را "حرکتی خیانت گونه" توصیف و آقای خاتمی را به "ایفای نقش ستون پنجم برای مثلث آمریکا، اسرائیل و انگلیس" متهم کرد.

روز یکشنبه ۱۹ دی، آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران در دیدار با گروهی از مردم قم، بار دیگر حوادث بعد از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری را به "طراحان خارجی" نسبت داد و رهبران اصلاح طلب مخالف دولت را "بازیچه طراحان اصلی" توصیف کرد و گفت که "دشمن آنها را به وسط صحنه هل داده بود."

دو روز بعد، حبیب الله عسگراولادی، عضو سرشناس حزب موتلفه اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، گفت که گروهی از اصلاح طلبان در سه مقطع ۱۸ تیر ۷۸، تحصن در مجلس و رویدادهای سال گذشته، تا "مرز محاربه" با نظام پیش رفتند و بدین ترتیب مشروعیت خود را از دست داده اند.

او خودداری نهادهای قانونی از تایید صلاحیت این گروه از اصلاح طلبان برای حضور در رقابت‌های سیاسی آینده را با توجه "به مطالبات مردم" طبیعی دانست و تأکید کرد که "حذف یک دیدگاه برانداز آسیبی به مشارکت سیاسی مردم نمی‌زند."

در مقابل، روز دوشنبه ۲۰ دی، محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران در جمع گروهی از استادان دانشگاه ها و اعضای جامعه پزشکی، ظاهرا در واکنش به سخنان آقای جنتی گفت: "این که این روزها گفته می شود مردم چه کسی را بخواهند و چه کسی را نخواهند باید گفت که کسانی که مردم را قبول ندارند حق ندارند درباره مردم و از زبان مردم صحبت کنند."

آقای خاتمی به جریانی اشاره کرد که بنا به گفته او می خواهد "همه امکانات را در کشور به دست بگیرد" و این جریان "دروغ می گوید، تهمت می زند و تحریف می کند."

روز بعد، میرحسین موسوی، از رهبران اصلاح طلب ایران، در مصاحبه با سایت کلمه بار دیگر، درخواست آزادی زندانیان سیاسی، پایبندی به همه اصول قانون اساسی، آزادی رسانه ها و انتخابات آزاد غیر گزینشی را مورد تأکید قرار داد و شیوه های تبلیغاتی هواداران دولت را با روش های "رژیم های توتالیتر چون شوروی دوران استالین یا رومانی زمان چائوشسکو" مقایسه کرد.

او اظهارات پیشین دبیر شورای نگهبان ایران در مورد کمک مالی آمریکا به اصلاح طلبان ایران را "بهتان و دروغ" خواند و آقای جنتی را پیشنمازی معرفی کرد که علی رغم این بهتان و دروغ، موقعیت رسمی خود را حفظ کرده است.

میرحسین موسوی، همچنین بخشی از حاکمیت را به داشتن "اعتقاد به خس و خاشاک و بزغاله و گوساله بودن میلیون ها نفر از مردم" و باور نداشتن به شعور ملت، متهم کرد.

از سوی دیگر، رسول منتجب نیا، قائم مقام حزب اعتماد ملی، هم در گفت و گو با خبرگزاری کار ایران، ایلنا، برخی از "برخوردها و خط و نشان کشیدن ها را به معنای ادامه بحران" ارزیابی کرد؛ "حضور گسترده اصلاح طلبان" در جامعه ایران را امری بدیهی و ضروری دانست و گفت: "کسانی که در راس امور هستند از جمله کسی که در شورای نگهبان قانون اساسی، بالاترین مقام را دارد نباید از همان اول تیر خلاص را به طرف رقبا رها کنند." اصلاح طلبان و اصولگرایان؛ اخلاق سیاسی

Image caption هاشمی رفسنجانی، نسبت به شدت گرفتن توهین و تهمت به روحانیون و مراجع تقلید، از سوی کسانی که آنها را مارهای افسرده خواند، هشدار داد.

احمد جنتی، امام جمعه موقت تهران، همچنین در بخشی از خطبه های نماز جمعه گذشته، گفت: "یک بچه شهیدی آمده و درباره یک مجرم فراری فتنه مطالبی را بیان کرده و درباره او حکم زندان و شلاق صادر شده است."

پیشتر اعلام شده بود که شعبه ۷۶ دادگاه کیفری استان تهران، کاوه اشتهاردی، مدیر مسئول روزنامه دولتی ایران را به جرم "افترا و نشر اکاذیب" علیه مهدی هاشمی، پسر اکبر هاشمی رفسنجانی، به تحمل ۶ ماه حبس و ۱۰ ضربه شلاق محکوم کرده است.

روز یکشنبه این هفته، اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و مجلس خبرگان رهبری، در پیامی به مناسبت روز ۱۹ دی، زمان حاضر را "پائیز بداخلاقی های سیاسی و اختلافات سلیقه ای" توصیف و از کسانی انتقاد کرد که بنا به نوشته او خرقه دوستی و ارشاد پوشیده اند، دروغ را اخلاق، تهمت را مبارزه و توهین را جهاد می دانند.

دو روز بعد، روزنامه کیهان بیانیه رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را، به لحاظ ادبیات نوشتاری، "مغلوط" از نظر محتوا، "مخدوش" و با توجه به چگونگی استدلال، "ابتدایی" توصیف کرد و احتمال داد که این بیانیه را دیگران تهیه و با اجازه آقای هاشمی رفسنجانی در پایگاه اطلاع رسانی او منتشر کرده باشند.

در گذشته، بیشتر، اصلاح طلبان از بداخلاقی های سیاسی گله داشتند؛ چنانکه محمد خاتمی پس از انتشار اعترافات یکی از متهمان حوادث پس از انتخابات علیه او، در بیانیه ای نوشت که در جریان حوادث بعد از انتخابات "متاسفانه بداخلاقی های بی سابقه ای در انتشار اتهام های جهت دار با هدف تخریب شخصیت های اثرگذار جامعه ملاحظه می شود."

اما اخیرا، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه پیشین ایران با اشاره به اظهارات محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهوری در مورد برکناری او ، با انتشار بیانیه ای از مسئولان خواست که "این بداخلاقی ها را متوقف کنید زیرا نه زیبنده نظام اسلامی و نه سیره رهبران آن است و نه با شأن ملت ایران همخوانی دارد."

روز دوشنبه این هفته، ۲۰ دیماه، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران در گفت و گویی با خبرنگاران، در مورد اتهامات فساد مالی علیه معاون اول رئیس جمهوری، از آنچه که "ایجاد فضای تهمت و بداخلاقی" خواند، ابراز تأسف کرد.

و در پایان هفته، روزنامه آرمان در یادداشتی رواج بداخلاقی‌ها در جامعه را یک چاقوی دولبه توصیف کرد و نوشت: "در حال حاضر تقوای سیاسی و اخلاق اسلامی رعایت نمی‌شود."

قوه مجریه؛ انتقاد از چند سو

Image caption در پی وقوع سانحه هوایی ارومیه، وزیر راه و ترابری به مجلس فراخوانده شد

در شامگاه روز یکشنبه ۱۹ دی ماه، یک فروند هواپیمای مسافربری شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی، ایران ایر، در پانزده کیلومتری شهر ارومیه سقوط کرد و دست کم ۷۷ نفر از سرنشینان آن کشته شدند.

در پی وقوع این سانحه هوایی، حمید بهبهانی، وزیر راه و ترابری ایران به مجلس فراخوانده شد تا در باره علت سقوط این هوایپما توضیح دهد.

وزیر راه و ترابری ایران به حبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا گفت: "چیزی که در این حادثه مطرح نبوده، بحث مدیریتی است."

اما روزنامه ابتکار پرسید: آیا پراندن بوئینگ پیر ۳۷ ساله و از کار افتاده در چنین آب و هوایی چیزی به جز سوء مدیریت است؟ آیا عدم تجهیز فرودگاه هایی مانند ارومیه برای فرود در شرایط دشوار آب و هوایی چیزی غیر از سهل انگاری مدیران است؟

روز دوشنبه ۲۰ دی، حسن روحانی، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام سیاست‌های جمعیتی را از سیاست‌های کلی نظام و بررسی آن را در صلاحیت مجمع تشخیص مصلحت دانست و تأکید کرد که "دولت حق ندارد در ارتباط با افزایش جمعیت کشور تصمیم‌گیری کند‏‌."

پیشتر، رئیس جمهوری ایران بارها از سیاست کنترل جمعیت انتقاد و از افزایش جمعیت ایران دفاع کرده است.

در روزهای میانی هفته اعلام شد کمیسیون اصل ۹۰ مجلس ایران به پرونده ای در مورد اسفندیار رحیم مشایی، رییس دفتر محمود احمدی نژاد رسیدگی می کند.

پیش از این روزنامه کیهان، احتمال ارتباط داشتن آقای رحیم مشایی با کشورهای خارجی را مطرح کرده و محمدتقی مصباح یزدی، از روحانیان معروف حامی دولت، بدون نام بردن از او هشدار داده بود: "مبادا کسانی در دولت نفوذ کنند و بعد مشخص شود آنها از سرسپردگان بیگانگان بوده اند."

اتهامات مالی محمدرضا رحیمی، معاون اول رییس جمهوری هم بار دیگر در این هفته مطرح شد. محمود احمدی نژاد پخش اظهارات الیاس نادران، از نمایندگان اصولگرای مجلس، در یک برنامه تلویزیونی علیه معاون اولش را "یک حرکت سیاسی همراه با بی تقوایی" توصیف کرد؛ اما علی مطهری، نماینده مجلس ایران به او توصیه کرد که با پرونده معاون اولش طوری برخورد نکند که قضیه کردان تکرار شود.

علی کردان، وزیر کشور دولت نهم، در آبان ماه سال ۱۳۸۷ به دلیل استفاده از یک مدرک دکترای جعلی استیضاح و از کار برکنار شد.

همچنین حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات ایران روز جهارشنبه ۲۲ دی،در جمع خبرنگاران در پاسخ به انتقادها در مورد پرونده ترور مسعود علیمحمدی، گفت که کار وزارت اطلاعات تنها اطلاع رسانی و گزارش دادن مخاطرات امنیتی است.

مسعود علیمحمدی، استاد فیزیک دانشگاه تهران یک سال پیش بر اثر انفجار بمب کشته شد و همسر او اخیرا در مصاحبه با سایت جرس، از کوتاهی نیروهای امنیتی برای حفظ جان شوهرش انتقاد کرد.

وزارت اطلاعات ایران، در هفته ای که گذشت از دستگیری عوامل ترور این فیزیکدان خبر داد و شبکه تلویزیون دولتی ایران فیلمی را نشان داد که در آن مردی با نام مجید جمالی فش اعتراف کرد که سازمان های اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل او را برای کشتن مسعود علیمحمدی آموزش داده اند و به ایران فرستاده اند.

تازه های پرونده هسته ای

Image caption علی اکبر صالحی از تولید صفحه و میله سوخت هسته ای در ایران خبر داد

روز شنبه ۱۸ دی، علی اکبر صالحی، سرپرست وزارت امور خارجه و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در مصاحبه با خبرگزاری فارس از تولید صفحه و میله سوخت هسته ای خبر داد و گفت ایران از معدود کشورهای جهان است که قادر به تولید صفحه و میله سوخت هسته ای است.

چند روز بعد، علی اکبر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی، گفت: "با قرارگرفتن میله های سوخت تولید ایران در قلب راکتور اتمی تهران، ممکن است مجلس ایران اجازه ادامه مذاکرات و ارسال اورانیوم به کشور ثالث را ندهد." با این حال او گفت و گو های آینده ایران و کشور های گروه پنج بعلاوه یک در استانبول را "فرصتی تاریخی" توصیف کرد.

بنا به گفته رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امورخارجه ایران این دور از مذاکرات میان کشورهای غربی و ایران از اول بهمن ماه در استانبول ترکیه آغاز خواهد شد.

از سوی دیگر، در روزهای آغازین هفته، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا به چند کشور حاشیه خلیج فارس سفر کرد تا از کشورهای عربی بخواهد به اجرای تحریم های جهانی علیه ایران ادامه دهند. او روز یکشنبه، در ابوظبی بار دیگر بر ادامه تلاش های جهانی برای اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح اتمی تأکید کرد.

هیلاری کلینتون روز سه شنبه۲۱ دی، در مصاحبه ای اختصاصی با شبکه العربیه در دوبی، شایعه گفتگوهای سری بین آمریکا و ایران را رد کرد و گفت: "هیچ کانال دیپلماتیک غیررسمی، معامله یا بده بستان بزرگی" بین واشنگتن و تهران وجود ندارد.

همچنین، در آغاز هفته اعلام شد که مقامات اتحادیه اروپا تصمیم ندارند دعوت ایران برای بازدید نماینده‌ این اتحادیه از تاسیسات هسته‌ای ایران را بپذیرند و در پایان هفته هم اعلام شد که چین دعوت از نماینده کشورش برای بازدید از مراکز هسته ای ایران را عملا رد کرده و روسیه گفته است که بازدید سفرای بعضی از کشورهای عضو آژانس از این مراکز نباید جایگزین دیدار مرتب بازرسان شود.

پیشتر، ایران از نمایندگان تعدادی از کشورهای عضو آژانس بین المللی انرژی اتمی دعوت کرده است که در روزهای یکشنبه و دوشنبه آینده از تأسیسات هسته ای نطنز و اراک بازدید و با مقامات ایرانی ملاقات کنند.