ایران و روسیه درباره تقسیم دریای خزر گفت و گو می کنند

Image caption رهبران کشورهای ساحلی دریای خزر اخیرا در باکو برای تعیین رژیم حقوقی این دریا به توافق هایی دست پیدا کردند

نماینده ویژه ایران در مذاکرات مربوط به تقسیم دریای خزر، برای دیدار با مقام های روسی و گفت و گو درباره تعیین حدود ساحلی کشورها و صید ماهی های خاویاری وارد مسکو شده است.

محمد مهدی آخوندزاده، پیش از ترک تهران، هدف از این سفر را پیگیری دو تصمیم سران ۵ کشور ساحلی درباره تعیین حدود ۲۵ مایل دریایی مرزی و ممنوعیت صید ماهی‌های خاویار برای ۵ سال عنوان کرده است.

آقای آخوندزاده که معاون حقوقی و بین المللی وزارت امور خارجه ایران، هم هست و در آخرین دور نشست سران کشورهای ساحلی که آبان ماه امسال در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان برگزار شد، شرکت داشت.

در جریان این اجلاس کشورهایی ساحلی برای تعیین هرچه سریعتر رژیم حقوقی دریای خزر توافق کردند اما گزارش ها حاکی از آن بود که در دیدار دوجانبه دیمیتری مدودف و محمود احمدی نژاد، روسای جمهوری روسیه و ایران، بر سر برنامه های اتمی اختلاف نظرهایی وجود داشته و مذاکرات در جوی سرد برگزار شده است.

پیش از انجام این دیدار و چندی پس از تصویب تحریم های تازه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد، روسیه به صف تحریم کنندگان ایران پیوست و در نخستین اقدام از تحویل سامانه موشکی اس-۳۰۰ به ایران خودداری کرد.

ایران پیشتر تحویل این سامانه نظامی را نشانی از روابط گرم دو با روسیه و قدرت سیاست خارجی خود می خواند اما تصمیم روسیه در خودداری از فروش این سامانه موشکی به ایران، روابط دو کشور را که با حمایت روسیه از تحریم های شورای امنیت علیه ایران رو به سردی بیشتر داشت، خشم مقام های ایرانی را برانگیخت.

دیدار مقام های ایران و روسیه در حاشیه اجلاس سران دریای خزر در چنین وضعیتی برگزار شده بود.

هرچند اختلاف نظر ایران و روسیه درباره موضوع اتمی ایران تاثیر واضحی بر مذاکرات مربوط به دریای خزر در اجلاس باکو نگذاشت اما برخی صاحب نظران دیدار نماینده ایران از مسکو را نشانی از اراده دو طرف برای حل و فصل سریعتر موضوعات مربوط به دریای خزر فارغ از اختلاف نظرهای اتمی دو کشور می دانند.

قرار است نماینده ایران در جریان سفر به روسیه، با الکساندر گالاوین، نماینده ویژه روسیه در امور دریای خزر و سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه این کشور دیدار کند.

رهبران کشورهای ساحلی دریای خزر در آخرین اجلاس خود بر سر بررسی تعیین حدود ۲۵ مایلی به عنوان مرز آب های ساحلی به توافق رسیدند.

در صورتی که این پیشنهاد مورد توافق همه کشورها قرار بگیرد نخسین مرحله از تقسیم دریای خزر و مشخص شدن محدوده کشورها خواهد بود که همه ۵ کشور ساحلی بر سر آن توافق نظر دارند.

سه کشور روسیه، قزاقستان و جمهوری آذربایجان پیشتر در توافق های دو و سه جانبه، حدود مرزی خود را مشخص کرده اند اما ایران می گوید مطابق توافق های اولیه، هرگونه قراردادی درباره رژیم حقوقی دریای خزر بدون حضور همه کشورهای ساحلی معتبر نیست.

مذاکرات تعیین رژیم حقوقی دریای خزر با ۵ کشور ساحلی آن یعنی ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قراقستان و ترکمنستان نزدیک به ۲۰ سال به طول انجامیده اما هنوز به مرحله نهایی نرسیده است.

این مذاکرات از سال ۱۹۹۱ همزمان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال سه جمهوری در همسایگی خزر آغاز شد.

مذاکرات بر سر مطالبات در دریای خزر را شاید بتوان پس از مذاکرات گلستان و ترکمنچای (که پس از جنگ های ایران و روسیه سرانجام به جدایی ۱۷ شهر قفقاز از ایران انجامید) مهمترین سلسله مذاکراتی خواند که ایران بر سر تمامیت ارضی خود با همسایگان شمالی اش داشته و اینک در جریان آن قرار دارد.

مطالب مرتبط