بررسی روزنامه های صبح تهران؛ پنجشنبه ۳۰ دی

تیترهای اول

"حساب ذخیره ارزی خالی است" تیتر اول جهان صنعت است درباره اظهارات وزیر اقتصاد در مجلس، "چین بیش از بانک جهانی به این و آن وام داده است" در صدر گزارش های آسیا قرار گرفته، "بورس روی قله 20 هزار" تیتر اول دنیای اقتصاد است و اقتصاد پویا هم از "شیرین کامی بورسی ها با شاخص 20 هزار واحدی و ارزش 95 هزار میلیارد تومانی" خبرداده است.

"مواخذه مجلس از وزیر اقتصاد" تیتر نخست تهران امروز است، ابتکار در گزارشی "راز آشتی تلفنی احمدی نژاد و مدودف" را برجسته کرده، مردم سالاری "ضرورت انتقال مرکزیت سیاسی از تهران" را به نقل از رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در صدر اخبار خود قرار داده و همشهری در یکی از عناوینش خبر داده که "استیضاح وزیر راه بار دیگر به جریان افتاد".

"قوه قضاییه از پرداخت هزینه در مسیر حق هراسی ندارد" نقل قولی از رییس قوه قضاییه تیتر اول حمایت است، "برخورد با شاهدان پولی در اطراف دادگاه ها" تیتر برگرفته جام جم از اظهارات صادق لاریجانی است و "هشدار دبیر کل اتحادیه عرب، تکرار انقلاب تونس در کشورهای عربی" در صفحه نخست جمهوری اسلامی پررنگ شده است.

کیهان از قول محمود احمدی نژاد نوشته "ایران از حقوق هسته ای خود سرسوزنی عقب نمی نشیند"، رسالت به نقل از همین منبع نوشته "غرب در امور لبنان و تونس دخالت نکند"، "پیشنهاد خرابکاری در تاسیسات هسته ای ایران را آلمان داد" تیتر نخست قدس است و سیاست روز در گزارش اولش از "آخرین دست و پا زدن های غرب در آستانه یک نشست" نوشته است.

گزیده مقالات

رکورد زنی با چاشنی حباب

جهان صنعت در سرمقاله امروزش گذشتن شاخص بورس از مرز 20 هزار واحد و ثبت این رکورد را مورد توجه قرار داده و با اشاره به این که این هشتمین رکورد زنی بورس در چند ماه اخیر است، نوشته طی ماه‌های گذشته رکورد‌های بورس به شاخصی برای مثبت اعلا‌م کردن وضعیت اقتصادی کشور تبدیل شده است. چه بسیار رییس دولت و وزیر اقتصاد در گفت‌وگو‌های داخلی و خارجی خود اعلا‌م کردند در شرایطی که بورس‌های دنیا فرو می‌ریزد بورس ایران راه رونق را در پیش گرفته است. با این حال سیگنال‌هایی که از فضای کسب و کار و تولید به گوش می‌رسد از رکود و افزایش نرخ بیکاری خبر می‌دهد.

عباس محمود زاده در این مقاله اضافه کرده بی‌تردید براساس اصول اولیه علم اقتصاد شاخص توسعه و رشد اقتصاد یک کشور کاهش نرخ بیکاری است. یک اقتصاد رو به توسعه اقتصادی است که رونق کسب و کار با‌عث رشد تولید شود اما با جمعیت سه تا چهار میلیون نفر بیکاران (بنابر گفته موسی‌الرضا ثروتی نماینده مجلس) بی‌تردید نمی‌توان با قاطعیت گفت که رکورد‌های بورس نشانه اقتصاد رو به رشد است.

نویسنده مقاله سپس از زاویه ای دیگر به این رکورد زنی نگاه کرده و نوشته شکی نیست که فروش سهام شرکت‌های دولتی مشمول اصل 44 چنین صعودی را به بورس ایران هدیه کرده است. کافی است به میزان سهام عرضه شده در سال جاری نگاهی بیندازید، حساب همه چیز به سرعت روشن می‌شود اما آنچه در این میان از نگاه‌ها دور مانده، خرید این سهام از سوی نهادهای نیمه دولتی است که در زمانه رکود در تولید، پول‌های سرگردان را اینچنین روانه بازار کرده و علا‌وه بر استفاده رانتی از خرید سهام مشمول اصل 44 در فضای رکود، بازارگردانی کرده و به سود‌های کلا‌ن دست پیدا می‌ کنند.

20 هزار میلیارد تومان چک برگشتی

همشهری در گزارشی خبرداده که در نه ‌ماهه ابتدایی امسال حدود 20 هزار میلیارد تومان چک در اتاق پایاپای اسناد بانکی تهران برگشت خورده است به عبارت دقیق‌تر 19 هزار و 970 میلیارد تومان.

به نوشته این روزنامه تازه‌ترین آمارهای ماهانه از وضعیت شاخص‌های اقتصادی که بیشتر نبض نماگرهای بازار را مشخص می‌کند، نشان می‌دهد که از ابتدای امسال تا پایان آذرماه حدود 4.3 میلیون برگ سند بانکی به مبلغی بالغ بر 199 هزار و 700 میلیارد ریال برگشت داده شده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته از حیث تعداد و ارزش به‌ترتیب 18.2 و 32.5 درصد افزایش یافته است.

همشهری همچنین نوشته براساس آمار‌های رسمی بانک مرکزی از روند چک‌های برگشتی به‌عنوان شاخص اعتماد در بازار و نزد فعالان بخش خصوصی ایران، فقط در آذرماه امسال 485 هزار برگ سند بانکی (عمدتا چک) به ارزش 25.5 هزار میلیارد ریال برگشت خورده است و هرچند که در آذرماه امسال شاخص تعداد اسناد (چک) برگشتی نسبت به آبان ماه امسال0.5 درصد افت کرده اما از حیث مبلغ 6.9 درصد بیشتر شده است که نسبت به آذرماه سال گذشته ارزش چک‌های برگشتی 1.43 درصد جهش را نشان می‌دهد.

قانون بالاتر از هر اولویت

رسول رضایی در سرمقاله تهران امروز احضار وزیر اقتصاد به مجلس به دلیل عدم پرداخت بودجه 2 میلیارد دلاری به مترو از سوی دولت را دستمایه کرده و نوشته دولت در اجرای یک قانون لازم الاجرا تا مرحله ای تاخیر کرد که بالاخره نمایندگان مجلس را به تکاپو انداخت برای جلوگیری از باب شدن رویه ای ناباب یعنی بهانه آوری در عدم اجرای قانون پیشقدم شوند و دولت را مورد سوال قرار دهند تا بلکه مانع از مد شدن عدم توجه به قانون به هر دلیلی شوند. اگر چنین رویه ای در کشور باب شود ای بسا دولت خود هم در آینده از تبعات منفی باب ناباب بی ‌توجهی به قوانین گله مند شود و البته در آن‌زمان دیگر گله ای مورد قبول نخواهد بود چرا که پاسخ خواهد شنید باب کردن چنین رویه ای از دولت شروع شده است.

نویسنده این مقاله با اشاره به قانع نشدن نمایندگان از پاسخ وزیر اقتصاد در ادامه افزوده توضیحات وزیر اقتصاد نشان می دهد که دلایل دولت برای عدم اجرای قانون نه تنها قابل قبول نیست که بر ابهام‌ها درباره دلایل واقعی معطل ماندن قانون 2 میلیارد دلاری مترو افزوده است. پاسخ اصلی وزیر اقتصاد این بوده که حساب ذخیره ارزی خالی است و پولی در آن موجود نیست تا قانون مترو اجرایی شود به همین دلیل در اجرای قانون تاخیر پیش امده است. درباره این استدلال جای پاسخ به این سئوال خالی است که مگر موقعیت‌های مشابهی که پیش آمده است دولتمردان دائما از پر بودن حساب ذخیره ارزی سخن نگفته اند؟

نویسنده این مقاله همچنین نوشته با این فرض که اظهارات وزیر اقتصاد درباره خالی بودن حساب ذخیره ارزی هم پذیرفته شود ولی باز یک نکته باقی می ماند و آن این است که آیا برای دولت هیچ امکانی نبوده که طی چند ماه گذشته ولو شده 10 درصد یا 20 درصد از قانون 2 میلیارد دلاری مترو را اجرایی می کرد تا حسن نیت و اهتمام دولت به قوانین لازم الاجرای کشور به نمایش گذاشته شود؟... نماینده پرس و جو کننده به درستی به این نکته اشاره کرده که اراده اجرای این قانون وجود نداشته و الا دولت می توانست برای اثبات حسن نیت خود دست‌کم تا 20 درصد از قانون را اجرایی كند.

استیضاح وزیر راه

دنیای اقتصاد از تقدیم طرح استیضاح وزیر راه و ترابری به هیات رییسه مجلس خبر داده و از قول یکی از نمایندگان مجلس نوشته طرح استیضاح وزیر راه با امضای بیش از 20 نماینده مجلس روز چهارشنبه تقدیم هیات رییسه مجلس شد.

به گزارش این روزنامه مهدی عیسی زاده نماینده میاندوآب در این باره گفته استقبال از استیضاح بالا بود و برای جلوگیری از سیاسی شدن آن، قرار شد نمایندگان در صحن علنی ما را همراهی کنند. هر چند تعدادی از نمایندگان استان آذربایجان غربی، ما را همراهی نکردند اما افراد امضا کننده اعلام کردند به هیچ عنوان و تحت هیچ شرایطی تسلیم نخواهیم شد.

به نوشته دنیای اقتصاد این نماینده مجلس با اشاره به اینکه این استیضاح فقط به سقوط هواپیمای ارومیه مربوط نیست، درباره دلایل طرح استیضاح وزیر راه گفته آقای بهبهانی رکورد دار سقوط هواپیما در دوران مدیریت خود هستند و در مصاحبه‌های خود اعلام کرده‌اند که هنوز جای سقوط داریم. ضمن اینکه عدم توجه به توسعه راه‌های بین شهری و راه‌آهن نیز از دیگر دلایل استیضاح است.

آزمون بزرگ

جمهوری اسلامی در سرمقاله خود آغاز گفت و گوهای ایران و گروه 1+5 در استانبول ترکیه را مورد توجه قرار داده ونوشته فردا دور جدید گفتگوهای ایران و گروه 1+5 در اسلامبول آغاز می‌شود كه از حساسیت و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. جمهوری اسلامی ایران این دور از مذاكرات را "آخرین فرصت" برای غرب نامیده كه اگر طرف مقابل از حسن نیتی برخوردار بوده و قصد اتلاف وقت و بهره‌برداری سیاسی از گفتگوها نداشته باشد، باید با احساس مسئولیت و بدون هیچگونه پیش شرط، گفتگوها را در مسیر منطقی قرار داده و آنرا ادامه دهد.

این روزنامه با این توضیح مذاکرات استانبول را "فرصت آخر" برای کشورهای غربی در مذاکره با ایران دانسته و نوشته در غیر اینصورت نباید توقع همراهی از جمهوری اسلامی ایران را داشته باشد. بنابر این همانگونه كه برخی خبرگزاریها به آن تصریح كرده‌اند گروه 1+5 در آستانه آزمونی بزرگ قرار گرفته كه اگر نتواند از این فرصت تاریخی استفاده لازم را ببرد، شاید دیگر مجالی برای بهره بردن از حضور بر سر میز مذاكره با تهران را نیابد.

راز آشتی تلفنی

ابتکار در گزارش با پرداختن به مذاکره تلفنی احمدی نژاد و دیمیتری مدودف به تحلیل خبرهای متناقض در خبرگزاری ایران و روسیه از این موضوع پرداخته و نوشته دو روز قبل پایگاه اطلاع رسانى ریاست جمهورى ایران خبر داد که "احمدى‌نژاد و مدودف در تماس تلفنى خود با اشاره به اینکه زمینه‌هاى فراوانى براى ارتقاى سطح همکارى هاى تهران ـ مسکو وجود دارد، فعال سازى ظرفیت‌هاى گسترش روابط را مورد تاکید قرار دادند." در این خبر کوتاه و چند سطرى آمده بود که محمود احمدى نژاد با اشاره به اینکه ایران و روسیه باید همواره با هم دوست و همکار باشند گفته است: جمهورى اسلامى ایران از افزایش مناسبات دو کشور در تمامى زمینه‌ها استقبال مى‌کند.

ابتکار در ادامه نوشته بر اساس این خبر، رییس‌جمهور روسیه نیز در مکالمه تلفنى از علاقمندى روسیه براى فعال‌سازى روابط دو کشور در زمینه‌هاى انرژى، سوخت، حمل و نقل و افزایش حجم مبادلات تجارى خبر داده و گفته بود: روسیه براى همه گونه همکارى با جمهورى اسلامى ایران آمادگى دارد.

این روزنامه اما در ادامه نوشته اما آنچه خبرگزارى هاى روسى از این تماس تلفنى نقل کردند، کوتاه ‌تر ولى متفاوت بود. خبرگزاری ریانووستى با اشاره به اینکه طی تماسی تلفنی روز دوشنبه، مسائلى مهم در روابط روسیه - ایران مورد بررسی قرار گرفته است، نوشت: در میان جهات همکاری که بیش از بقیه مورد نظر است به همکاری در زمینه انرژی از جمله در چارچوب اجرای طرح احداث نیروگاه اتمی بوشهر اشاره شد. همچنین در حاشیه، گفتگویى درباره مسئله برنامه هسته ای ایران و دیدار آتی استانبول انجام شد. در اطلاعیه دفتر مطبوعاتی کرملین هم آمده بود: طرفین به توافق رسیدند که بررسی این مساله در ابعاد چند جانبه مختلف ادامه پیدا کند.

ابتکار با اشاره به گزارش روزنامه دیلى تلگراف درباره تخریب نیروگاه اتمی بوشهر توسط ویروس استاکس نت و احتمال وقوع حادثه ای مانند چرنوبیل در ایران نوشته اگرچه باید محور اصلى مکالمه تلفنى مدودف و احمدى نژاد را مرتبط با نشست هفته آتى استانبول قلمداد کنیم، اما بخشى از پیامى که از سطور کوتاه خبر کرملین برداشت مى شود، به نیروگاه بوشهر بازمى گردد و از همین رو تقارن صحبت دو رییس جمهور بر سر این مساله و انتشار گزارش تهدیدآمیز و تکان دهنده دیلى تلگراف، حدس و خوانشى این چنین را نیز به هم مى رساند.