پایان 'بی نتیجه' نخستین روز از مذاکرات استانبول

جلیلی و برنز
Image caption بعضی دیپلمات‌های غربی می‌گویند که تنها مذاکره رو در روی نمایندگان ایران و آمریکا می‌تواند در بن بست موجود شکاف ایجاد کند

گزارش ها از پایان "بی نتیجه" روز اول مذاکرات دو جانبه و چند جانبه نمایندگان ایران و گروه ۱+۵ در استانبول حکایت دارد، اما انتظار می رود که این مذاکرات روز شنبه ادامه پیدا کند.

سعید جلیلی، مذاکره کننده ارشد ایران بعد از ظهر امروز علاوه بر دو دور مذاکره گروهی با نمایندگان پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان، بطور دو به دو با کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، وو هایلونگ، دستیار وزیر امور خارجه چین و احمد داوود اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه دیدار و گفت و گو کرد.

خبرگزاری های بین المللی به نقل از منابع دیپلماتیک غربی گزارش داده اند که این گفت و گوها تاکنون 'بی نتیجه' بوده است، چرا که ایران حاضر نیست در مورد تعلیق غنی سازی اورانیوم مذاکره کند و تلاش برای تشویق نمایندگان ایران و آمریکا برای گفت و گوی رو در رو هم نتیجه نداده است.

موضوع مبادله ذخیره اورانیوم غنی شده ایران با سوخت هسته ای مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران، موضوعی بود که هر دو طرف نشانه هایی از علاقه مندی برای گفت و گو در مورد آن نشان داده بودند، اما یک دیپلمات غربی که خواسته است نامش فاش نشود، به خبرگزاری فرانسه گفت که ایران در مذاکرات استانبول برای چنین مبادله ای دو شرط مطرح کرده است: به رسمیت شناختن حق ایران برای غنی سازی اورانیوم و لغو تحریم های بین المللی.

به گفته این دیپلمات، درخواست های ایران رد شده است.

بعد از ظهر روز جمعه به وقت استانبول، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرده بود که نشست صبح نمایندگان گروه ۱+۵ و ایران بر سر پرونده هسته ای این کشور "در فضایی مثبت" انجام شده است.

مذاکرات دو روزه نمایندگان اعزامی جمهوری اسلامی، به ریاست سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و سرپرست مذاکرات هسته ای، و نمایندگان گروه ۱+۵، به سرپرستی کاترین اشتون، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجه و سیاست امنیتی انجام می شود.

رادیو دولتی ایران به نقل از دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی گزارش کرده است که در جلسه صبح جمعه، دو طرف مواضع خود را اعلام کردند و بر ادامه مذاکرات بر اساس توافق صورت گرفته در مذاکرات دو طرف در ژنو، که در ماه دسامبر (آذرماه) برگزار شد، تاکید نهادند و افزوده است که محور مذاکرات، "تلاش برای ایجاد مسیرهایی در زمینه تعامل بیشتر" خواهد بود.

گروه ۱+۵ که سرپرستی تلاش های بین المللی برای حل مساله هسته ای ایران را برعهده گرفته، از کشورهای عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل - آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه - همراه با آلمان و نماینده اتحادیه اروپا تشکیل یافته است.

علی آهنی، معاون اروپای وزارت امور خارجه، علی باقری، معاون سیاست خارجی و امنیت بین الملل، ابوالفضل ظهره وند، معاون رسانه ای دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و حمیدرضا عسگری، مشاور حقوقی سازمان انرژی اتمی ایران از دیگر اعضای هیات اعزامی جمهوری اسلامی به اجلاس استانبول هستند.

پیشتر، رادیو و تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی گزارش کرده بود که شامگاه پنجشنبه و در جریان ضیافت شام وزیر خارجه ترکیه به عنوان میزبان مذاکرات هسته ای، ملاقاتی بین خانم اشتون و آقای جلیلی صورت گرفت.

منابع خبری ایران از ملاقات های دیگری نیز بین اعضای هیات نمایندگی این کشور با برخی دیگر از شرکت کنندگان در اجلاس هم خبر داده و گفته اند که معاون سیاست خارجی و امنیت بین المللی شورای عالی امنیت ملی هم شامگاه پنجشنبه با معاون وزیر خارجه چین، که ریاست هیات اعزامی آن کشور به اجلاس استانبول را برعهده دارد، دیدار کرد.

به گزارش رادیو و تلویزیون دولتی ایران، معاون وزیر خارجه چین در این ملاقات گفت که کشورش بر پیگیری جدی دستور کار همکاری با ایران تاکید دارد و نتیجه مذاکرات نمایندگان کشورهای ۱+۵ را که هفته گذشته در لندن برگزار شد به اطلاع آقای باقری رساند.

مذاکرات استانبول در حالی آغاز شده است که کشورهای عضو گروه ۱+۵ همواره خواستار آن بوده اند که ایران به مصوبات شورای امنیت سازمان ملل، شامل تعلیق برخی از برنامه های اتمی خود به خصوص غنی سازی اورانیوم، عمل کند اما ایران، با غیرقانونی خواندن این مصوبات، بر ادامه فعالیت در این زمینه تاکید گذاشته است.

'غنی سازی ادامه می یابد'

روز گذشته، علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی که به روسیه سفر کرده است، در یک نشست خبری گفت که ایران به غنی سازی اورانیوم ادامه می دهد.

Image caption نماینده ایران در آژانس گفته است که گزارش بازدید نمایندگان خارجی از تاسیسات اتمی به زودی منتشر خواهد شد

آقای سلطانیه در مصاحبه ای با رادیو دولتی ایران گفت که در جریان سفر به مسکو و در ملاقات با کارشناسان اتمی روسیه، برنامه های هسته ای ایران را تشریح کرده و افزود که در این جلسه، به همه ابهامات این اقراد که متخصصان امور هسته ای و ایران بودند، پاسخ داده است.

وی گفت: "در این نشست، ابعاد برنامه صلح آمیز هسته ای ایران، تعاملات با آژانس بین المللی انرژی اتمی و علل اجرا نکردن قطعنامه های سیاسی شورای امنیت که فاقد مبنای حقوقی هستند برای آنها تشریح شد" و اظهار داشت که ارزیابی کارشناسان روسی از عملکرد جمهوری اسلامی در خصوص شفاف سازی برنامه هسته ای بسیار مثبت بوده است.

علی اصغر سلطانیه در این مصاحبه به بازدید سفیران شماری از کشورهای جهان از تاسیسات هسته ای ایران، که هفته گذشته صورت گرفت هم اشاره کرد و گفت که این بازدید "بازتاب مثبتی در جهان" داشت.

وی گفت که "گزارش نمایندگان کشورهای بازدید کننده" از تاسیسات هسته ای ایران طی یک یا دو روز آینده منتشر می شود اما مشخص نکرد که این گزارش توسط چه کسانی تهیه شده و انتشار خواهد یافت.

اشاره نماینده ایران در آزانس بین المللی انرژی اتمی به دیدار نمایندگان شماری از کشورهای عضو آژانس بین المللی انرژی اتمی از تاسیسات غنی سازی اورانیوم ایران و مجتمع آب سنگین اراک بوده است که در روز 16 ژانویه صورت گرفت اما نماینده ای از ایالات متحده برای این بازدید دعوت نشده بود و روسیه و چین نیز از پذیرش دعوت جمهوری اسلامی خودداری ورزیدند.

مقامات آمریکایی این دعوت را "ترفند" تکراری ایران برای منحرف کردن اذهان عمومی از ماهیت برنامه های هسته ای خود توصیف کردند و گفتند که بازدیدکنندگان نیز اطلاعاتی در مورد این برنامه ها به دست نخواهند آورد.

برخی از منابع غربی گفتند که ایران معمولا در آستانه مذاکرات هسته ای می کوشد با دست زدن به اقداماتی باعث بروز اختلاف نظر بین کشورهای طرف مذاکره شود و با وقت کشی از طریق گفتگوهای بی حاصل، برنامه های هسته ای مخفی خود را پیگیری کند.

کشورهای غربی دولت ایران را به تلاش برای دستیابی به تسلیحات اتمی در پوشش برنامه های صلح آمیز هسته ای متهم کرده اند اما جمهوری اسلامی این اتهام را مردود دانسته و بر صلح آمیز بودن این برنامه ها تاکید داشته است.

مطالب مرتبط