بررسی روزنامه های صبح پنجشنبه تهران - هفتم بهمن

تیترهای اول

"بازار داغ توصیه به هاشمی رفسنجانی" تیتر اول ابتکار است، "انتقاد مجلس از تاخیر در ارایه لایحه بودجه" یکی از عناوین همشهری است، تهران امروز از "ورود مجلس به پرونده تیم ملی" خبر داده و"نشست جداگانه ایران با گروه وین" در صفحه نخست مردم سالاری خودنمایی می کند.

"کاهش هزینه های دولت ایران" تیتر نخست آسیا است، "لجبازی با اقتصاد" با روتیتر "بودجه 90 قربانی اختلاف دولت و مجلس می شود" در صدر گزارش های جهان صنعت قرار گرفته و دنیای اقتصاد "تایید حباب در بازار سکه" را برجسته کرده است.

"ایران غایب اجلاس مجمع جهانی اقتصاد" تیتر اول اسرار است و جام جم با گزارشی درباره لغو مصوبه خروج ایران چک های صد هزار تومانی از "عقب نشینی بانک مرکزی در نصف روز" خبر داده است.

سایر روزنامه ها تیترهای نخست امروز خود را به ناآرامی های مصر اختصاص داده اند. "اوج گیری مبارزات مردمی علیه رژیم مبارک" تیتر رسالت است، کیهان نوشته "تخت فرعون به لرزه افتاد، مردم مصر: دیکتاتور باید برود"، خراسان "شمارش معکوس برای سقوط دیکتاتور مصر" را برجسته کرده، "تظاهرات خونین مردم برای سرنگونی دیکتاتور مصر" هم تیتر اول جمهوری اسلامی است.

گزیده مقالات

هشدار اول

جهان صنعت مصاحبه ای از وزیر نفت کشورعربستان درباره حفظ تولید کنونی سازمان اوپک را اولین هشدار به ایران که تازه ریاست این سازمان را برعهده گرفته است قلمداد کرده ونوشته در روزهایی که ایران در تولید در میادین مشترک گوی رقابت را به دست همسایگانش داده است و نمی‌توانیم در حوزه خزر و برخی نقاط خلیج‌فارس به میزان همسایگانمان از ذخایر نفت و گاز برداشت کنیم، عربستان نیز نخستین رویارویی نفتی خود را با یک مصاحبه از سوی وزیر نفتش به ایران نشان داد.

نویسنده این مقاله افزوده وزیر نفت این کشور تاثیرگذار در اوپک با اعلا‌م نظر خود، تلویحا بر تافتن از سیاست‌های اوپک (مبنی بر حفظ تولید) را اعلا‌م داشت تا اولین نتیجه آن تشدید نوسان قیمت نفت شود و دیپلماسی و استراتژی نفتی ایران، این بار در اوپک مورد تامل قرار گیرد؛ هرچند ریاست ایران بر اوپک هنوز به مرز قضاوت نرسیده اما با رویه‌ای که علی النعیمی مدنظر قرار داده این تردید به وجود می‌آید که روزهای سختی برای ایران در این دوره از ریاست بر اوپک وجود داشته باشد.

طهماسب طلایی در این مقاله این اظهارات وزیر نفت عربستان را شیطنت خوانده و در ادامه نوشته از این رو با جدی گرفتن این رفتار شیطنت‌گونه در شروع ریاست ایران باید به مدیریت وزارت نفت که در رقابت تولید با همسایگان دچار عقب‌ماندگی است این هشدار را سر داد که در سیاست‌ورزی از عرب‌ها عقب نماند و راه مدیریت برکشورهای اوپک را بیاموزد تا سرنوشت اوپک به واقع در دستان ایران باشد و بس!

حباب در بازارهای سرمایه

عباس عاملیدر سرمقاله دنیای اقتصاد با تعریف نظریه "انتظارات عقلایی" در اقتصاد نوشته طبق این نظریه؛ همه سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی انتظارات عقلایی دارند، بدین معنا که برای شکل دادن انتظارات خود در مورد آینده اقتصاد از تمام اطلاعات و ابزارهای موجود استفاده می‌کنند. طبیعتا، انتظار نرخ تورم فردا دیگر برابر با نرخ تورم دیروز نخواهد بود، بلکه برداشت افراد از سیاست‌های احتمالی بانک مرکزی، پیش‌بینی تغییر تعرفه‌های وارداتی، اعمال قوانین اقتصادی داخلی و خارجی و غیره نیز در شکل گیری انتظارات بسیار موثر خواهد بود.

نویسنده این مقاله در ادامه به موضوع "حباب های عقلایی" نیز پرداخته و نوشته هنگامی که ارزش یک ابزار مالی از ارزش واقعی خود بیشتر باشد آن را حباب می‌نامند، با این باور که یک حباب دیر یا زود می‌ترکد و به ارزش واقعی خود بازمی‌گردد.

عباس عاملی با طرح این پرسش که آیا بازارهای حبابی می‌توانند با «انتظارات عقلایی» همزیستی داشته باشند؟ نوشته این سوال احتمالا در حال حاضر ذهن بسیاری از سرمایه گذاران ایرانی و بین‌المللی را به خود مشغول کرده است. در ایران زمزمه‌های حبابی شدن بازار بورس تهران کماکان فراگیر می‌شود و مدت‌ها است که بسیاری اعتقاد به وجود حباب در بازار طلا دارند. تئوری حباب‌های عقلایی بر این باور است که اگرچه نفس وجود حباب غیرمنطقی است، اما سرمایه‌گذاری که خود را در فضای حبابی یافت می‌کند، می‌تواند منطقا بر این باور باشد که این حباب ادامه پیدا خواهد کرد و در نتیجه، منطقا در یک بازار حبابی سرمایه‌گذاری می‌کند و به ادامه و بزرگ‌تر شدن حباب کمک می‌کند.

نویسنده سرمقاله دنیای اقتصاد در پایان تاکید کرده بالطبع سرمایه‌گذاری در بازار حبابی دارای ریسک بسیار است. سرمایه‌گذار باید واقف به وجود حباب باشد و برای خود یک پیش‌بینی منطقی نسبت به زمان ترکیدن حباب داشته باشد و براساس آن به موقع از بازار مربوطه خارج شود... طبیعتا حبابی که بیشتر تداوم پیدا کند به هنگام ترکیدن ضربه سنگین‌تری را بر سرمایه‌گذاران وارد می‌کند. ورود به یک بازار حبابی اگرچه لزوما غیرمنطقی نیست، اما ریسک‌پذیری بسیار بالایی را می‌طلبد.

رکورد بیکاری جوانان 15 تا 24 ساله

ابتکار با انتشار گزارشی درباره روند رشد نرخ بیکاری در کشور نوشته بررسی نرخ بیکاری کشور از سال 35 تا89 نشانگر این موضوع است که همواره نوسان عرضه و تقاضا در بازار کار حرف اول را زده و این شرایط برای کارجویان رده سنی 15 تا 24 ساله بسیار شدیدتر بوده است.

به نوشته این روزنامه دوره زمانی مورد بررسی که نرخ بیکاری سال 1335 تا پایان سال 1388 را نشان می‌دهد، بیانگر این موضوع است که همراه با افزایش جمعیت کشور در دهه 60 و به اوج رسیدن تقاضای کار جوانان، فرصتهای شغلی کافی جهت پاسخگویی به نیازهای آنها فراهم نبوده است. در واقع به بیان دیگر در بسیاری از سالها روند نامتعادل عرضه و تقاضا در بازار کار به عامل مهمی در نوسانات نرخ بیکاری تبدیل شده است، چنانچه سایه این مسئله همچنان بر سر بازار کار کشور وجود دارد.

به گزارش این روزنامه با وجود اینکه دولتها تلاشهایی را برای کاهش نرخ بیکاری و ایجاد فرصتهای جدید شغلی داشته اند، اما این نیاز هیچگاه آنچنان که باید کاهش نیافته به نحوی که از مهم ترین دغدغه‌های خانواده‌ها برای جوانان خود به ویژه در دوران پس از اتمام تحصیلات، چگونگی ورود به بازار کار و یافتن شغل مناسب است.

ابتکار همچنین نوشته در حالی که نرخ بیکاری کشور در سال 1335 معادل 2.7 درصد و در شرایط بسیار مناسبی از تعادل در عرضه و تقاضا قرار داشته است، پس از یک دهه و در سال 1345 به 9.2 درصد و در مرز دورقمی شدن قرار گرفت. طی سال گذشته نیز نرخ بیکاری کشور به 11.1 درصد و بیشتر از سالهای 86 و87 رسید که طی فصول مختلف آن نیز بین 11.1 تا 14.1 در نوسان بود. بیکاری 15 تا 24 ساله‌ها در این دوره نیز بین 22.4 تا 24.1 درصد نوسان داشته است.

شتاب تحولات و فروماندگی دولت های عربی

تهران امروز در سرمقاله امروزش تحولات اخیر در کشور تونس و همچنین وجود ناآرامی ها در کشورهایی نظیر مصر و اردن را نشان شکست و درماندگی دولت های محافظه کار غرب خوانده و نوشته سه دهه اخیر را می توان دوران فروبستگی دولتهای عربی در برقراری تعاملی سازنده با محیط داخلی خود دانست كه با اتخاذ رویه سرکوب در داخل و ائتلاف با غرب و چشم دوختن به مذاکرات سازش کوشیدند تا راهی فراروی خود بگشایند.

بهمن سعادت در این مقاله نوشته این دولتها از نیمه دهه 90 کوشیدند با پیوستن به روندهای جهانی توسعه صنعتی و اجتماعی، به اصلاح زیرساخت های خود و ادغام در مناسبات جهانی بپردازند. در حقیقت دولت‌های محافظه کار عربی طی حدود 15 سال گذشته کوشیده اند تا الگویی خاص خود را در توسعه به وجود آورند. در این بین به رغم برخی شواهد مبنی بر بهبود اوضاع، نشانه‌ها حاکی از آن است که این دولتها ضمن ناتوانی از اصلاحات در ساختار خود، ظرفیت های لازم برای مدیریت عدم تعادل پدید آمده در روند توسعه و ادغام بی سابقه در مناسبات جهانی را ندارند. چنین است که نارضایتی‌های فروخفته و انباشته در دنیای عرب که ریشه در بحران جامعه عربی معاصر دارد، به خصوص در سایه مشخص‌شدن ناکارآمدی فزاینده دولت‌های اقتدارگرا آشکارتر شده‌اند.

نویسنده مقاله با اشاره به تغییر دولت در کشور تونس نوشته فارغ از اینکه اعتراضات در کشورهایی چون مصر و اردن به نتیجه برسد می توان بی تردید گفت که آنچه در حال وقوع است می تواند نمود یک گسست و منبع تحولاتی اساسی در جامعه و سیاست این کشورها شود. آنچه کارشناسان در پس این تحولات می بینند، یک خواست عمومی گسترش یابنده برای تغییر رویه ها و ساختارهای ناکارآمد و آلوده به فساد است که برای چندین دهه نتوانسته است پاسخی به مسائل و معضلات بی شمار ملت‌های عرب ارائه نماید.

پیگیری برای محاکمه آمران

خراسان درگفت و گویی با عبدالحسین روح الامینی پدر یکی از کشته شدگان در بازداشتگاه کهریزک از ادامه پیگیری خانواده های کشته شدگان در رسیدگی به شکایتشان خبرداده و به نقل از وی نوشته پی گیری پرونده باعث شد افرادی که روزگاری در بالاترین سمت های قضایی مسئولیت داشتند تعلیق شوند و همین تعلیق شدن از مقام قضایی قابل تامل است، هر چند هنوز محاکمه صورت نگرفته است، ما مجدانه پی گیر محاکمه آمران هستیم ولی در نهایت حکم قانون را هرچه باشد می پذیریم چون نمی خواهیم ذره ای فراتر از قانون جلو برویم.

به نوشته این روزنامه پدر محسن روح الامینی همچنین با اشاره به تعلیق دادستان سابق تهران گفته افرادی که حکم تعلیق را صادر کردند عضو دادگاه عالی انتظامی قضات هستند، دادگاهی که تنها مرجع رسیدگی به تخلفات قضات در کشور است و در بررسی حادثه کهریزک برای اولین بار در تاریخ فعالیت قوه قضاییه قبل یا بعد از انقلاب بود که دادستان مرکز به عنوان بالاترین مقام قضایی دستگاه دادستانی تعلیق شد البته در گذشته شکایت های زیادی از این افراد شده بود اما تنها شکایتی که ادله محکم و مستدل داشت و منجر به حکم تعلیق مقام قضایی شد، این مورد بود.

عبدالحسین روح الامینی با انتقاد از محمود احمدی نژاد برای دادن یک پست دولتی به دادستان سابق تهران در ادامه به خراسان گفته انتظار نداشتیم که قبل از رسیدگی به اتهام های مرتضوی در دادگاه و با توجه به تعلیق قضایی، وی در یک مسئولیت مهم قوه مجریه به کار گرفته شود اما با وجود تعلیق قضایی، مخالفت قوه قضاییه و افکار عمومی، به این شخص در یک پست بالای دولتی مسئولیت داده شد. از دولت انتظار می رفت که به احترام خون کشته شدگان در جنایت کهریزک و به احترام افکار عمومی از واگذاری مسئولیت مهم دولتی به مرتضوی خودداری کند و در واقع این اقدام دولت بی احترامی به خون کشته شدگان در جنایت کهریزک بود.