چین، تحریم ایران و اختلاف ها در واشنگتن

مایک همر
Image caption سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا: به اقدام هایی که فشار را بر ایران افزایش دهد ادامه می دهیم

با وجود هشدار اخیر هیلاری کلینتون درباره احتمال تحریم شدن شرکت های چینی فعال در ایران، کاخ سفید همکاری با پکن درباره تحریم های ایران را 'عالی' توصیف می کند.

هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در جریان سفر هفته پیش هو جینتائو، رهبر چین به واشنگتن گفته بود که برخی شرکت های چینی "تحریم ها را آن طور که می خواهیم رعایت نمی کنند" و امکان تحریم آنها وجود دارد.

اما مایک همر، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، در گفتگوی اختصاصی با بی بی سی فارسی، موضع متفاوتی اتخاذ کرده است که به نظر می رسد با اظهارات خانم کلینتون همخوانی چندانی ندارد.

آقای همر همکاری چین و آمریکا درباره تحریم های ایران را 'عالی' توصیف و به طور تلویحی این نظر که تعدادی از شرکت های چینی تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ایران را نقض می کنند، رد کرد.

او گفت: "ما در مورد نقض مستقیم تحریم های ایران نه مدرکی دیده ایم، نه درباره آن نگرانیم. اما باید همچنان مراقب باشیم و با دولت های دیگر همکاری کنیم تا جامعه بین المللی با اتخاذ موضعی قاطع پیامی محکم به ایران بفرستد."

سناتور جو لیبرمن (دموکرات مستقل) و سناتور مارک کرک (جمهوریخواه) پیش از سفر هو جینتائو به واشنگتن، طی نامه ای به باراک اوباما، شرکت ملی نفت چین و شرکت گروه شیمیایی و نفتی چین را به نقض تحریم های ایالات متحده علیه ایران متهم کردند و خواستار بررسی احتمال مجازات اقتصادی آنها شدند.

اما سخنگوی دولت باراک اوباما می گوید که تحریم های در نظر گرفته شده علیه ایران "هدفمند" است و شامل تمام مبادلات با ایران نمی شود.

چین بارها گفته است که در برابر تحریم های یکجانبه آمریکا و اروپا که صنایع نفت و گاز ایران را هدف قرار داده تعهدی ندارد، اما به عنوان یکی از اعضای گروه ۱+۵ مجازات های شورای امنیت علیه ایران را رعایت می کند.

ابهام در گام بعدی

کاخ سفید با وجود بی نتیجه بودن مذاکرات اتمی گروه ۱+۵ با ایران در استانبول، تاکید دارد که همچنان خط مشی گذشته خود را در برابر ایران دنبال می کند: "راه مذاکره به روی جمهوری اسلامی باز است، اما در صورت عدم تغییر موضع هسته ای ایران، تحریم های شدیدتری در انتظار این کشور خواهد بود".

سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا گفت: "ما به اقدام هایی که فشار را بر ایران افزایش دهد ادامه می دهیم. امیدواریم که ایران به میز مذاکره بیاید، به طور سازنده تعامل کند و تدابیر ساده ای برای اعتمادسازی اتخاذ کند."

این سخنگو و مقام های دیگر دولت باراک اوباما با وجود تهدید به تشدید تحریم ها، هنوز اقدام بعدی خود در برابر ایران را تشریح نکرده اند.

علی آلفونه، کارشناس مسائل ایران و سپاه پاسداران در موسسه محافظه کار "آمریکن انترپرایز"، انتظار دارد که دولت باراک اوباما طی ماه های آینده تحریم ها را به ویژه علیه نهادهای وابسته به سپاه پاسداران افزایش دهد.

او می گوید که دولت محمود احمدی نژاد خواهان مصالحه با غرب است، ولی سپاه پاسداران مانع از این کار می شود.

به نظر این تحلیلگر: "اگر منافع اقتصادی سپاه پاسداران به جد مورد تهدید تحریم های بین المللی قرار بگیرد، شاید محاسبه سود و زیان برنامه اتمی ایران نزد فرماندهان سپاه هم عوض شود."

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، پس از گفتگوهای استانبول از "تعامل" با غرب استقبال کرده و گفته بود اگر غرب عدالت، قانون و احترام را رعایت کند، "امید می رود که طی جلسات آینده نتایج مناسبی حاصل شود."

هشدار محافظه کاران

با این حال، آقای احمدی نژاد همچنان هدف اصلی محافل محافظه کار در واشنگتن است که او را به عنوان چهره جمهوری اسلامی درعرصه جهانی مسوول می دانند.

یکی از این محافظه کاران ایلیانا راس- لهیتنن، رئیس جمهوریخواه کمیته سیاست خارجه مجلس نمایندگان است که در صفحه نخست وب سایت این کمیته، پیامی ویدیویی درباره ایران و رئیس جمهوری آن منتشر کرده است.

او می گوید: "هیچ کشوری در دنیا به اندازه ایران برای آمریکا خطرناک نیست. احمدی نژاد و اوباش ها در تهران در آستانه دستیابی به بمب اتمی هستند."

مقام های جمهوری اسلامی با رد این اتهامات، برنامه اتمی خود را صلح آمیز و تحریم ها را بی فایده توصیف می کنند.

خانم راس- لهیتنن کاخ سفید را متهم می کند که برای مقابله با "خطر" ایران فوریتی قائل نیست. او علیه جایگزین شدن "حرف های توخالی" با تحریم های سختگیرانه هشدار داده است.

به عقیده این نماینده کوبایی الاصل ایالت فلوریدا: "دولت اوباما به طور جدی با این خطر برخورد نکرده است. دولت امیدوار است توسط تعامل و مصالحه مشکل را حل کند. هجده ماه را با مذاکره کردن به هدر داده اند در حالی که سانترفیوژهای ایران در این مدت فعال بوده است."

این در حالی است که بنا بر برآوردهای تازه دولت باراک اوباما، بروز مشکلاتی در برنامه غنی سازی ایران و اثرات محدود کننده تحریم ها، به غرب فرصت بیشتری برای مذاکره با این کشور را داده است.

آقای اوباما سه شنبه گذشته در نطق سالانه اش، تنها یک بار به ایران اشاره کرد و در دفاع از استراتژی خود، تلاش های دیپلماتیک دولتش را علت جدی تر شدن تحریم ها علیه ایران دانست.

سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا نیز می گوید: "تمرکز جامعه بین المللی در حال حاضر بر خطر بالقوه دستیابی ایران به سلاح هسته ای است که می تواند به بی ثباتی خاورمیانه و منطقه خلیج فارس منجر شود. بی شک ما هر روز روی این مساله کار خواهیم کرد."

مارک همر گفت که کاخ سفید نگران وضع حقوق بشر در ایران است، اما آنرا از مساله اتمی جدا می داند و نمی خواهد آنرا با مناقشه هسته ای "مخلوط" کند.