تحولات مصر از نگاه فارسی‎زبانان

تحولات چند روز اخیر در مصر که به دنبال تحولات در تونس و تغییر دولت این کشور شکل گرفته، این پرسش را در برابر صاحبنظران قرار داده که آیا جهان عرب در آستانه دوره تاریخی دیگری قرار گرفته است؟

مصر در چند روز گذشته، به صحنه زور آزمایی مخالفان حکومت در برابر ارتش و نیروهای دولت حسنی مبارک تبدیل شده است.

آینده نظام سیاسی این کشور چیست و تاثیر تحولات مصر بر کشورهای عربی و خاورمیانه چه در صورت موفقیت معترضان چه در صورت چیره شدن دولت بر آنها کدام است؟ از چهره های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایرانی خواسته ایم که پیش بینی خود را درباره آینده مصر و نقش آن در منطقه با خوانندگان ما درمیان بگذارند.

در کنار اظهارات آنها، نظرات و نوشته های دیگر که در وبلاگ ها و شبکه های اجتماعی درباره تحولات مصر به زبان فارسی منتشر شده نیز در این صفحه باز چاپ می شود.

این صفحه به تدریج به‌روز خواهد شد.

تاثیر تحولات مصر بر تندروی اسلامی در افغانستان -یادداشتی از علی امیری

حق نشر عکس BBC World Service

در شکل دهی افغانستان معاصر، مصر کشور تاثیرگزاری بوده است. مصر دیر پا ترین روابط فرهنگی را با افغانستان داشته و میان دانشگاه کابل و الازهر قرارداد رسمی همکاری وجود داشت. از طریق همین اعزام دانشجویان افغانی به مصر بود که اندیشه های اخوان المسلمین به افغانستان راه یافت و به شکل گیری جریانی بنام "اخوانیزم" در این کشور یاری رساند.

اما تحولات جدید نشان می دهد که اسلام سیاسی در مصر بیش از گذشته ماهیت مدنی یافته است و سرکوب و خشونت های سه دهه گذشته بسیاری از گروه های اسلامی رادر خاورمیانه عربی در مجموع و در مصر به خصوص به پختگی رسانده و به مفاد و مزایایی مبارزه مدنی آگاه ساخته است و بنا براین رویداد های کنونی که در حوزه خاور میانه عربی در حال وقوع است، بسی بیشتر از اعتراضات داخلی متعارف، نشانه نوعی جابه جایی در الگوی مبارزاتی گروه های اسلامی است.

ادامه مطلب را اینجا بخوانید

حق نشر عکس BBC World Service

يکى از شاخص‌هاى منطقه خاورميانه اين است که پيچيدگى اوضاع و تاثيرگذارى عوامل بسيار متنوع و متفاوت قابل لمس و درک است. يعنى تاثيرات متقابل درون منطقه‌اى و بين المللى وجود داشته و دارد.

اما به هر حال جمهورى اسلامى ‌ايران نسبت به مصر تاثيرگذارى بيشتر و عميق‌ترى داشته و دارد که به لحاظ تاريخى، اجتماعى و فکرى و معنوى قابل احساس است. در مسئله ملى کردن صنعت نفت در ايران مى‌توان تاثير ايران را در مصر ديد که به دنبال اين واقعه کانال سوئز ملى شد. بعد از بروز و ظهور انقلاب اسلامى ‌نيز اين تاثيرات مشهود بوده و جريان‌هايى تشويق شده‌اند که وارد مقوله‌هاى اسلام فراگير و به تعبير غربى‌ها اسلام حکومت يا اسلام سياسى شوند.

متن کامل این مطلب را وبسایت دیپلماسی ایرانی بخوانید

این بار خبر یک ساله رسید - یادداشتی از مسعود بهنود

حق نشر عکس BBC World Service

در این دو هفته که قاهره نشسته است میان خبرهای عالم، فیلم ها و تحلیل هائی می گوید این همان انقلاب ایران است که سی و دو سال بعد به کنار نیل رسیده است، فیلم ها و تفسیرهائی هم گویای آن است که بیشتر شبیه به جنبش سال پیش تهران است، همان سبزها در میدان آزادی، همان الله اکبر، همان مردمی در هم جوش از هر طبقه. تصویرها و تحلیل ها تنها نیستند، خاطره ها هم به مدد می آیند.

در جریان سفر پرزیدنت انورسادات به اسرائیل آخر اکتبر 1978، نتوانستم فیلمبردار و صدا برداری با خود داشته باشم، فیلمبرداری فلسطینی فیلم گرفت در رام الله و بیت المقدس و جلو کنست، وسایلش قدیمی و خودش ناتوان تر از آن بود که بتواند فرز از عهده کار فشرده دو روزه برآید..

متن کامل این مطلب را در وبلاگ مسعود بهنود بخوانید

قدرت نوظهوری که خاورمیانه را دگرگون می کند - یادداشتی از علی کشتگر

حق نشر عکس BBC World Service

اینکه ناگهان جرقه ای از یک گوشه تونس، همه این سرزمین و متعاقب آن مصر، الجزایر و یمن را شعله ور سازد و همزمان در سرزمین های دیگری مثل اردن و سوریه نیز همین آمادگی احساس شود، نشانه چیست؟

این آمادگی شوریدن علیه نظام های خودکامه و آلوده به فساد خاورمیانه که از اشتیاق برای آزادی و عدالت سرچشمه می گیرد در تاریخ این منطقه بی سابقه است و نشان از دگرگونی ژرفی در ساختار جمعیت شناختی (دموگرافیک) می دارد.

در همه این سرزمین ها امروزه شصت تا هفتاد درصد جمعیت را جوانان تشکیل می دهند. این اکثریت عظیم هرچند به لحاظ طبقاتی یکدست نیست و از لایه های فرودست تا میانه و بالا را شامل می شود، اما اشتیاق به آزادی های سیاسی و بیزاری از نظام های موجود چنان رشته محکمی از شباهت و همبستگی در میان آنان تنیده که مرزهای طبقاتی را دست کم تا زمان فروپاشی این نظام ها کمرنگ کرده است.

متن کامل را بخوانید

حکایت کن ای مصر، یادداشتی از مصطفا خلجی، روزنامه‌نگار در پاریس

حق نشر عکس BBC World Service

مصر این روزها "شهرزاد قصه‌گو" است و قصه‌ای را که تعریف می‌کند تودرتو و جذاب‌تر از هزار و یک شب.

جهانیان، با هر زبانی، داستان مصر را کنجکاوانه می‌خوانند و در هر صفحه، سطر و واژه‌اش سرنوشت خود را جست‌وجو می‌کنند. اما ممکن است در این میان کسانی هم از ظن خود یار داستان مصر شوند و افسانه‌ پسندیده‌ خویش را بسازند، غافل از این‌که داستان مصر، افسانه نیست، بلکه چکیده و جوهره تمام وقایعی است که از قدیم تا کنون اتفاق افتاده و مرز میان مسلمانان و یهودیان و مسیحیان و ... را درنوردیده است.

داستان مصر، هم حکایتی صددرصد عربی است، و هم روایتی جدید از جهان است؛ جهانی که هنوز چگونگی تعامل با نژاد عرب را نمی‌داند و به قول "ژان ژنه" (نویسنده فرانسوی) نژادپرستی‌ای که روزی خود را به صورت نازیسم نشان می‌داد، امروز به عرب‌ستیزی تبدیل شده است. داستان مصر، بسته به پایان کامیاب یا ناکامش، می‌تواند به این موضوع پایان دهد، یا بالعکس آتش نژادپرستی را در جهان شعله‌ورتر کند.

در زمانه‌ای که زمزمه‌ جانشینی پسر به جای پدر حتی در ایران نیز شنیده می‌شود، داستان مصر، داستان جدال دموکراسی با نظام موروثی است؛ آن هم‌در کشوری که بهای اجساد فراعنه از جان آدمی افزون‌تر است.

باید دید شهرزاد قصه‌گو، فرعون را دوباره به تاریخ و موزه‌ها بازمی‌گرداند یا این‌که شخصیت "نوفرعون" را وارد داستان می‌کند.

*عنوان یادداشت برگرفته از عنوان فیلم "إحكي يا شهرزاد" ساخته‌ی "يسري نصرالله" کارگردان معاصر مصری است.

سبزها و تحولات منطقه - یادداشتی از مرتضی کاظمیان

حق نشر عکس BBC World Service

دیکتاتوری زین‌العابدین بن علی در تونس فروریخته، نظام سیاسی اقتدارگرای مصر با خیزش اعتراضی مخالفان حسنی مبارک به‌گونه‌ای روزافزون متزلزل شده؛ ملک عبدالله دوم برای "تصحیح اشتباهات گذشته"، خود "اصلاحات سیاسی فوری" را در اردن کلید زده، و مخالفان در یمن، الجزایر، لیبی، مراکش، بحرین و سوریه، برای "روز خشم" تعیین وقت و قرار و اقدام می‌کنند.

"سبز"های ایران اخبار مربوط به جنبش‌های اعتراضی در کشورهای عربی را همدلانه و مشتاقانه، و نیز - همزمان- با تأمل و پرسش در مورد وضع خود (جنبش سبز) پی گرفته‌اند.

متن کامل را در روز آنلاین بخوانید

حق نشر عکس BBC World Service

تحولات ثانیه به ثانیه در خاورمیانه، کاخ سفيد نشین‌ها را گیج کرده است. روزی که زین العابدین بن علی با اعتراض‌های مردمی‌ بار و بنه خود را بست و از تونس به عربستان سعودی رفت، باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در جامه دموکراسی دوستی رفت و تاکید کرد که معیار برای ایالات متحده، نظر مردم تونس است. بن علی نیز میان آسمان و هوا و زمانی که قصد داشت به فرانسه پناه ببرد، متوجه بازی شد که در دو دهه آمریکا و غرب دوستی خورده بود.

ماجرای تونس چند روز بعد در مصر تکرار شد. مصر به قول تحلیل‌گر برجسته برژینسکی به آتشفشانی می‌ماند که گدازه‌های آن کل منطقه را می‌سوزاند. مصر دوازده روز است که در همین التهاب می‌سوزد. کاخ سفید نشین‌ها اما در قاهره اشتباه تونس را تکرار کردند. با وخامت اوضاع باراک اوباما آب پاکی را بر دستان حسنی مبارک ریخت و تاکید کرد که رهبرها باید به سخنان مردم خود گوش فرا دهند.

متن کامل را در وبسایت دیپلماسی ایرانی بخوانید

گرفتن میدان "آزادسازی" - یادداشتی از محمد سعید حنایی کاشانی (وبلاگ فل سفه)

حق نشر عکس BBC World Service

هر جبنبش یا قیام یا انقلابی، مانند هر چیز دیگری که در این جهان روی می‌دهد، ابتکارها و نوآوریها و درسهایی برای آموختن دارد. بدین سان است که آنچه در جایی دیگر ممکن است به شکست بینجامد در جایی به پیروزی می‌رسد. جنبش کنونی مصر نیز از این قاعده مستثنا نیست. یکی از چیزهایی که در جنبش کنونی مصر بسیار ابتکاری و نوآورانه است، «تصرف خیابان» است.

در میان جنبشهای اعتراضی تاکنون رسم بر این بوده است که معترضان به خیابان بریزند، ساعتهایی را در خیابان سپری کنند، و بعد به خانه‌هایشان بروند و استراحتی بکنند. روز بعد، یا چند روز بعد، یا به مناسبتی دیگر باز به میدان آیند و همین روال را تا جای ممکن ادامه دهند. اما این شیوه، اگر زمانی کارساز بود، دیگر کارساز نیست.

متن کامل را در وبلاگ فل سفه بخوانید

ناآرامی های مصر و شبکه های اجتماعی مجازی (امید معماریان)

حق نشر عکس BBC World Service

استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی عملا ترکیب جدیدی از افرادی که خواهان تغییر هستند را نشان می دهد. پیش از این، گروه های شناسنامه داری می توانستند برای بسیج افراد و سامان دادن اعتراضات ضدحکومتی اقدام کنند، اما در مورد تونس و مصر دیدیم که با استفاده از فیس بوک به عنوان یک ابزار پرطرفدار درمیان نسل جوان عملا مکانسیم جدیدی به ایجاد چنین موجی از اعتراضات منجر می شود. درمصر برای مثال می بینیم که گروه اخوان المسلیمن، که باسابقه ترین گروه مخالف دولت است، عملا برای چند روز از این قافله عقب ماند.

طبق اطلاعاتی که شرکت فیس بوک منتشر کرده است، طی هفته ای که منجر به آغاز تظاهرات در مصر شد، تعداد کاربران از رشد فزآینده ای خبر می داد که خود این موضوع نشان دهنده این است که چطور آگاهی رسانی و بسیج اجتماعی از طریق این شبکه های اجتماعی به صورت موثری اتفاق افتاد.

اگر چه باید گفت موتور اصلی اعتراضات فقر و نابرابری و فشار اقتصادی برطبقات مختلف از جمله طبقه متوسط و طبقه محروم و نیز خفقان سیاسی است. اما این شبکه ها برای رساندن صدای طیف ها و گروه های مختلفی مردمی که در عرصه سیاسی لزوما از تشکل خاصی برخوردار نیستند، خود را به عنوان یک ابزار ترویجی قدرتمند نشان داده است.

یادداشت محمد منظرپور، خبرنگار اعزامی بی‌بی‌سی فارسی به قاهره

حق نشر عکس BBC World Service

من قبلا در چند نوبت به مصر سفر کرده بودم، در گذشته هر بار به قاهره می آمدم مثل سفری به گذشته بود –از یونیفرم پلیس گرفته تا معماری ساختمانهای دولتی همه و همه به تهران دهه بیست و مسکوی زمان شوروی شباهت داشت؛ همینطور فاصله فیزیکی سنت و مدرنیته یا فقیر و غنی خیلی محسوس و قابل ملاحظه بود. هنوز هم همین طور است، اما طی روزهای اخیر می توانم بگویم که حس شهر واقعا ً عوض شده است، آن هم نه فقط در میدان تحریر.

انگار همان ساختمانها، همان مکانها یک جور دیگری به نظر می آیند. صرف نظر از اینکه آقای مبارک امروز کناره گیری کند یا در سپتامبر، یک چیزی در مصر، در قاهره برای همیشه عوض شده است. مثل اینکه سدی که زمان را پشت خودش نگه داشته بود شکسته و امواج خروشان زمان در کوچه پس کوچه های کهنه و نوی قاهره جاری است. من امیدوارم باز به قاهره برگردم اما مطمئنم دیگر هیچگاه امکان بازگشت به قاهره ای که قبلا ً می شناختم ممکن نخواهد بود.

صحنه ای که فکر کنم هیچ وقت از ذهنم پاک نشود، صحنه ای بود که روز جمعه در حاشیه تجمع چند صد هزار نفری مخالفان حکومت شاهدش بودم. در خیابانی مجاور میدان تحریر یک خانم جوان محجبه به تنهایی در بین انبوه مخالفان فریاد می زد "درود بر مبارک، نعم مبارک". به محض مشاهده این صحنه، وحشت وجودم را فرا گرفت و هر لحظه انتظار داشتم مردان جوان خشمگین این دختر جوان را حداقل مورد بی حرمتی لفظی قرار دهند، اما در کمال نا باوری دیدم که مردم صرفا ً با حفظ فاصله شعار "لا مبارک، لا مبارک" سر دادند و حتی مسیری برای عبور این دختر جوان گشودند.

من هرگز این میزان تساهل را نه در ایران بلکه حتی در انگلستان هم ندیده بودم.

می توانم با اطمینان بگویم که اگر یکی از طرفداران یک تیم فوتبال بعد از مسابقه در مقابل استادیوم تیم رقیب اینطور عرض اندام کرده بود، احتمال زیادی داشت که زیر مشت و لگد مرگ مغزی شود!

ام الدنیا در برابر دو راهی سرنوشت (یادداشت علیرضا نوری زاده)

ام الدنیا (مادر دنیا) لقبی که مصریها به وطنشان بخشیده اند، در برابر سرنوشتی که می تواند نقشه سیاسی خاورمیانه را دگرگون کند سرانجام کدام راه را انتخاب خواهد کرد: سرنگونی حسنی مبارک و سپردن سرنوشت به دست جوانانی که فقط می دانند چه نمی خواهند و فرصت طلبان سیاسی که ناگهان در صحنه ظهور کرده اند و حداقل در پشت سر یکی از آنان (محمد البرادعی) جنبش اخوان المسلمین سنگر گرفته است؟ و یا بدرقه محترمانه "السید الرئیس" و زمینه سازی عاقلانه برای انتقال قدرت، از راه گفتگو بین نمایندگان احزاب مخالف و شخصیت های سرشناس سیاسی و اجتماعی، و البته گفت و گوی نماینده جوانان پرخروش از جمله گروه ۶ آوریل با عمر سلیمان معاون مبارک و احمد شفیق نخست وزیر؟

ادامه مطلب را بخوانید

زنگ دموکراسی، پایان حکومت های مادام العمر و موروثی (یادداشتی از محمد تهوری)

حق نشر عکس BBC World Service

پس لرزه های زلزله تونس که به بیداری و خیزش جوانان عرب در کشورهای مصر، اردن و یمن منجر شد، در گام اول روسای جمهور مادام العمر و موروثی دنیای عرب را به خود آورده که شهروندان پرورش یافته در عصر تکنولوژی،‌ انحصاری شدن قدرت را بر نمی تابند و در پی آنند تا در گردش دموکراتیک قدرت،‌ نقش خود را در تعیین سرنوشت ایفا کنند. بنابراین خلاف واقع نیست اگر اولین پیروزی جنبش مردم مصر را شروعی بر پایان حکومت های مادام العمر و موروثی منطقه دانست. اتفاقی که در بستر آن می توان به آینده خاورمیانه و جهان اسلام امیدوار بود.

ادامه یادداشت را در سایت خشونت پرهیزی برای دموکراسی بخوانید

آمریکا در مصر بر سر دوراهی (یادداشتی از صادق خرازی)

حق نشر عکس BBC World Service

این روزها خاورمیانه روزهای بحرانی و سرنوشت سازی را می گذراند. خیزش مردمی علیه حکومت های خودکامه در برخی کشورهای این منطقه حساس فقط به دلیل گرسنگی مردم به وقوع نپیوسته، بلکه استبداد ده‌ها ساله نیز ریشه در نارضایتی مردم دارد، مردمی که از حکومت های متکی به یک فرد و یا یک حزب به تنگ آمده و می خواهند خود سرنوشتشان را به دست گیرند. چقدر صحبت آن جوان ۳۳ ساله مصری دردناک است که گفت وی از اینکه در طول حیاتش فقط یک نفر را به عنوان رئیس جمهور کشورش دیده ناراحت و عصبانی است.

متن کامل یادداشت را در سایت خبر آنلاین بخوانید

انقلاب مصر و جنبش سبز: تفاوت‌ها، شباهت‌ها و درس‌ها (از وبلاگ بلوا)

حق نشر عکس BBC World Service

آنچه امروز در تونس و مصر می‌بینیم شباهت بسیار زیادی با انقلاب و خیزشی است که دو سال پیش در ایران شعله‌ور شد و جهان را در شگفتی فرو برد و اکنون تونس و یمن و مصر و به زودی عربستان و سایر کشورهای منطقه را فراخواهد گرفت.

آنچه در مصر دارد اتفاق می‌افتد علی‌رغم تفاوت‌های ظاهری بسیار بین «حکومت مصر» و «جمهوری اسلامی» شباهت‌های بسیاری با جنبشی که جنبش سبز نامیده شد، دارد دیدن تفاوت‌ها و شباهت‌ها بین انقلابی که در مصر در جریان دارد و جنبش مردم ایران و تفاوت‌ها و شباهت‌های حکومت‌های‌شان درس‌های بزرگی برای ما دارد. تفاوت‌هایی که بین حکومت مصر و جمهوری اسلامی وجود دارد نشان می‌دهد این تفاوت‌ها نمی‌تواند موجب خوشنودی و عدم رضایت مردم در این کشورها باشد و مانع انقلاب و اعتراضشان بشود.

متن کامل را در وبلاگ بلوا بخوانید

آسیه امینی، روزنامه نگار و فعال حقوق بشر:

حق نشر عکس BBC World Service

مصر به دلیل جغرافیای سیاسی، موقعیت استراتژیک، تمدن و فرهنگش در منطقه دارای یک اعتبار سیاسی و تاریخی است.

اولین روزنامه ها و اولین گروههای ضد استبدادی در منطقه در مصر شکل گرفتند. البته باید این مسئله را در نظر داشت که اتفاقات اخیر فقط در تونس، مصر و یا یمن نیست. ما وارد برهه تاریخی جدیدی شده ایم که به اعتقاد من این برهه از ایران شروع شده است. البته ایران نیز از تغییرات دموکراسی خواهانه تاثیر گرفته است.

باید این را در نظر گرفت که هر دستاوردی که مصر داشته باشد، مصر وارد مرحله جدیدی شده، یک گام مثبت برداشته و دیکتاتوری را پشت سر گذاشته است.

اگر آقای احمدی نژاد، آقای خامنه ای، آقای بن علی، آقای مبارک و یا هر رهبر دیگری قدرتش را حفظ کند، این دیگر قدرت نیست، تندیسی تو خالی است. تندیسی که اعتبار و مشروعیتش از درون ریخته شده است و به نظر من دوامی هم نخواهد داشت.

چالش میان نیروهای بنیادگرا، دیکتاتور ها و نیروهایی که به دنیال منافع مردم هستند هم ما را به آینده امیدوار می کند و هم اینکه باید دید کدامیک از این گروهها سوار موج غالب خواهند شد.

ماباید به نیرویی که منافع ملی کشور را با اتکا به نیروی مردمی، منافع صلح طلبانه بین المللی تقویت می کنند انرژی بیشتری بدهیم و به نظر من این گروهها باید تقویت شوند.

تورج اتابکی،استاد تاریخ و روابط بین الملل:

حق نشر عکس BBC World Service

از شناسه‌های برجسته جنبش اجتماعی که این روزها بالهای خود را بر شمال آفریقا کشیده است، حضور گسترده گروه‌های فرودست و تهیدست شهری است که با خواست آزادی و عدالت اجتماعی به میدان آمده‌اند. با چنین ویژگی‌‌ای این جنبش بضاعت آن را دارد که جنبشی محلی نماند و دامن خود را به سرزمینهای دیگر خاور میانه و دورتر‌ها نیز بکشاند.

آهنگ گام‌هایش را، هر چند ضعیف، اما اینک حتی از آسیای میانه نیز می‌توان شنید. فرجام خیزش مردمی در مصر هرچه باشد، میراث ماندگار این جنبش ایمان به توانمندی مردمان در تعیین سرنوشتشان خواهد بود.

زیبا میرحسینی، جامعه شناس در لندن، فعال حقوق زنان:

حق نشر عکس BBC World Service

پیش بینی آینده، مصر مشکل است. اما به نظرم در یک نقطه حساس تاریخی قرار داریم و هر تغییری در مصر خاورمیانه را زیر رو می کند.

دو مسئله در مصر مهم است، اول اینکه تقلای در مصر برای کرامت انسانی است. اقشار مختلف و گروههای مذهبی و غیر مذهبی در این اعتراض ها حضور دارند. البته به نظرم گروههای مذهبی در صدر نیستند و یک تعامل بین تمام گروهها وجود دارد.

دوم اینکه خشم عمومی و سرکوبی که 30 سال وجود داشته و حقارتی که مصری ها به خصوص جوانان آن را احساس می کردند، در حال حاضر به نقطه انفجار رسیده است. تظاهرات و جنبش شکل گرفته در مصر به وسیله جوانان ساماندهی شده و به پیش می رود.

نقش مصر در دنیای عرب و خاورمیانه نیز بسیار مهم است و اگر جنبش مدنی موفق به تغییر وضعیت سیاسی شود، راه دیگری باز خواهد شد.

حق نشر عکس BBC World Service

چنان که انتظار می رفت، پس از راه پیمایی و تجمع حیرت انگیز و بی سابقه مردم مصر در قاهره- در میدان ازادی- در اسکندریه و سوئز و شهرهای بزرگ دیگر، مبارک به تعبیر روزنامه گاردین امروز، ‌به ناگزیر سر خم کرد. پذیرفت در انتخابات آینده که البته ۸۴ ساله می شود، شرکت نکند. پسرش هم کاندیدا نخواهد شد. پسرش به لندن بازگشته، در محله گران قیمت نایتز بریج خانه ای تماشایی دارد...

مبارک برای این که نشان دهد مردم مصر از او حمایت می کنند. روز چهارشنبه دست به نمایش غریبی زد. هوادارانش همان پرسنل لباس شخصی تحت فرمان نیرو های امنیتی و حتا پلیس هایی که لباس شخصی پوشیده بودند. به میان مردم آمدند. با سنگ و چوب و چماق و دشنه، سوار بر شتر و اسب و یابو به سوی معترضان تاختند. عده ای را کشتند و بسیاری زخمی شدند.

متن کامل مطلب در وبلاگ مکتوب

درباره‌ جنبش سبز و قيام مصريان (از وبلاگ ملکوت)

حق نشر عکس BBC World Service

کسانی که با تمام احساس و عاطفه و عقلانيت و انتخاب‌های سياسی‌شان درگير ماجراهای جنبش سبز بوده‌اند، ناگزیر شباهت‌های غریبی ميان نوع رفتار حکومت مصر با معترضان و نوع رفتار حکومت ايران با معترضان می‌بينند ولو درجات خشونت طبعاً متفاوت است و ميزان خشونت عريانی که در ايران به کار بسته شده، هرگز با خشونت مهارشده‌ی دولت مبارک برابری نمی‌کند.

خشونت‌های حکومتی و صادر شده از سوی قدرت مسلط سیاسی در ايران به مراتب مهيب‌تر از چيزی بود که امروز در مصر می‌بينيم. جمعیت معترضان مصری هم به نحو چشم‌گیری کمتر از جمعيت معترضان ايرانی بوده و هست. ترکیب جمعیتی مصر هم با ترکيب جمعيتی ايران تفاوت دارد. اما به هر حال شباهت‌ها به نحو غريبی يادآور اتفاق‌های ايران است و همه‌ی کسانی که در اعتراض‌ها شرکت داشته‌اند گويی به عیان احوال آن روزهای خود را در ايران می‌بینند.

متن کامل مطلب در وبلاگ ملکوت

ماشاالله شمس الواعظین، سردبیر روزنامه توقیف شده جامعه و تحلیلگر مسائل خاورمیانه:

وقایع روز گذشته (نهمین روز اعتراضات) مسیر تحولات و اعتراضات مصر را تغییر داده و در شکل توسل دولت به خشونت تجلی پیدا کرده است.

حکومت مبارک در معرض فشار بین المللی و اعتراضات مردم در سطح ملی قرار دارد و از همین رو برای تغییر موازنه قدرت در برابر معترضان، نیروهای امنیتی اش را وارد تجمعات اعتراضی کرده است.

این سئوال اینک در برابر دولت مصر قرار دارد که اگر طرفدارانی با این کثرت داشت چرا از روز اول به صحنه نیامدند؟ چرا از زمانی که خانواده بین المللی خواستار انتقال آرام قدرت در مصر شده، طرفداران آقای مبارک به خیابان ها آمده اند.

حسنی مبارک تلاش می کند تا با وارد کردن نیروهای امنیتی و لباس شخصی هایی که به طرفداری از او و حکومت مصر اعترضات مردم را به خشونت کشیده اند، تا ساعات آینده ارتش این کشور را به عنوان نیروی جداساز میان دو گروه درگیر وارد عمل و در نهایت معترضان را از صحنه خیابان های مصر خارج کند.

این سناریو از روز چهارشنبه به اجرا گذاشته شده و صحنه تحولات در مصر را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

با این همه به نظر من استمرار حکومت حسنی مبارک به وقت اضافه کشیده و تقریبا دوران آن تمام شده است.

چشم انداز تحولات مصر به ما نشان می دهد که فردا (جمعه) روز مهمی است. معترضان قرار است تظاهرات سراسری در مصر شکل بدهند که به آن "تظاهرات روز وداع" نام داده اند.

مردم معترض فردا تلاش خواهند کرد تا در جریان این تظاهرات از انقلاب مصر محافظت کنند تا نیروهای امنیتی و شخص "عمر سلیمان" آن را مصادره نکند.

مصر سنگ ترازوی موازنه منطقه ای است و هر تحولی در این کشور بر مسائل خاورمیانه تاثیر عمیق خواهد داشت.

ابوالحسن بنی صدر، اولین رئیس جمهور ایران:

رژیم مبارک پیر و بی هدف شده و مردنی است. تکلیف امروز و فردا مشخص می شود.

اگر مبارک بتواند با نیروهای که به میدان تحریر فرستاده آنجا را تصرف کند احتمال دارد بتواند بماند اما اگر موفق به این کار نشود سقوط او تسریع می شود.

مخالفان اگر بتوانند مقاومت کنند و میدان تحریر را در اختیار خود داشته باشند، می توانند پیام خود را تکرار کنند. آینده تحولات اساسی از داخل این میدان رقم خواهد خورد.

مهرزاد بروجردی، استاد علوم سیاسی در دانشگاه سیراکیوز:

روشی که حکومت حسنی مبارک در پیش گرفته، سناریوی تکراری حکومت های استبدادی است. اول امتیاز می دهند و بعد سرکوب را آغاز می کنند.

به نظر من دوران مبارک به سر رسیده است.حمایت مردمی ندارد و بی ثباتی حکومت او، اروپا و آمریکا را نگران کرده است. کشورهای عربی هم از احتمال رادیکالیزه شدن منطقه نگران هستند.

به نظر من چیزی شبیه تونس در انتظار در مصر است. یک حکومت ائتلافی ملی به رهبری یک چهره موجه همانند محمد البرادعی.

منصور فرهنگ، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل متحد:

با دیدن وضعیت مصر به طور اجتناب ناپذیری یاد انقلاب ایران می افتم. تحولات مصر فصل جدید در تاریخ این کشور و منطقه را رقم خواهد زد و برای اولین بار به جامعه مدنی یک کشور عربی قدرت داده که یک زمینه قدرت گرفتن یک حکومت ملی و دمکرات را فراهم کند.

اما خطری که به نظر من وجود دارد این است که گروه های تندرو اسلامگرا، استبداد خودشان را جانشین استبداد حکومت فعلی کنند.

اگر اکثر گروه هایی که امروز خواهان دمکراسی هستند، گرفتار منازعات داخلی و فرسایشی شوند به حذف نیروهای ملی منجر خواهد شد.

در چنین وضعیتی اقلیت اسلامگرا می تواند دیکتاتوری مصر را در شکل جدیدی بازتولید کند.

کثرت گرایی و مدارا طلبی فعلی می تواند آینده درخشانی برای مصر پدید آورد اما فرسایشی شدن اعتراض ها خطر درگیرهای داخلی و تبدیل قیام ملی به یک فاجعه سراسری را جدی می کند.

حسین قاضیان، پژوهشگر و جامعه شناس ایرانی مقیم آمریکا:

در شرایطی که ما قادر به پیش بینی نیستیم، باید سناریو سازی کنیم.

اگر مبارک سرنگون شود ما باید منتظر موج تحولات در دیگر کشورهای عربی باشیم. اگر این تغییر این قدرت تدریجی و آرام باشد و شکل رادیکال پیدا نکند، تحولات در دیگر کشورهای عربی شبیه چیزی خواهد بود که در اردن روی داد و شاه این کشور نخست وزیر را تغییر داد.

اگر حسنی مبارک بر سر قدرت باقی بماند، احتمال سرایت این تحولات به دیگر کشورهای دنیای عرب بسیار کاهش پیدا خواهد کرد.

مطالب مرتبط