آلودگی نفتی و شکایت سازمان محیط زیست از وزارت نفت ایران

آلودگی نفتی در سواحل بوشهر حق نشر عکس BBC World Service

مسئولان محیط زیست ایران می گویند به دلیل نشت نفت در استان بوشهر از وزارت نفت شکایت کرده اند. نشت نفت چهارصد هکتار از زمین های کشاورزی منطقه و بیست کیلومتر از ساحل را آلوده کرده و تاکنون فقط پنج درصد از لکه نفتی ایجاد شده در سواحل بوشهر پاکسازی شده است.

به گزارش خبرگزاری های ایران هفته گذشته به علت پوسیدگی و ترکیدگی خط لوله ۴۸ اینچی (۱۲۰ سانتی متری) آغاجاری به گوره دیلم در استان بوشهر، نشت نفت از این خط لوله آغاز شد که روز بعد از حادثه با تغییر مسیر خط لوله جریان نفت متوقف شد.

اما گزارشها نشان می دهد که در طول ۱۰ ساعت نشت شدید نفت در این خط لوله، لکه نفتی به طول ۲۰ کیلومتر و عرض ۸ کیلومتر، سواحل دیلم را آلوده کرده است.

محمدباقر نبوی یکی از مدیران سازمان حفاظت محیط زیست گفت: "بررسی های اولیه نشان می دهد که در حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هکتار از زمین های کشاورزی خط ساحلی بوشهر به نفت آلوده شده است."

وی افزود: "با توجه به مسطح بودن منطقه، جزر و مد دریا می تواند، اثرات مخربی بر محیط زیست ساحلی داشته باشد."

هنوز گزارشی از میزان خسارات احتمالی و تلفات آبزیان منتشر نشده اما بهروز اتابک زاده، مدیر کل محیط زیست استان بوشهر معتقد است: "با توجه به این که اراضی ساحلی دیلم زیستگاه بسیاری از پرندگان دریایی و موجوداتی نظیر خرچنگ هاست، اگر لکه های نفتی در این مناطق سریع جمع آوری نشود، می تواند به محیط زیست منطقه، خسارت زیادی وارد کند."

شکست تلاش های اولیه

گفته می شود که در پی شکستگی خط لوله نفت آغاجاری به گوره دیلم در استان بوشهر، حجم زیادی نفت به منطقه سرازیر شد که مسئولان تصمیم گرفتند برای جلوگیری از آن به دریا، نفت را به دره ای در مجاورت منطقه هدایت کنند.

آقای نبوی به خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، گفته: "قرار بود مسئولان نسبت به احداث خاکریزی در جلوی دره مذکور جهت جلوگیری از ورود نفت به دریا اقدام کنند، اما متاسفانه به دلیل بارندگی شدید، امکان احداث این خاکریز فراهم نشد."

به گفته آقای نبوی"مقداری از نفت هم که به یک رودخانه فصلی ریخته شده بود، توسط مسئولان شرکت نفت برای جلوگیری از ورود به دریا سوزانده شد."

گزارش ها حاکیست که چهارشنبه گذشته به دلیل جاری شدن سیلاب، تمام نفتی که به دره مذکور هدایت شده بود، وارد دریا شده است.

یک روز بعد از این حادثه مسئولان سازمان هایی از قبیل سازمان بنادر و دریانوردی و وزارت نفت تلاش کردند تا از طریق نصب بوم ها و تجهیزات دیگری نسبت به مکش نفت نشت کرده اقدام کنند، اما به گفته آقای نبوی، "متاسفانه به دلیل توفانی بودن دریا هیچ یک از شناورهای سازمان بنادر و حتی بخش خصوصی نیز موفق به انجام این کار نشدند و عمده نفت به ساحل آمد."

اسماعیل کهرم، استاد دانشگاه و کارشناس محیط زیست ایران در گفتگو با خبرگزاری مهر بار دیگر لزوم وجود مدیریت واحد در خلیج فارس را یادآوری کرده است.

او گفت: "اگر مدیریت واحد و منسجمی بود، حوضچه های نفت که تمام کشورهای حاشیه خلیج فارس از آن استفاده می کنند بر اثر سیلابی شدن، وارد دریا نمی شد و همین طور آب توازن کشتی ها اگر به درستی مدیریت می شد، این همه تلفات جانوری براثر آلودگی در خلیج فارس دیده نمی شد."

مقامات مسئول اعلام کرده اند که هم اکنون عملیات پاکسازی ساحل آغاز شده اما این کار به دلیل توفانی بودن دریا به کندی پیش می رود.

چندی پیش در بی بروز انفجار در یک سکوی نفتی شرکت بریتانیایی "بی پی" در خلیج مکزیک، حیدر بهمنی، مدیر عامل شرکت ملی حفاری ایران برای مهار نشت نفت خام از این سکوی نفتی اعلام آمادگی کرده بود.

در پی انفجار و غرق شدن این سکوی نفتی، روزانه بین یک تا پنج هزار بشکه نفت خام به دریا نشت کرد که پس از مدتی با تلاش متخصصان این مشکل برطرف شد.

آقای بهمنی در آن زمان گفته بود که تجربه متخصصان ایرانی در زمینه مهار و کنترل نشت نفت از سکوهای نفتی در مدت زمان جنگ عراق و ایران افزایش یافته است و در حال حاضر آنها می توانند در مهار هر نوع فوران و نشت نفت از سکوهای دریایی اقدام کنند.

این در حالی است که برخی از کارشناسان می گویند که مسئله اصلی در بروز حوادثی از این دست جمع آوری لکه های نفتی است که در این زمینه ایران فاقد تجهیزات لازم است.

فرخ مستوفی، کارشناس امور نفت که مسائل مربوط به محیط زیست ایران را هم دنبال می کند در همین زمینه به بخش فارسی بی بی سی گفت، در موضوع نشت نفت در خلیج مکزیک هریک از سکوهای موجود در منطقه دارای تجهیزات جلوگیری از آلودگی نفتی بودند، با این همه با توجه به میزان بسیار بالای آلودگی نفتی در خلیج مکزیک، از تجهیزات بین المللی ویژه ای استفاده شد.

او افزود: در این موارد با استفاده از هواپیما روی لکه های نفتی مواد شیمیایی تخلیه می کنند که باعث می شود لکه ها به هم متصل و ته نشین شود، در این حالت بعضی از لکه ها به طور طبیعی جذب محیط شده و از بین می رود، کما این که در خلیج مکزیک هم حجم زیادی از لکه های نفتی به همین روش از بین رفت.

به گفته آقای مستوفی ایران فاقد این تجهیزات است و معمولا چون جریان های دریایی ایران به طرف جنوب خلیج فارس می وزند، ممکن است که این لکه از ساحل ایران دور شده و همچنان موجب آلودگی خلیج فارس شود.

مطالب مرتبط