قالیباف: به دلیل نبود اعتبار، مردم پایتخت در صف مانده اند

متروی تهران

محمد باقر قالیباف، شهردار تهران در مراسم افتتاح ایستگاه های میدان آزادی و توحید در مسیر خیابان انقلاب تا آزادی بار دیگر بر موضوع عدم تامین اعتبار متروی شهر تهران تاکید کرد.

به گزارش خبرگزاری های ایران، وی در این مراسم گفت: "در حالی که واگن های مترو در گمرک بندرعباس به علت نبود اعتبار خاک می خورند، مردم در پایتخت در صف مترو مانده اند."

به نظر می رسد که منظور آقای قالیباف از نبود اعتبار، اشاره به ماجرای عدم تخصیص بودجه متروی تهران توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی است.

اخیرا دیوان محاسبات کشور در گزارشی از ارزیابی عملکرد دولت در ۹ ماه گذشته، اعلام کرد که در بودجه سنواتی دولت محمود احمدی نژاد، ۲۱ هزار میلیارد تومان انحراف وجود دارد.

در همین زمینه جبار کوچکی نژاد، یکی از نمایندگان مجلس ایران در تشریح موارد این تخلفات به عدم پرداخت تسهیلات دو میلیارد دلاری متروی تهران اشاره کرد.

ماجرای کشدار پرداخت دو میلیارد دلار یک سال پیش و بعد از آن شروع شد که دولت و شهرداری تهران بر سر بخشی از پولهایی که دولت باید بابت یارانه بلیت مترو به شهرداری و متروی تهران اختصاص می داد، اختلاف نظر داشتند.

در آن زمان مجلس طرحی تصویب کرد که بر اساس آن دولت باید دو میلیارد دلار از حساب ذخیره ارزی برای توسعه مترو در تهران و دیگر شهرها اختصاص می داد. از این مبلغ، یک میلیارد دلار سهم متروی تهران بود و پیش بینی شده بود که ۷۰۰ میلیون دلار دیگر برای متروی دیگر شهرها و ۳۰۰ میلیون دلار هم به توسعه حمل و نقل عمومی اختصاص داده شود.

اما شورای نگهبان این مصوبه مجلس را مغایر قانون اساسی تشخیص داد، چون بار مالی برای دولت ایجاد می کرد و به همین دلیل این طرح را به مجلس بازگرداند، اما نمایندگان مجلس با تاکید بر نظر قبلی خود آن را برای تعیین تکلیف به مجمع تشخیص مصلحت فرستادند.

مجمع تشخیص مصلحت نظام قانون پرداخت دو میلیارد دلار از محل حساب ذخیره ارزی برای توسعه مترو را تصویب کرد، اما دولت زیر بار این قانون نرفت و حتی آن را ابلاغ نکرد و علی لاریجانی رئیس مجلس ناچار شد این قانون را ابلاغ کند اما دولت که از ابتدا با آن مخالف بود از اجرای آن شانه خالی کرد.

اختلاف دولت و شهرداری بر سر مدیریت متروی تهران

ریاست شرکت متروی تهران به عهده محسن هاشمی، فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام است و برای همین برخی ناظران تصمیم آقای احمدی نژاد را با اختلافات او و آقای رفسنجانی مرتبط دانسته و آن را سیاسی تلقی کردند.

محسن هاشمی، مدیرعامل شرکت متروی تهران و حومه نیز در مراسم افتتاح ایستگاه های جدید متروی تهران گفت: حدود یک میلیارد تومان برای خط ۴ مترو به طول ۲۱ کیلومتر بودجه لازم است.

او افزود: در این خط روزانه ۲۵۰ هزار مسافر نقل و انتقال می شوند و اگر واگن ها تکمیل شود، حجم این جابه جایی به یک میلیون مسافر در روز افزایش خواهد یافت.

به گفته آقای هاشمی اگر اعتبار متروی تهران تامین شود، کارخانه ها آماده اند تا سالانه ۸۰۰ واگن تولید کنند.

آقای احمدی نژاد بیستم آبان سال گذشته در یک برنامه تلویزیونی گفته بود که "تصمیم گرفته ام مدیریت مترو را به دولت برگردانم... دولت خود مدیریت مترو را بر عهده می گیرد، بودجه اش را می گذارد و می سازد و قیمت آن نیز تا ده، پانزده سال بالا نخواهد رفت و به سرعت هم آن را تمام خواهد کرد. من حتما این تصمیم را گرفته ام و حتما مدیر تعیین می کنم."

پیشینه متروی تهران

سابقه بحث و گفتگو در باره احداث قطار شهری در تهران به ۱۱۰ سال قبل باز می گردد. تاسیس تراموای شهری از جمله موارد پیش بینی شده در امتیاز نامه ای بود که بارون ژولیوس دو رویتر در عهد ناصرالدین شاه قاجار مطرح شد. در آن موقع یک خط آهن روزمینی در حدفاصل دروازه شهری ری (شاه عبدالعظیم) و میدان باغ شاه، با نام معروف "ماشین دودی" ساخته شد.

در سال ۱۳۵۰ خورشیدی، آغاز مطالعات اجتماعی، اقتصادی و ترافیکی شهر تهران و پیش بینی تغییرات آن برای سال ۱۳۷۰ توسط شرکت های سوفرتو و شرکت متروی فرانسه انجام گرفت.

سه سال بعد گزارش نهایی سامانه ای شامل یک شبکه خیابانی با یک کمربندی در پیرامون منطقه مرکزی و دو بزرگراه برای نواحی در حال ساخت شهری و یک شبکه مترو با ۷ خط ارایه شد که به وسیله شبکه اتوبوس رانی و تاکسی رانی تکمیل می شد.

در سال ۱۳۵۴ قانون تاسیس شرکت راه آهن شهری تهران و حومه (مترو) به تصویب مجلس شورای ملی رسید و از دو سال بعد عملیات اجرایی آن آغاز شد که با وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ این اقدامات کاهش یافت و در طی سال های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۵ همزمان با وقوع جنگ عراق و ایران، عملیات اجرایی تاسیس خطوط متروی شهر تهران متوقف شد.

در سال ۱۳۷۴ بار دیگر قرارداد خرید تجهیزات ثابت و متحرک خطوط ۱،۲ و ۵ منعقد شد که تاکنون طول خطوط مترو به مرز ۱۲۷ کیلومتر با ۷۵ ایستگاه رسیده است.

آقای قالیباف همچنین گفته است که اگر بودجه مترو توسط دولت اختصاص داده شود، مسئولان شهری قادر خواهند بود که سرعت کار گسترش خطوط مترو را حدود سه برابر افزایش دهند، چرا که به گفته او با مواردی از قبیل افزایش طرح زوج و فرد و گران شدن بنزین، مشکل آلودگی هوای تهران مرتفع نخواهد شد و راه حل این معضل تنها در گرو توسعه حمل و نقل عمومی است.

اقدامات شورای شهر تهران برای رفع معضل تامین اعتبار

پیشتر در حالی که دولت ایران از پرداخت یک میلیارد دلار به متروی پایتخت خودداری کرده، شورای شهر تهران به شهرداری این شهر اجازه داد تا یک هزار میلیارد تومان معادل یک میلیارد دلار اوراق مشارکت منتشر کند. درخواست اولیه شهرداری تهران که به صورت لایحه ای به شورای شهر داده شده بود، پانصد میلیارد تومان یعنی نصف این رقم بود اما اعضای شورای شهر این رقم را به دوبرابر افزایش دادند.

محمد باقر قالیباف شهردار تهران که در جلسه شورای شهر شرکت کرده بود، ضمن استقبال از افزایش میزان اوراق مشارکت گفت که "انصاف نیست اصل این پول از جیب مردم تهران پرداخت شود در حالی که دولت با تخصیص اعتبارات مترو از حساب ذخیره ارزی مخالفت می کند.

"آقای قالیباف با انتقاد از عدم اجرای قانون مصوب مجلس از سوی دولت همچنین گفته بود که چون قانون مصوب اجرا نمی شود و دولت به وظیفه اش عمل نمی کند لذا بار مضاعفی هم بر دوش مردم گذاشته می شود که چاره ای جز این نداریم.

به نظر می رسد در میان جدال مقام های مسئول در ایران بر سر تامین بودجه متروی تهران، زیان اصلی به شهروندانی وارد شده که از وسایل حمل و نقل عمومی به خصوص مترو استفاده می کنند و سهم آنها از دعوای سیاسی چیزی جز آلودگی و دود بیشتر نبوده است.

مطالب مرتبط