خاطرات پزشک بیمارستان لاهیجان از شب واقعه سیاهکل

سیاهکل حق نشر عکس no credit

درآمد: در پی انتشار ويژه نامه " جنبش چریکی در ایران؛ چهل سالگی عملیات سیاهکل"، یکی از خوانندگان وبسایت بی بی سی فارسی در ایران، که در زمان عملیات سیاهکل، کادر کشیک بیمارستان لاهیجان بوده است، خاطرات خود از آن دوره را برای ما ارسال کرده و خواسته است که نام وی را منتشر نکنیم.

نوزدهم بهمن ماه سال 1349 شمسی در تاریخ ایران جایگاه ویژه ای دارد. شامگاه چنین روزی در سیاهکل از بخش های تابعه شهرستان لاهیجان، گروه کوچکی از چریک ها به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل حمله کردند و پس از خلع سلاح پرسنل پاسگاه، با غنیمت گرفتن یک مینی بوس به سوی کوه های اطراف حرکت کردند.

هوا در زمان حمله صاف و مهتابی بود، اما چند ساعت بعد برف شدیدی در گرفت و در مدتی کوتاه همه راه ها بسته شد.

اعضای گروه با مشقت و سختی بسیار خودشان را به ناحیه ای به نام گمل رساندند و به خانه یکی از روستاییان پناه بردند. چند نفر از چریک ها که به آن خانه نرفته و در میان برف ها محاصره شده بودند، روز بعد در جست وجوی وسیع نیروهای دولتی دستگیر و به ژاندارمری لاهیجان تحویل داده شدند.

شب های واقعه سیاهکل، شادروان دکترحسین پردیس و من کشیک شب بیمارستان لاهیجان بودیم. هنوز آن شب های بحرانی و حوادث حاشیه ای واقعه سیاهکل از خاطرم نرفته است.

اولین گروه مقتولان و مجروحان پاسگاه سیاهکل که به بیمارستان آورده شدند، مرکب بود از چند ژاندارم و چند نفر از اعضای خانواده ای که چریک ها در "گمل" به خانه آنها پناه برده بودند و بی تدبیریشان سبب شده بود تا آنها را در همان شب دستگیر کنند.

جریان دستگیری از این قرار بود که آنها کوله پشتی حاوی سلاح ها را در ایوان خانه گذاشته بودند و در اتاق با ساکنان خانه در باره اوضاع زندگی و دیگر مسایل صحبت می کردند و شام می خوردند.

در این میان، فردی به کوله پشتی آنها شک کرده و آن را باز و جست وجو می کند و اسلحه ها و نارنجک های درونش را می یابد.

حق نشر عکس no credit

از سوی دیگر، در بیشتر دهات آن منطقه، دولت به کدخداها و دیگر عوامل خود دستور داده بود که موظف هستند هر حرکت مشکوکی را فوراً گزارش کنند؛ لذا خبر حضورشان را بلافاصله به سپاهی دانش منطقه دادند.

ضمن اینکه خودشان هم تصمیم گرفتند تا هنگام صرف شام روی چریک ها بیفتند، آنها را با طناب ببندند و تحویل مأمورانی که سر خواهند رسید بدهند.

این کار در یک چشم بر هم زدن انجام شد و اعضای خانواده حتی با "فرو کردن سیخ" به بدن چریک ها از جمله "هوشنگ نیری" مقاومتشان را در هم شکسته و آنها را به مأموران تحویل دادند.

یکی از اعضای مجروع آن خانواده زنی جوان بود. دیگر مجروح پاسگاه سیاهکل، شخصی بود به نام " اکبر وحدتی" که می گفتند رییس خانه انصاف سیاهکل بود و در زمان حمله چریک ها در اتاق رییس پاسگاه سیاهکل، مشغول صحبت با او بود.

شادروان دکتر امیرمظفر مظفری جراح بیمارستان را خبر کردم و او بلافاصله بر بالین آقای وحدتی حاضر شد. وحدتی فقط ناله می کرد و هرچه از او می پرسیدیم که چه اتفاقی افتاده است، در پاسخ فقط می گفت:"چی بگم از این مملکت؟!... چی بگم از این مملکت؟!".

بلافاصله او را به اتاق عمل بردیم. من هم در اتاق عمل بودم. باز هم راجع به چگونگی اتفاقی که برایش افتاده سؤال کردیم و باز او همان حرف ها را تکرار می کرد. متأسفانه او در اتاق عمل فوت کرد.

آن شب ها که کشیک بودم و طبق وظیفه پزشک به عیادت مجروحان می رفتم، سعی داشتم که اطلاعاتی هم به دست بیاورم. اعضای مجروح آن خانواده به خصوص آن دختر که چند شب بعد او را به تلویزیون آوردند، از اینکه چریک ها را تحویل مقامات دولتی داده اند، ابراز پشیمانی و ناراحتی می کردند.

از دهان همان دختر شنیدم که می گفت:"آقای دکترجون ! نودونی او جونون امه ره چقد منت گودن که ایشان آزادا کنیم اوشون امه واسی زحمت کشدرن ولی امه اوشون آه ناله گوش نودیم واوشون جون مین سخ فرو بودیم.....!!".

(آقای دکتر جان ! نمی دونید که آن جوان ها چقدر از ما خواهش و التماس می کردند که آزادشون کنیم. با اینکه اونها برای ما تلاش می کردند ما بدون توجه به آه و نالهشون، به تنشون سیخ فرو می کردیم!)

روز بعد که فرمانده های نظامی مختلف استان به عیادت آن خانواده آمدند، به هرکدام از آنها یک سکه طلا دادند و فیلمبرداری هم کردند.

به خاطر دارم که آنها پس از گرفتن سکه ها، پشیمانی خود را فراموش کرده و مقابل دوربین از شجاعت و شهامتی که در دستگیری چریک ها به خرج داده بودند، صحبت های زیادی کردند!

فردای آن روز چند نفر دیگر از چریک ها را در جنگل بازداشت کردند و به ژاندارمری لاهیجان تحویل دادند. من به اتفاق رییس بیمارستان برای مراقبت پزشکی به ژاندامری احضار شدیم. قیافه خونسرد یکی از این چریک ها را که به گمانم نامش (هادی) بنده خدا لنگرودی بود، همچنان به خاطر می آورم.