ایران در هفته ای که گذشت؛ ۲۲ بهمن ۱۳۸۹

راهپیمایی بیست و دوم بهمن ماه
Image caption امروز بیست و دوم بهمن، سی و دومین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران است.

امروز، بیست و دوم بهمن، سی و دومین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی ایران است. بدین مناسبت در بسیاری از شهرهای ایران راهپیمایی هایی برگزار می شود و شرکت کنندگان در این راهپیمایی ها از "خیزش مردمی کشورهای عربی به ویژه مصر" حمایت کردند. آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران تحولات سیاسی خاورمیانه عربی را "بیداری اسلامی" خوانده، اما درخواست رهبران مخالف دولت برای برگزاری تظاهراتی در حمایت از مردم مصر، همچنان بی پاسخ مانده است.

راهپیمایی امروز

بیست و دوم بهمن، آخرین روز از دهه برگزاری مراسم بزرگداشت پیروزی انقلاب اسلامی ایران، موسوم به دهه فجر است. مراسم ویژه دهه فجر، بیشتر تحت پوشش شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی و با حمایت نهادهای دولتی سازمان داده می شود.

اکثریت جمعیت کنونی ایران یا پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دنیا آمده اند یا صحنه های انقلاب سال ۱۳۵۷ را به یاد نمی آورند. به میدان آوردن جوانانی که هیچ خاطره روشنی از شور، نشاط، التهاب و انقلاب زمستان سی و دو سال پیش ندارند، برای سازمان دهندگان راهپیمایی بیست و دوم بهمن دستاورد بزرگی بشمار می آید.

نهادهای حاکم در ایران همواره حضور مردم در راهپیمایی بیست و دوم بهمن را نوعی تجديد میثاق با انقلاب اسلامي و نظام برخاسته از آن، و بيعتي مجدد با رهبر جمهوری اسلامی تلقی می کنند.

در سال گذشته و به دنبال رخدادهای پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، هم حامیان و هم مخالفان دولت، از مردم برای شرکت در راهپیمایی بیست و دوم بهمن دعوت کرده بودند.

حضور معترضان در راهپیمایی بیست و دوم بهمن سال گذشته محسوس نبود. مهدی کروبی، از رهبران معترضان مورد حمله حامیان دولت قرار گرفت و فرزندش علی کروبی برای مدت کوتاهی بازداشت شد.

رهبر ایران حضور مردم در آن راهپیمایی را "شگفتی آفرین" توصیف کرد، خبرگزاری فارس آن را "رفراندومی" خواند که تکلیف مخالفان را روشن کرده و رسانه های دولتی نوشتند که شرکت مردم در آن راهپیمایی یک "نه بزرگ به جریان فتنه" بوده است.

امسال نیز، در روزهای اخیر، سازمان دهندگان گردهمایی ۲۲ بهمن و برخی از شخصیت های حامی دولت از مردم برای حضور در این راهپیمایی دعوت کرده اند.

اما میرحسین موسوی و مهدی کروبی، دوتن از رهبران مخالفان دولت، روز شنبه ۱۶ بهمن، در نامه ای خطاب به مصطفی محمد نجار، وزیر کشور، برای دعوت به راهپیمایی در روز دوشنبه ۲۵ بهمن "به منظور اعلام همبستگی با حرکت های مردم تونس و مصر بر علیه حکومت استبدادی" درخواست مجوز کردند.

اما آنان پیشتر نیز به همراه هشت تشکل اصلاح طلب، برای یک راهپیمایی دیگر در ۲۲ خرداد ماه، از استانداری تهران تقاضای مجوز کرده بودند؛ اما موفق به گرفتن اجازه نشدند.

این بار هم روزنامه کیهان روز دوشنبه ۱۸ بهمن، میرحسین موسوی و مهدی کروبی را بازيگران مياني جريان فتنه و پياده نظام ارتش اسرائيل خواند و تقاضا نامه آنان برای راهپیمایی در روز دوشنبه آینده را "امريه موساد و در راستاي همبستگي با سران رژيم صهيونيستي" توصیف کرد.

به دنبال آن، بیانیه تفصیلی مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی منتشر شد که در آن با مروری بر رخدادهای سیاسی چند دهه گذشته ایران، "انتخابات آزاد و بدون نظارت استصوابی" به عنوان مهم ترین روش برای پاسخ دادن به درخواست های مردم پیشنهاد و اجرای کامل قانون اساسی، اصلاح ساختار مجلس خبرگان و بررسی بی طرفانه رخدادهای پس از انتخابات درخواست شده بود.

نویسندگان این بیانیه همچنین تأکید کردند که "آقایان موسوی و کروبی و خاتمی شایسته تکریم و احترام روزافزون هستند و ادبیات نامناسب در مورد آنان توهین به شعور و آگاهی مردم ایران یعنی صاحبان اصلی کشور است."

حق نشر عکس Kalemeh
Image caption میرحسین موسوی و مهدی کروبی، "به منظور اعلام همبستگی با حرکت های مردم تونس و مصر بر علیه حکومت استبدادی" درخواست مجوز کرده اند

با این حال، روز چهارشنبه ۲۰ بهمن، غلامحسين محسني‌اژه‌اي، دادستان كل كشور و سخنگوی قوه قضائیه، در حاشيه‌ي سفر مسئولان عالي قضايي به هرمزگان در جمع خبرنگاران درخواست مجوز راهپيمايي از سوی رهبران مخالفان دولت براي حمایت از حركت‌هاي مردم مصر و تونس، را يك اقدام سياسي خواند و تأکید کرد که "اگر واقعا شخصي انگيزه حمايت از مردم غيور مصر و تونس را داشته باشد، همراه با مردم و نظام در روز ۲۲ بهمن در راهپيمايي شركت مي‌كند."

اما صبح روز پنجشنبه ۲۱ بهمن، سایت سحام نیوز، پایگاه خبری حزب اعتماد ملی از 'حصر خانگی' مهدی کروبی، رهبر این حزب خبر داد. بنا بر این، بدین وسیله از شرکت او در راهپیمایی ۲۲ بهمن یا حضور او در هرگونه تجمع دیگر عملا جلوگیری شده است.

از سوی دیگر، روز سه شنبه ۱۹ بهمن، میرحسین موسوی و مهدی کروبی با انتشار پیامی به مناسبت سالگرد ۲۲ بهمن وضعیت کنونی ایران را مورد انتقاد قرار دادند و پرسیدند: "آیا دردناک نیست که بعد از گذشت بیش از سی سال از انقلاب، دوباره دغدغه مردم مواجهه با بازتولید همان مناسبات پادشاهی و این بار به نام دین باشد؟"

آنان در این پیام تلویحا حکومت ایران را به زیر پا گذاشتن حقوق مردم و قداست بخشیدن به قدرت متهم و تأکید کردند که شرایط کشور از خطر بازتولید مناسبات شاهنشاهی، جز موروثی بودن حکومت، چیزی کم ندارد.

بیانیه ای نیز از سوی مجمع مدرسین حوزه علمیه قم منتشر شد که در آن برپایی حاکمیت ملت و اجرای قانون برای جلوگیری از بازگشت خودکامگی در لباس جدید، درخواست شده بود.

"همه چیز از نازکی پاره می‌شود و اساس ظلم از ضخامت"

جمعه گذشته را معترضان مصری "روز رفتن" نامگذاری کرده بودند. در همان روز آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، در خطبه های نماز جمعه تهران تحولات اخیر در منطقه خاورمیانه را "بیداری اسلامی به مناسبت پیروزی انقلاب بزرگ ملت ایران" توصیف کرد و گفت: "ملت ایران پس از سالها مجاهدت، مشاهده می کند که انعکاس صدای آنها امروز در مناطق دیگری از جهان اسلام با قدرت و قوت شنیده می شود."

همزمان، بیانیه کوتاهی در سایت اینترنتی اخوان المسلمین، اصلی ترین گروه سیاسی اسلامگرای مخالف دولت مصر منتشر شد که در آن آمده بود: آنچه در مصر رخ می‌دهد "انقلاب مردم مصر" است، نه یک "انقلاب اسلامی."

ناظران این بیانیه منتشر شده در سایت اخوان المسلمین را واکنشی به اظهارات رهبر ایران در مورد تحولات مصر، تلقی کردند.

دو روز بعد، کمال الحلباوی، از اعضای ارشد اخوان المسلمین، در گفت و گو با تلویزیون فارسی بی بی سی ضمن تشکر از آیت الله خامنه ای و سایر کسانی که از انقلاب مصر حمایت می کنند، شرایط سیاسی مصر را با شرایط سیاسی ایران متفاوت دانست و بار دیگر تأکید کرد که آنچه در مصر رخ می دهد یک انقلاب اسلامی نیست، چون اخوان المسلمین رهبری این حرکت را برعهده ندارد و شعارهای آن هم اسلامی نیست؛ بنا براین، نوع حکومت آینده مصر را رأی مردم تعیین می کند.

با این حال روزنامه "تهران امروز" سخنان کمال الحلباوی در گفت وگو با تلویزیون فارسی بی بی سی را ستايش عضو ارشد اخوان المسلمين از بیانات رهبر ایران توصیف کرد و در مطلبی زیر عنوان "غافلگيري بزرگ انگليسي‌ها" بیانیه منتشر شده در سایت اخوان المسلمین را خبری مبهم خواند و بخش فارسی بي‌بي سي را به فضاسازي در مورد اظهارات آیت الله خامنه ای، متهم کرد.

Image caption هاشمی رفسنجانی نوشته که "همه چیز از نازکی پاره می‌شود و اساس ظلم از ضخامت"

از سوی دیگر، روز دوشنبه ۱۸ بهمن، اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجلس خبرگان و رییس شورای تشخیص مصلحت نظام، با انتشار یادداشتی تحولات اخیر در مصر و تونس را آتشی برخاسته از خاکستر توصیف و تأکید کرد مردم این دو کشور در حال اثبات این واقعیتند که "همه چیز از نازکی پاره می‌شود و اساس ظلم از ضخامت."

در واکنش، روز بعد، مجتبی ذوالنور، جانشین نماینده رهبر ایران در سپاه پاسداران، انتشار بیانیه های اخیر آقای هاشمی رفسنجانی را مورد انتقاد قرار داد و تلویحا از او خواست که از طریق تریبون های مجلس خبرگان، مجمع تشخیص مصلحت نظام و نماز جمعه اعلام نظر کند.

دولت و سایر نهادها؛ ادامه اختلافات

در آغاز هفته ای که گذشت، مجمع تشخیص مصلحت نظام به نامه چهارم بهمن ماه محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران، پاسخ داد. در این جوابیه اعتراض به مصوبات قانوني مجمع و ایراد اشكالات غيرموجه به آن، نوعي بي‌توجهي به قانون اساسی توصیف و تصریح شده بود که شورای نگهبان مفسر قانون اساسی است و بنا به تفسير شوراي نگهبان "هيچ يک از مراجع قانون گذاري حق رد، ابطال، نقض و فسخ مصوبه مجمع را ندارد."

در روزهای میانی هفته، صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه ایران هم با اشاره به نامه رئیس جمهوری، آن را دارای اشکالات فنی و حقوقی و حاوی نسبت های ناروا دانست.

رییس جمهوری ایران، پیشتر، در نامه ای خطاب به نمایندگان مجلس، مدیریت مجمع تشخیص مصلحت نظام را به تلاش برای مخدوش کردن اختیارات قوه مجریه متهم کرده و روسای قوای مقننه و قضائیه را به خاطر "همراهی" با این اقدام مورد انتقاد قرار داده بود.

از سوی دیگر در آغاز هفته، رئیس جمهوری ایران از حمید بهبهانی، وزیر پیشین راه به عنوان "بهترین وزیر دولت" یاد کرد و اقدام مجلس در مورد استیضاح او را غیر قانونی دانست.

او در روزهای میانی هفته، علی نیکزاد، وزیر مسکن و شهرسازی را با حفظ سمت، به سرپرستی وزارت راه و ترابری منصوب کرد. حمید بهبهانی، یک هفته پیشتر با رأی عدم اعتماد نمایندگان از وزارت راه و ترابری برکنار شده بود.

روز دوشنبه ۱۸ بهمن، محمد باقر قالیباف، شهردار تهران در مراسم افتتاح ایستگاه های میدان آزادی و توحید بار دیگر خودداری بانک مرکزی از پرداخت بودجه تخصیص داده شده به مترو را مورد انتقاد قرار داد.

Image caption دادگاه سه امریکایی زندانی در ایران برگزار شد

پیشتر نیز، حسن بیادی، نایب رئیس شورای شهر تهران، با اشاره به ناهماهنگی ها در مورد کمک دولت به مترو، از "تغییرات قابل توجه" بهای بلیط قطار زیر زمینی تهران، در آینده نزدیک خبر داده بود.

تصمیمات قضایی و حقوق شهروندان

این هفته دادگاه سارا شورد، جاشوا فتال وشین باوئر، سه آمریکایی متهم به "جاسوسی و ورود غیرقانونی" به خاک ایران برگزار شد. آنان در تابستان سال پیش در منطقه مرزی کردستان بازداشت شدند.

خانواده هایشان آنان را بیگناه می دانند و اظهار امیدواری کرده اند که محاکمه آنها حقیقت را روشن کند.

همچنین منابع خبری نزدیک به اقلیت مسلمانان سنی مذهب در ایران از پلمب شدن یک نمازخانه اهل سنت در سعادت آباد تهران و بازداشت مولوی عبیدالله موسی‏زاده، امام جماعت این نمازخانه خبر دادند.

روز دوشنبه این هفته اعلام شد که به دنبال خاکسپاری مخفیانه زهرا بهرامی، زنی دارای دو تابعیت ایرانی و هلندی که پیشتر به جرم قاچاق مواد مخدر اعدام شده بود، وزارت خارجه هلند سفیر خود در تهران را برای رایزنی به لاهه فراخوانده است.

کمپین بین الملی حقوق بشر در ایران از اعدام ۱۰ تن از محکومان جرایم مرتبط با مواد مخدر در زندان وکیل آباد مشهد در روز ۱۸ بهمن، خبر داد و سازمان عفو بین الملل هشدار داد که دو جوان ایرانی، به اتهام ارتکاب جرایمی در سنین نوجوانی، در شیراز به اعدام محکوم شده اند.

و در آستانه ۲۲ بهمن، منابع خبری نزدیک به مخالفان دولت ایران از موج گسترده و تازه بازداشت جمعی از فعالان سیاسی و رسانه ای این کشور خبر دادند. محمدحسین شریف زادگان، وزیر رفاه در دولت محمد خاتمی از جمله این بازداشت شدگان است.