بهترین ها و بدترین های جشنواره فیلم فجر از نگاه منتقدان

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پوستر بیست و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر

بیست و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر روزهای پایانی خود را سپری می کند و به گزارش رسانه های داخل ایران، تاکنون فیلم های ورود آقایان ممنوع ساخته رامبد جوان و جدایی نادر از سیمین ساخته اصغر فرهادی، بیشتر از بقیه فیلم های ایرانی، مورد توجه و استقبال تماشاگران جشنواره قرار گرفته اند.

فیلم‌های سیزده 59 ساخته سامان سالور، راه آبی ابریشم ساخته محمدرضا بزرگ‌نیا، آینه‌های روبه‌رو ساخته نگار آذربایجانی، یه حبه قند ساخته رضامیرکریمی، و گزارش یک جشن ساخته ابراهیم حاتمی کیا از فیلم های دیگری است که بااستقبال تماشاگران جشنواره روبرو شده است.

سیمرغ "بهترین فیلم از نگاه مردم" در پایان جشنواره بر اساس مجموع آرای تماشاگران به فیلم برتر اهدا خواهد شد.

با این حال، همایون اسعدیان، کارگردان و تهیه کننده، در گفت و گو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) با بيان اينكه به نتايج نظرسنجی امسال اعتماد ندارد، گفت: "بر خلاف جشنواره‌های گذشته، آرای مردم هر شب اعلام نمی‌شود و قابليت مهندسی دارد. به همين دليل اكثر فيلم‌سازان خيلی به اين نظرسنجی و نتيجه آن اعتنا نمی‌كنند. از سال گذشته نتايج نظرسنجی شب به شب اعلام نشد و ديگر قابل كنترل نيست. من معتقدم كه اين نظرسنجی قابل اعتماد نيست و نمی‌شود گفت كه اين‌ها واقعا نظر مردم است."

آقای اسعدیان گفت: "نمی‌خواهم بگويم حتما اتفاق خاصی افتاده يا قرار است بيفتد، اما به هر حال اين پروسه شك برانگيز است و اين مسئله باعث شده كه بسياری به اين نظرسنجی اعتماد نكنند."

حق نشر عکس ISNA
Image caption نمایی از فیلم جدایی نادر از سیمین

واکنش منتقدان سینمایی

منتقدان سینمایی نیز استقبال گرمی از فیلم جدایی نادر از سیمین، یه حبه قند ساخته رضا میرکریمی، سوت پایان ساخته نیکی کریمی، آقا یوسف ساخته علی رفیعی و اسب حیوان نجیبی است ساخته عبدالرضا کاهانی، به عمل آورده و نقدهای مثبتی درباره آنها نوشته اند.

منتقدان، ضمن تحسین کارگردانی فرهادی و فیلمبرداری محمود کلاری، در نوشته های خود به ستایش از بازیگری بازیگران به ویژه ساره بیات، شهاب حسینی و لیلا حاتمی پرداخته اند.

درام خانوادگی جدایی نادر از سیمین درباره اختلاف زناشویی یک زوج جوان از طبقه متوسط است. سیمین (لیلا حاتمی) می خواهد به همراه همسرش نادر (پیمان معادی) و دخترش ترمه از ایران برود و همه مقدمات این کار را فراهم کرده اما نادر نمی خواهد پدرش را که از بیماری آلزایمر رنج می برد، تنها رها کند. این اختلافات باعث می شود سیمین از دادگاه درخواست طلاق کند...

منتقد وب سایت سینمایی پرده سینما در یادداشتی درباره جدایی نادر از سیمین می نویسد: "سرانجام شاهکار بی چون و چرای اصغر فرهادی جدایی نادر از سیمین در جشنواره فجر اکران شد. فیلمی که ارزش شش ساعت قرار گرفتن در صف بی سابقه تماشای فیلم را داشت... جدایی نادر از سیمین تمامی آنچه شما از یک فیلم عالی انتظار دارید، از میزانسن گرفته تا فیلمنامه و کارگردانی و بازیگری عالی، یک جا در خود دارد."

آقا یوسف ساخته علی رفیعی، نیز از فیلم های دیگری است که به خاطر فیلمنامه و بازی مهدی هاشمی، مورد توجه منتقدان سینمایی جشنواره قرار گرفته است. منتقدان، مهدی هاشمی را به خاطر بازی در نقش کارمند بازنشسته ای که مجبور است با هویتی مبدل، در خانه های اعیانی، نظافتکاری کند، شایسته دریافت جایزه بهترین بازیگر مرد می دانند.

حق نشر عکس ISNA
Image caption عوامل فیلم آقایوسف در نشست نقد و بررسی فیلم

مانی بزرگمهر، نویسنده خبرآنلاین، درباره این فیلم می نویسد: "آقا یوسف، فیلم پیچیده ای نیست. فیلم ساده ای هم نیست. مزونی از لباس های پر رنگ و گریم های غلو شده زنانه و چهره های بیش از حد عادی کرم پودر خورده است در یک داستان چخوفی. بازی ها به طور کلی در حد متوسط است و بازی مهدی هاشمی اندکی بالاتر از بقیه. هیچ چیز در فیلم سردستی گرفته نشد. اما من فکر می کنم به هیچ چیز هم عمیق نگاه نشده. تماشای این فیلم را نباید از دست داد، و از طرفی نمی شود زیاد هم به آن دل بست."

اسب حیوان نجیبی است ساخته عبدالرضا کاهانی، همانند ساخته های قبلی این فیلمساز، مورد پسند منتقدان قرار گرفت. این فیلم کمدی، داستان یک مامور نیروی انتظامی است که شب ها در خیابان از مردم به شکل های مختلف اخاذی می کند. اگرچه کاهانی برای عبور از سد ممیزی، پایان فیلم را تغییر داده و آن مامور نیروی انتظامی را مردی کلاهبردار معرفی می کند که لباس ماموران را به تن کرده است.

رضا منتظری، منتقد سایت پرده سینما، در نقدی بر این فیلم می نویسد: "اسب حیوان نجیبی است سیاسی تر از همه فیلم های قبلی کاهانی به نظر می رسد. چراکه جمع شدن چند آدم و حضورشان در کنار هم که گاهی به درگیری لفظی و حتی فیزیکی هم می انجامد، نشان از دیدگاه فیلمساز در خصوص یأس و بحران و سردرگمی در جامعه امروز دارد. تسلیم شدن همه این آدم ها در مقابل باج خواهی مردی در لباس پلیس نشانه ای است از ترس و عدم اتحاد بین این آدم ها."

تهماسب صلح​جو، منتقد قدیمی سینمای ایران، در ستایش از فیلم یه حبه قند ساخته رضامیرکریمی نوشت: "میرکریمی در این فیلم از آزمون سختی موفق بیرون آمده است، او موقعیت بسیار پیچیده و سختی را به خوبی تصویر کرده​است."

به نوشته صلح جو، میر کریمی، بدون قصه پردازی پیچیده با یک بیان بسیار ساده به خوبی از پس ارائه مفاهیم ساده انسانی برآمده است.

واکنش های منفی

نمایش فیلم های یكی از ما دو نفر ساخته تهمینه میلانی و فرزند صبح ساخته بهروز افخمی در سینمای رسانه ها، با واکنش منفی شدید منتقدان و روزنامه نگاران مواجه شد.

حق نشر عکس ISNA
Image caption نمایی از فیلم "اسب حیوان نجیبی است"

منتقدان سینمایی، یکی از ما دو نفر را در ادامه فیلم های قبلی میلانی و "بدترین فیلم" در كارنامه سینمایی وی معرفی کرده اند.

سحر عصرآزاد، منتقد سینما، در انتقاد از این فیلم می نویسد: "یکی از ما دو نفر فیلمی است برای ثبت ناموفق بودن تهمینه میلانی در ایجاد تعادل بین شعارهایش و نیاز دراماتیک داستان و شخصیت‌های نمایشی. تهمینه میلانی واقعاً حرف تازه‌ای برای گفتن ندارد."

امیر قادری، منتقد فیلم، نیز در سایت کافه سینما، در نقد تندی بر فیلم میلانی می نویسد: "این یکی نسبت به باقی فیلم‌های میلانی هم اثر ضعیف‌تری است. امتیازهای کارهای قبلی‌اش این جا، با بازیگر گزینی بد و داستان لق، از بین رفته است. میلانی می‌توانست یک تکنیسین خوب برای جریان اصلی سینمای این مملکت باشد، که آن هم از دست رفت. یکی از ما دو نفر بعد از شش سال، کاریکاتور بهترین فیلمش، آتش بس است."

ادامه جنجال ها

فرزند صبح که روز سوم جشنواره در سینمای رسانه ها به نمایش درآمد، یکی از بحث برانگیزترین و جنجالی ترین فیلم های این جشنواره بود.

به نوشته خبرگزاری ها، تعداد زیادی از تماشاگران حاضر در سالن، بیست دقیقه بعد از شروع فیلم، سالن سینما را به نشانه «اعتراض به کیفیت پایین صدا و تصویر و هم چنین کلیت و ساختار فیلم» ترک کردند.

بعد از نمایش فیلم، تعداد زیادی از منتقدان و خبرنگاران، مانع خروج افخمی از سالن سینما شدند و او را مجبور کردند که با شرکت در نشست مطبوعاتی (که از قبل برایش تعیین نشده بود)، به سوال های آنها پاسخ دهد.

بهروز افخمی که پیش تر با انتشار نامه ای در مطبوعات، به تغییراتی که بدون دخالت او در تدوین و صداگذاری فیلم صورت گرفته بود، اعتراض کرده و مخالفت خود را با نمایش این فیلم در جشنواره اعلام کرده بود، در پاسخ به سوالات خبرنگاران گفت: "فرزند صبح فیلم من نیست. من از این که اسمم را به عنوان کارگردان این فیلم زده اند شکایت خواهم کرد."

یزدان سلحشور در سایت خبرآنلاین، در نقد فیلم بهروز افخمی نوشته است: "اینکه این فیلم در اجزاء خود یعنی در نماها و سکانس‌ها، فیلم قابل توجهی ا‌ست امری قابل قبول برای اذهان منصف است با این همه، پذیرفتن این همه هرج و مرج در روایت و اغتشاش در«نظرگاه» آن هم صرفا به این دلیل که فیلم متعلق به سینماگری حرفه‌ای ا‌ست نه تنها دشوار که غیرممکن می‌نماید. آیا تدوین‌گران تازه این فیلم وضوح روایتی را که در آن بوده نابود کرده‌اند؟"

بیست و نهمین جشنواره بین المللی فیلم فجر که از روز شانزدهم بهمن آغاز شده، روز بیست و ششم بهمن به کار خود پایان می دهد.