ایران در هفته ای که گذشت؛ ۲۷ اسفند ۱۳۸۹

ادامه واکنش ها نسبت به برخورد حکومت ایران با مخالفانش و پاره ای از رخدادهای تأثیر گذار بر روابط جمهوری اسلامی با برخی از کشورهای منطقه، از مهمترین خبرهای ایران در طول هفته گذشته بودند.

جنبش اعتراضی؛ "تشدید سرکوب"

حق نشر عکس AP
Image caption در گزارش سالانه دبیر کل سازمان ملل درباره حقوق بشر، به "افزایش سرکوب" مخالفان حکومت ایران اشاره شده بود

روز دوشنبه ۲۳ اسفند، گزارش بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد حقوق بشر منتشر شد که در آن به "افزایش سرکوب" مخالفان حکومت ایران اشاره و نسبت به محاکمات غیرعادلانه، حبس، شکنجه های احتمالی، افزایش اعدام ها و بدرفتاری با فعالان حقوق بشر، وکلا، روزنامه نگاران و مخالفان دولت در ایران، ابراز نگرانی شده بود.

از سوی دیگر، در آغاز هفته، گروهی از ایرانیان منتقد حکومت ایران در مقابل مقر سازمان ملل در شهر ژنو، تحصن کردند تا اعتراض خود را نسبت به "سرکوب مخالفان" دولت در ایران، بازداشت گسترده مخالفان و صدور احکام سنگین قضایی علیه آنان، به جهانیان اعلام کنند. تجمع کنندگان، از جمله هیئت حاکمه ایران را به "کشتار" معترضان در خیابان ها متهم کردند.

پیشتر نیز، دیده‌بان حقوق بشر در گزارش سالانه اش، اعلام کرده بود که حکومت ایران "از گلوله های واقعی برای سرکوب اعتراضات" استفاده کرده و مخالفان حکومت ایران، نیروهای دولتی را به کشتن صانع ژاله و محمد مختاری، دو جوان دانشجو، در تجمع های اعتراضی ۲۵ بهمن، و مصادره خون آن‌ها متهم کرده بودند.

این هفته، اسماعیل مختاری، پدر محمد مختاری، بار دیگر اعلام کرد که پسرش از هواداران جنبش اعتراضی، موسوم به جنبش سبز، بوده و در جریان وقایع روز ۲۵ بهمن، بر اثر اصابت مستقیم گلوله به پیشانی اش کشته شده است.

اما محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، روز سه شنبه ۲۴ اسفند، در مصاحبه با تلویزیون دولتی اسپانیا، مخالفانش را تلویحا به قانون شکنی، ایجاد آشوب و تخریب اموال عمومی متهم و تأکید کرد که حکومت ایران هرگز معترضان را سرکوب نکرده است.

جنبش اعتراضی؛ ادامه حصر رهبران

حق نشر عکس Jaras
Image caption حبس خانگی سران مخالفان دولت ایران به همراه همسرانشان، واکنش انتقاد آمیز برخی از چهره های سرشناس سیاسی و مذهبی را در پی داشت

حبس خانگی میرحسین موسوی و مهدی کروبی، رهبران مخالفان حکومت ایران، و همسران آنان، زهرا رهنورد و فاطمه کروبی، که از چند هفته پیش آغاز شده بود، واکنش تند و انتقادآمیز برخی از چهره های سرشناس سیاسی و مذهبی را در پی داشت.

در ادامه این انتقادات، روز دوشنبه ۲۳ اسفند، متن نامه بیش از هفتاد روشنفکر و فعال سیاسی ایران و جهان، خطاب به بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، منتشر شد که در آن با اشاره به "پایمال شدن حقوق بشر در ایران به فجیع ترین شکل"، تلاش و دخالت جامعه جهانی برای آزادی میرحسین موسوی، مهدی کروبی و همسران آنان، درخواست شده بود.

چند روز بعد، هشت تن از رهبران پیشین کشورهای جهان هم در نامه ای خطاب به آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، "ناپدید شدن" رهبران مخالفان دولت را تجاوز آشکار به مقررات حقوقی و موجب وهن و بی اعتبار شدن نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی دانستند.

علیرغم این انتقادها، حصر خانگی رهبران جنبش اعتراضی همچنان تا پایان این هفته هم ادامه یافت.

در آغاز این هفته اعلام شد که دختران میرحسین موسوی و زهرا رهنورد اجازه یافته اند پدر و مادر خود را در خانه ای واقع در خیابان پاستور ملاقات کنند. آنان با انتشار نوشته ای این ملاقات را "محدود و غیرطبیعی" توصیف کردند و از تفتیش خانه میرحسین موسوی توسط نیروهای امنیتی و ضبط بسیاری از اسناد و مدارک دوران نخست وزیری او خبر دادند.

در پایان هفته نیز محمد تقی کروبی، فرزند مهدی و فاطمه کروبی در نوشته دیگری از دیدار یک روحانی مورد اعتماد خانواده او، با والدینش خبر داد و به نقل از دیدار کننده اعلام کرد که آنان در صحت، سلامت و آرامش کامل بوده اند.

جنبش اعتراضی؛ چهارشنبه‌سوری

حق نشر عکس MEHR
Image caption مقامات ایران امسال نگران تبدیل شدن مراسم چهارشنبه‌سوری به اعتراضات سیاسی بودند

روز یکشنبه ۲۲ اسفند، علیرضا آوایی رئیس کل دادگستری تهران، در جمع خبرنگاران، به مخالفان دولت هشدار داد که چنانچه بخواهند از فرصت و مراسم چهارشنبه سوری برای اعتراض استفاده کنند با آنان برخورد خواهد شد.

این اظهارات و هشدارهای مشابه آن، واکنشی به فراخوان شورای هماهنگی راه سبز امید، تشکل هماهنگ کننده اعتراضات، تلقی می شد که پیشتر، از معترضان برای برپایی تجمعات اعتراضی در شب چهارشنبه سوری دعوت کرده بود.

با وجود هشدارهای مقامات انتظامی و قضایی و علیرغم تمهیدات ایمنی و امنیتی، باز هم شرکت کنندگان در مراسم چهارشنبه سوری در برخی از محله های تهران با سردادن شعارهایی علیه حکومت، اعتراض خود را اعلام کردند.

از تجمع مخالفان دولت در شهرهای شیراز، اهواز، بابل، سنندج، کرمانشاه، مریوان، مهاباد، سردشت و کامیاران هم گزارش هایی منتشر شد.

روز بعد، حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات ایران تأکید کرد که از فراخوان مخالفان برای "برپایی اغتشاش در شب چهارشنبه سوری" استقبال نشد و احمدرضا رادان، جانشین فرمانده نیروی انتظامی ایران گفت که شمار دستگیر شدگان شب چهارشنبه سوری "بسیار اندک" بوده اند.

اما خبرگزاری مهر، روز چهارشنبه ۲۵ اسفند، به نقل از علی کریمی، معاون عملیات پلیس تهران، شمار دستگیر شدگان را ۴۶۷ نفر اعلام کرد.

جنبش اعتراضی؛ زندانیان سیاسی

Image caption رضا تاجیک، روزنامه نگار و فعال حقوق بشر به اتهام تبلیغ علیه نظام، در دادگاه بدوی به شش سال حبس محکوم شد

ایرانیان در حالی به استقبال نوروز می روند که هنوز بسیاری از چهره های سیاسی منتقد، معترض و مخالف دولت ایران در زندان ها هستند و مقامات قضایی جمهوری اسلامی حتی با تقاضای مرخصی نوروزی برخی از آنان هم موافقت نکرده اند.

روز یکشنبه ۲۲ اسفند، اعلام شد که عبدالرضا تاجیک، روزنامه نگار و فعال حقوق بشر به اتهام عضویت در کانون مدافعان حقوق بشر و تبلیغ علیه نظام، در دادگاه بدوی به شش سال حبس محکوم شده است.

همزمان منابع نزدیک به مخالفان دولت، نامه گروهی از خانواده های زندانیان سیاسی زن، خطاب به صادق لاریجانی، رئیس قوه قضاییه ایران را منتشر کردند که در آن نگهداری این زندانیان کنار قاتلان، قاچاقچیان و دزدان در بند زنان بازداشتگاه رجایی شهر کرج، شدیدا مورد انتقاد قرار گرفته بود.

نویسندگان این نامه، ناامنی، تجاوز، قتل و مسائل بهداشتی در بند زنان این زندان را برای زندانیان سیاسی زن، یک "فاجعه انسانی و محکومیت به مرگ تدریجی به جرم داشتن اندیشه متفاوت" توصیف کردند.

همچنین، در این هفته از وقوع یک شورش در زندان قزلحصار کرج و کشته و زخمی شدن چندین زندانی گزارش هایی منتشر شد؛ اما روابط عمومی سازمان زندان ها، شورش کنندگان را " زندانیان شرور و قاچاقچیان مواد مخدر محکوم به اعدام" معرفی کرد.

ایران، عربستان و بحران بحرین

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مقامات بحرینی، اظهارات مقامات ایرانی درباره بحران سیاسی این کشور را " دخالت بی شرمانه در امود داخلی " بحرین خواندند

در ادامه حرکت های اعتراضی در کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه عربی، روز یکشنبه این هفته، ناآرامی های بحرین شدت یافت و حاصل برخورد خشونت آمیز نیروهای امنیتی با تظاهر کنندگان، دهها زخمی بود.

روز بعد، اعلام شد که نیروهایی از کشورهای منطقه به ویژه از عربستان سعودی برای کمک به نیروهای دولتی بحرین، به این کشور وارد شده اند.

روز سه شنبه ۲۴ اسفند، علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران تصمیم شورای همکاری خلیج فارس در اعزام نیروی امنیتی به بحرین، را اقدامی تجاوزکارانه با حمایت آمریکا خواند و ۲۵۷ نماینده مجلس ایران هم با صدور بیانیه‌ای هشدار دادند که "دخالت عمال عربستان سعودی در بحرین عواقب خطرناکی برای حاکمیت نامشروع رژیم سعودی خواهد داشت."

همچنین، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با اشاره به اعزام نیروهای عربستان سعودی به بحرین، گفت که ورود "نیروهای خارجی، بحران سیاسی این کشور را پیچیده تر می کند."

در مقابل، دولت بحرین اظهارات مقام‌های ایرانی در باره بحران سیاسی این کشور را، "دخالت بی‌شرمانه در امور داخلی" بحرین دانست و سفیر خود را از تهران فراخواند.

وزارت امور خارجه ایران هم سفیر عربستان سعودی و کاردار سفارت بحرین در تهران را احضار کرد تا مراتب اعتراض جمهوری اسلامی نسبت به ورود نیروهای سعودی به بحرین را به آنان اعلام کند.

بار دیگر روز چهارشنبه این هفته، درگیری ها در بحرین به اوج خود رسید و از تیراندازی به سوی معترضان و کشته و زخمی شدن تعدادی از تظاهر کنندگان هم گزارش هایی منتشر شد.

در پی سرکوب معترضان بحرینی، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، با اشاره تلویحی به حضور نیروهای عربستان سعودی در بحرین، گفت: "مگر می شود امواج انسانی را با نیروهای مسلح و آن هم از طریق کشورهای همسایه متوقف کرد؟"

در واکنش، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، موضع گیری مقام های ایرانی در حمایت از معترضان در کشورهای عرب را "اوج تزویر" توصیف کرد.

سرانجام اعلام شد که دست کم پنج تن از رهبران شیعه مخالف حکومت بحرین بازداشت شده اند. سفیر جمهوری اسلامی در بحرین "در اعتراض به کشتار وسیع مردم توسط حکومت این کشور" به تهران فراخوانده شده، برخی از مراجع تقلید شیعه ساکن قم نحوه برخورد حکومت بحرین با تظاهرات مردم این کشور را محکوم کرده اند و علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران هم با ارسال نامه هایی برای دبیرکل سازمان ملل، دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی و دبیرکل اتحادیه عرب، حضور واحدهای نظامی کشورهای همسایه در بحرین را "قاقد وجاهت حقوقی و مشروعیت بین المللی" دانسته است.

ایران، اسرائیل و توقیف محموله سلاح

Image caption نخست وزیر اسرائیل ایران را به تلاش برای مسلح کردن نواز غزه متهم کرد

شامگاه روز سه شنبه ۲۴ اسفند، یک هواپیمای باری که از ایران عازم سوریه بود، به ظن داشتن "محموله نظامی یا هسته ای مشکوک" برای بازرسی مجبور به فرود در فرودگاه دیاربکر ترکیه شد.

ساعاتی پیش از آن، مقام های اسرائیلی اعلام کردند که یک محموله اسلحه و تجهیزات جنگی را که جمهوری اسلامی برای گروه فلسطینی حماس در نوار غزه فرستاده بوده از یک کشتی عازم بندر اسکندریه مصر کشف کرده اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل گفت که مبداء این تسلیحات ایران بوده است. او جمهوری اسلامی را به تلاش برای مسلح کردن نوار غزه متهم کرد.

اما روز بعد، سرلشکر عطاءالله صالحی، فرمانده کل ارتش ایران، ضمن توصیف اسرائیل به عنوان "رژیمی آمیخته به دروغ، دروغ سازی و دروغ پردازی"، اظهارات مقام های اسرائیلی در مورد کشف اسلحه ارسالی از ایران را هم خبرهای کذب دانست.

با این حال، مارک تونر، از سخنگویان وزارت امورخارجه آمریکا، با صدور بیانیه ای تعهد همه کشورها برای پیشگیری از قاچاق اسلحه را مورد تأکید قرار داد و گفت که "ایران به طور خاص، بر اساس قطعنامه شماره ۱۷۴۷ شورای امنیت از صادرات هرگونه اسلحه منع شده است."

ایران، اردن و دعوت برای جشن نوروز

Image caption برگزاری جشن های نوروزی که بانی اش اسفندیار رحیم مشائی است تاکنون واکنشهای فراوانی به همراه داشته است

به دنبال دعوت رییس جمهوری ایران از ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن، براى شرکت در جشن نوروز و اعلام آمادگی او برای سفر به ایران، برخی از نمایندگان مجلس ایران این دعوت را مورد انتقاد قرار دادند.

احمد توکلى، رئیس مرکز پژوهش هاى مجلس ایران، شاه اردن را "یک دست‌نشانده سازمان جاسوسى آمریکا" توصیف کرد و علاالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفت که این کمیسیون در انتظار "لغو رسمی" سفر پادشاه اردن به ایران است.

دولت ایران از ۲۰ رئیس جمهور و پادشاه براى شرکت در جشن نوروز که در منطقه باستانى تخت جمشید در نزدیکى شیراز برگزار خواهد شد، دعوت کرده است؛ اما بیش از همه، دعوت از شاه اردن خبرساز شده است.

روز سه شنبه این هفته، روزنامه سیاست روز دعوت از شاه اردن را "بدسلیقگی سیاسی" خواند و روزنامه کیهان ملک عبدالله را یکی از حکام دست نشانده و نشان دار آمریکا و اسرائیل معرفی و دعوت از او را "توطئه ای موذیانه" قلمداد کرد.

از سوی دیگر، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران موج ایجاد شده علیه سیاست خارجی کشور به خاطر دعوت از شاه اردن را مورد انتقاد قرار داد و گفت که پیشتر، زمانی که هنوز حرکت های اعتراضی در اردن آغاز نشده بود، ایران از ملک عبدالله برای حضور در جشن های نوروزی دعوت کرده است.