هفت روز کتاب؛ هزاره فردوسی، شفا، بازی در سپیده دم و رویا

به روز شده:  13:05 گرينويچ - جمعه 15 آوريل 2011 - 26 فروردین 1390

بهمن دری، معاون فرهنگی وزیر ارشاد

موج خصوصی سازی به سود نهادهای "ارزش مدار" نیمه دولتی یا وابسته به نهادهای نظامی و امنیتی به نمایشگاه بین المللی کتاب تهران هم رسید و بیست و چهارمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، که از ۱۴ تا ۲۴ اردیبهشت ماه در مصلای بزرگ تهران برگزار خواهد شد، آخرین نمایشگاهی است که مدیریت اجرائی آن را وزارت ارشاد و مؤسسه نمایشگاه های بین المللی و خانه کتاب بر عهده دارند.

بهمن دری، معاون فرهنگی وزیر ارشاد و رئیس این دوره نمایشگاه کتاب در یک نشست مطبوعاتی در روز سه شنبه ۲۳ فروردین اعلام کرد که "مدیریت اجرائی نمایشگاه بین اللملی کتاب تهران از سال آینده به مجمع ناشران انقلاب اسلامی واگذار خواهد شد."

او این مجمع را "تشکلی از ناشران ارزش مدار" توصیف کرد.

بر اساس آمارهای وزارت ارشاد نزدیک به ۱۱ هزار ناشر در ایران به ثبت رسیده اند و پیشینه برخی ناشران غیردولتی مستقل ایران به بیش از نیم قرن می رسد.

مدیریت نمایشگاه های کتاب در تمامی جهان عرصه ای تخصصی است و به نهادهای متخصص و با تجربه موفق واگذار می شود.

"اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران" از فعال ترین و معتبرترین نهادهای غیردولتی ایران در عرصه کتاب و نشر است، اما به رغم این همه، وزارت ارشاد مدیریت نمایشگاه کتاب تهران را نه به ناشران سابقه دار یا نهادی متخصص در برگزاری نمایشگاه های کتاب و نه به اتحادیه ناشران و کتابفروشان، که به مجمعی متشکل از چند ناشر دولتی و نیمه دولتی واگذار و حکایت خصوصی سازی نهادهای صنعتی و تجاری را به سود نزدیکان به شبکه قدرت یا نهادهای "ارزش مدار" در عرصه کتاب نیز تکرار کرد.

در "مجمع ناشران انقلاب اسلامی" ناشرانی چون "امیرکبیر، سوره مهر، بوستان کتاب، بهنشر، نشر شاهد، سروش، انتشارات مرکز اسناد، نشر شهر و انتشارات پژوهشگاه و فرهنگ اندیشه اسلامی" عضویت دارند.

اگر از سابقه درخشان نشر امیرکبیر به دوران پیش از انقلاب و به روزگاری که عبدالرحیم جعفری، صاحب اصلی این موسسه مدیریت آن را بر عهده داشت، بگذریم، در کارنامه اعضای "مجمع ناشران انقلاب اسلامی" فعالیت حرفه ای چندان متمایز یا تخصص و پیشینه موفقی در مدیریت نمایشگاه کتاب به چشم نمی خورد.

معاون وزیر ارشاد دلیل واگذاری مدیریت اجرائی نمایشگاه بین المللی کتاب تهران به این مجمع را " تقویت ناشران ارزشمدار " عنوان کرد.

اگر در سال آینده بودجه اهدائی به این مجمع برای مدیریت نمایشگاه اعلام شود، تصویر روشن تری از دلایل واگذاری نمایشگاه و شیوه های حمایت های دولتی در تاریخچه وزارت ارشاد ثبت خواهد شد.

هزاره فردوسی، تجدید چاپ پس از ۶۷ سال

کنگره هزاره تولد فردوسی در سال ۱۳۱۳ نه فقط از مهم ترین رخدادهای فرهنگی ایران و سرآغاز موجی تازه در ایران شناسی در ایران و جهان بود که به دلیل حضور بسیاری از برجسته ترین شاهنامه شناسان، محققان و ادیبان ایران و جهان، رویدادی کم نظیر بود و مجموعه مقالاتی که در این کنگره ارائه شد در همان سال منتشر و نایاب شد.

حدود ۷۶ سال پس از نخستین چاپ مجموعه مقالات ارائه شده در هزاره تولد فردوسی در سال ۱۳۱۳، این کتاب همراه با مقاله ای تازه به قلم محمد امین ریاحی، با ویراستاری مهدی محقق، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و به همت "انجمن ترویج زبان و ادب فارسی" با عنوان "هزاره فردوسی" منتشر شد.

هزاره فردوسی به همت "انجمن ترویج زبان و ادب فارسی" منتشر شد

کتاب هزاره فردوسی در دو بخش تنطیم شده است. بخش اول مقالات پژوهشگرانی را در بر می گیرد که مقاله خود را در کنگره هزاره تولد خالق شاهنامه به زبان فارسی ارائه کردند.

مقالاتی چون مقام فردوسی و اهمیت شاهنامه به قلم محمد علی فروغی، شاهنامه فردوسی نوشته حسن تقی زاده، آفرین فردوسی مقاله محمد تقی ملک الشعرای بهار، اوصاف مناظر طبیعت در شاهنامه نوشته هانری ماسه، مقدمه قدیم شاهنامه به قلم علامه محمد قزوینی، نفوذ فردوسی در هندوستان نوشته محمد اسحاق، نقش و نگار داستان های ملی ایران قدیم نوشته عباس اقبال آشتیانی، منظور اساسی فردوسی به قلم یوگنی ادواردویچ برتلس، اعتقاد فردوسی در باب کوشش و تقدیر نوشته رشید یاسمی، شاهنامه فردوسی و ایلیاد همر مقاله نصرالله فلسفی و مقاله تاملی دیگر در سال شماری زندگی فردوسی و سیر تدوین و تکمیل شاهنامه به قلم محمد امین ریاحی در بخش اول منتشر شده اند.

بخش دوم کتاب مقالات محققانی را در برمی گیرد که در هزاره تولد فردوسی به زبانی جز فارسی ــ فرانسه، انگلیسی و آلمانی ــ سخن گفتند. در این بخش مقالاتی به قلم آرتور کریستن سن، ولادیمیر مینورسکی، تئودور نولدکه، بهرام گور انکل ساریا و علی اصغر حکمت آمده است.

هزاره فردوسی از ۱۲ تا ۱۶ مهرماه ۱۳۱۳ با حضور بیش از ۸۰ ایران شناس ایرانی و غیرایرانی در "دارالفنون" و به دورانی برگزار شد که تلاش خلاق چهره های درخشان نسل اول محققان،پژوهشگران و ادیبان ایرانی برای احیاء هویت و فرهنگ کلاسیک ایران با تصحیح و انتشار متون از یاد رفته، نگارش تاریخ ایران و تحقیق در باره خلاقان عرصه فرهنگ به بار نشسته بود.

روشنفکری و جامعه آکادمیک و پژوهش ادبی و تاریخی در ایران در نسل های بعدی از منظر کمیت و کیفیت به پای نسل اول خود نرسیدند. نگاهی به نام های شرکت کننده در هزاره فردوسی شاهد این مدعا است.

علاوه بر پژوهشگرانی که مقاله های خود را در کنگره ارائه کردند و بسیاری از ایران شناسان غیر ایرانی کسانی چون حسن اسفندیاری، عیسی صدیق، مجتبی مینوی، حسن مشیرالدوله پیرنیا، ولی الله نصر، وحید دستگردی، بدیع الزمان فروزانفر، سعید نفیسی، صادق رضا زاده شفق، ابوالقاسم اعتصام زاده، زین العابدین رهنما، عبدالعظیم قریب، احمد بهمنیار، احمد کسروی، ایراهیم پورداود و جلال الدین همائی نیز در این کنگره حضور داشتند.

بازی با سپیده دم و رویا، دهشت جبر موقعیت

بازی با سپیده دم و رویا، دو داستان بلند به قلم آرتور شنیتسلر، نویسنده بزرگ آلمانی زبان اتریشی، را با ترجمه روان و وفادار به اصل علی اصغر حداد، در بر می گیرد.

کمتر نویسنده ای در جهان چون آرتور شنیتسلر،که خود پزشک بود، دستاوردهای زیگموند فروید را در عرصه روانکاوی به ساحت داستان برکشیده و با فرارفتن از نظریات تجریدی او، پیچیدگی های درونی و درگیری های بیرونی آدمیان را در قالب ساختارهای منسجم، پیرنگ های پرکشش و جذاب و با خلق شخصیت های زنده تصویر کرده است.

"فروید یک بار در نامه ای به شنیتسلر نوشت که او با مکاشفه در لایه های تو در تو و پیچیده شخصیت های داستان های خود تمامی دانشی را که فروید با کار مشقت بار علمی بدان دست یافته، کشف و تصویر کرده است."

فروید یک بار در نامه ای به شنیتسلر نوشت که او با مکاشفه در لایه های تو در تو و پیچیده شخصیت های داستان های خود تمامی دانشی را که فروید با کار مشقت بار علمی بدان دست یافته، کشف و تصویر کرده است.

آرتور شنیتسلر در داستان بلند "بازی در سپیده دم" نقش تصادف و ضرورت و جبر موقعیت و درهم پاشیدگی و بحران آدمیانی را تصویر می کند که با از دست دادن فردیت خود به بازیچه موقعیت، هنجارها، قواعد و قاعده های تحمیلی تقلیل می یابند.

در این داستان، چون در موقعیت دهشت، تلاش آدمیان برای رهائی از صحنه ای که خود آن را نساخته اما مجبور به بازی در آن هستند، به غرق شدن بیش تر آنان منجر می شود.

داستان بلند "بازی در سپیده دم" نظریه فروید را در باره نقش تمدن در واپس زدن غریزه های آدمی به یاد می آورد اما شنیتسلر با فرارفتن از این نظریه ستم جبر و موقعیت را علیه فردیت آدمی تصویر می کند.

این داستان را "کاوشی در عرصه برد و باخت، ضرورت و تصادف، آرزو و واقعیت درگیر و دار بالا و پست زندگی" نیز توصیف کرده اند..

داستان بلند "رویا"، دومین داستان این کتاب را برخی "تالی نظریه روانشناسی فروید" می دانند.

شنیتسلر در داستان بلند "رویا" مناسبات بحرانی زوجی به نام "فریدولین" و" ٓالبرتینه" را با هنرمندی می کاود و روابط بحران زده آنان را به نماد موقعیت بحرانی آدمی و فروپاشی مناسبات انسانی برمی کشد.

در این داستان "تاثیرات عمیق ضمیر ناخودآگاه، سرشت غریزی انسان، و مفاهیمی چون فروپاشی امنیت اجتماعی و دو قطب عشق و مرگ به گونه ای درخشان در هم تنیده اند."

استنلی کوبریک، از خلاق ترین فیلسازان عصر ما، فیلم مشهور "چشمان باز بسته" (Eyes wide shot) را بر اساس این داستان ساخت.

آرتور شنیتسلر در سال ۱۸۶۲ در خانواده ای یهودی در شهر وین، مرکز اتریش، متولد شد و پزشکی پیشه کرد.

شنیتسلر پیش از آن که ارتش هیتلری اتریش را در جنگ جهانی دوم اشغال و یهودیان را به اردوگاه مرگ اعزام کند، در سال ۱۹۳۱ درگذشت.

متن کامل شفای بوعلی به فارسی

با انتشار ترجمه فارسی کتاب شفا، در باب فلسفه و متافیزیک، متن کامل یکی از مشهورترین آثار ابوعلی سینا، پزشک و فیلسوف بزرگ قرن چهارم هجری، برای اولین بار به فارسی منتشر خواهد شد.

ابوعلی سینا کتاب "قانون" را در باب پزشکی و کتاب "شفا" را در فلسفه و به ویژه در باب مباحث مابعدالطبیعه به دورانی نوشت که با حکمت مشائی و فلسفه ارسطوئی همراه بود.

"متن عربی شفا در چهار بخش در باب منطق، طبیعیات، ریاضیات و الاهیات تدوین شده است."

به گفته اغلب مورخان ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا از نوابغ دانش پزشکی بود و در فلسفه و حکمت و منطق نیز دستی قوی داشت. ترجمه آثار او به لاتین در طلوع رنساس آوازه او را در کشورهائی اروپائی بلند کرد.

ابوعلی سینا کتاب شفا را به عربی نوشت و فقط فصل هائی از این کتاب به صورت پراکنده به فارسی منتشر شده است.

بهمن رازانی، مترجم متن کامل شفا، جلد اول این کتاب را در دست چاپ دارد.

متن عربی شفا در چهار بخش در باب منطق، طبیعیات، ریاضیات و الاهیات تدوین شده است.

ابوعلی سینا در ۱۸ بخش و ده فصل متن عربی شفا مفاهیم و مباحثی چون جوهر و عرض، ماده و صورت، وحدت و کثرت، قدم و حذوث، نوع و جنس و فصل، اقسام علل یا کیفیت صدور اشیاء، مبداء و معاد، سیاست و تدبیر منزل و اخلاق را از منظر فیلسوفان یونانی و ایرانی پیش از خود توضیح داده و ابداعات خود را در این مباحث طرح و مدلل کرده است.

مورخان فلسفه اسلامی کتاب شفا را "دایره المعارف فلسفی" دروان اوج و درخشش فلسفه اسلامی می دانند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.