نقاط مرزی ایران و عراق 'بازسازی' می‌شود

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ایران و عراق طولانی ترین مرز مشترک را با یکدیگر دارند

محمد مجید الشیخ، سفیر عراق در تهران می گوید که کمیسیون مشترکی از ایران و عراق مشغول ترسیم مجدد مرزهای آبی و خاکی دو کشور است.

او به خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) گفته است که میله‌های مرزی و نقطه‌های صفر مرزی دو کشور هم که به دلیل وقوع حوادث طبیعی و جنگ هشت ساله از بین رفته، مجددا در حال بازسازی و جانمایی است.

ایران و عراق حدود ۱۴۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند. ایران در طول مرز مشترک با عراق ۵ میدان عظیم نفتی دارد.

میدان‌های نفتی آزادگان، یادآوران و هویزه مهمترین میادین مشترک دو کشور است که بنابر توافق هایی که صورت گرفته، قرار است دو کشور در توسعه این میدان ها همکاری کنند.

در سال های اخیر دو کشور اختلافاتی در بهره برداری از میادین مشترک نفتی داشته داشته اند که آخرین مورد آن حدود ۲ سال پیش رخ داد.

اواخر پاییز ۱۳۸۸ دولت عراق اعلام کرده بود که تعدادی از مأموران نظامی و فنی ایران از مرز عبور کرده و کنترل یکی از چاه های نفتی میدان فکه را در اختیار گرفتند.

چند روز بعد دولت عراق عقب نشینی نیروهای ایرانی از اطراف چاه نفتی را تایید کرد، اما گفت که این افراد از خاک عراق خارج نشده اند.

این اختلاف با سفر منوچهر متکی، وزیر امور خارجه وقت ایران به عراق، حل شد.

آقای متکی در جریان این سفر که اوایل زمستان ۱۳۸۸ انجام شده بود، گفت که برای حل مشکلات مرزی دو کشور توافق هایی صورت گرفته و به زودی عملیات میله گذاری برای مشخص کردن مرز دو کشور آغاز خواهد شد.

وزیر امور خارجه ایران وعده داده بود که کمیته های مشترک دو کشور برای بررسی مسائل مرزی در منطقه قصر شیرین و پس از آن در ارتباط با اختلافات آبی در خرمشهر مذاکره کنند.

او اظهار امیدواری کرد که میله گذاری مرزی بین دو کشور به زودی آغاز شود و از اختصاص بودجه توسط جمهوری اسلامی ایران برای انجام این کار خبر داد.

میله های مرزی میان ایران و عراق که نشان دهنده خط مرزی دو کشور بود، در جریان جنگ هشت ساله دو کشور از بین رفت. برخی می گویند که همین مسئله نیروهای مرزداری دو کشور را در تشخیص خط مرزی با مشکل روبه رو کرده و باعت بروز اختلافاتی شده است.

در دهه ۱۹۷۰ اختلافات ایران و عراق بر سر اروند رود به اوج خود رسیده بود.

در سال ۱۹۷۵ با میانجیگیری "هواری بومدین" رئیس جمهوری وقت الجزایر، دو کشور ایران و عراق موافقتنامه ای برای حل مناقشه مرزی امضا کردند که مبنای تعیین نقاط مرز خاکی و آبی دو کشور است.

صدام حسین رئیس جمهوری عراق در زمان حمله به ایران در جنگ هشت ساله، به صورت یک طرفه این قرارداد را باطل اعلام کرد، اما چندی پیش از حمله به کویت، این عهدنامه را معتبر خواند.

مقام های حکومت کنونی عراق جایگزین نظام بعثی این کشور شدند هرچند در مواردی خواهان جایگزین کردن عهدنامه جدیدی به جای قرارداد فعلی شدند، اما در پی مخالفت جدی ایران اعلام کرده اند که عهدنامه ۱۹۷۵ را معتبر می دانند و آن را مبنای رفع هرگونه اختلاف دو کشور خواندند.