ایران در هفته ای که گذشت؛۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۰

بن لادن حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مهمترین رویداد خبری جهان در هفته گذشته، کشته شدن اسامه بن لادن، رهبر شبکه القاعده به دست نیروهای آمریکایی در پاکستان بود.

طی این هفته تذکر به محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران، در مورد لزوم اطاعت از آیت الله خامنه ای و همچنین انتقادها از اسفندیار رحیم مشایی، رییس دفتر او، دیگر اخبار ایران را تحت الشعاع قرار داد. واکنش های مقام های ایران به کشته شدن اسامه بن لادن رهبر شبکه القاعده هم در زمره اخبار مهم ایران بود.

محمود احمدی نژاد و آیت الله خامنه ای

محمود احمدی نژاد در آغاز این هفته پس از یازده روز به قهرش پایان داد و در جلسه هیات دولت شرکت کرد اما بسیاری از مقام ها، نمایندگان مجلس و فرماندهان سپاه پاسداران همچنان اقدام او در پذیرش استعفای حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات به رغم مخالفت آیت الله خامنه ای را محکوم کردند.

آقای احمدی نژاد به اطاعت از رهبری و به فاصله گرفتن از "جریان انحرافی" دعوت شد. برخی نیز سرنوشت ابوالحسن بنی صدر، اولین رییس جمهوری ایران را که سی سال قبل با رای عدم کفایت نمایندگان مجلس از مقامش عزل شد، به او یادآور شدند.

اصولگرایان منتقد دولت از اسفندیار رحیم مشایی و نزدیکان او با عناوینی چون "جریان انحرافی درون دولت" یا "گروه فاسد قدرت طلب" یاد می کنند.

یکی از نمایندگان مجلس که به رئیس جمهوری ایران نزدیک است گفت محمود احمدی نژاد به رهبر ایران گفته بود که شاید استعفا کند. مرتضی آقا تهرانی در یک سخنرانی که ویدئوی آن این هفته منتشر شد، در شرح دیدار رئیس جمهوری ایران با آیت الله خامنه ای گفت محمود احمدی نژاد سعی داشت آیت الله خامنه ای را راضی به برکناری وزیر اطلاعات کند اما رهبر ایران راضی به این کار نشد.

مرتضی آقاتهرانی به نقل از محمود احمدی نژاد گفت در دیداری که با آیت الله خامنه ای داشته، آیت الله خامنه ای در مورد پذیرفتن وزیر اطلاعات، مهلتی برای آقای احمدی نژاد تعیین کرده.

به گفته این نماینده مجلس، آقای احمدی نژاد گفته است: "آقا یک زمانی به من دادند، من تا آن زمان فکر کنم. من تا آن زمان یا استعفا می کنم یا می پذیرم یا نمی پذیرم."

به گفته مرتضی آقاتهرانی، رییس جمهوری هنوز تصمیم خود را نگرفته است.

روز شنبه (دهم اردیبهشت) ده روز از غیبت آقای احمدی نژاد از محل کارش در ریاست جمهوری گذشته بود. نمایندگان مجلس در مورد جریان انحرافی در میان نزدیکان رییس جمهوری هشدار دادند و "مشروعیت مسئولان را به حکم ولی فقیه" خواندند. تعدادی از آنها نیز خواستار برگزاری جلسه علنی برای بررسی اوضاع شدند.

در آخر هفته (روز پنجشنبه) نیز گزارش شد که تعداد نمایندگانی که خواهان پرسش از آقای احمدی نژاد در باره وقایع اخیر هستند، به نود نفر رسیده است.

شنبه شب تعدادی از نمایندگان فراکسیون انقلاب اسلامی مجلس به منزل آقای احمدی نژاد در نهاد ریاست جمهوری رفتند.

سایت خبرآنلاین روز یکشنبه نوشت موسی غضنفر‌آبادی، نماینده بم، در گزارش خود از مذاکرات این نمایندگان در منزل رئیس جمهوری، از صحبت‌های مطرح شده در مورد "احتمال طرح عدم کفایت رئیس جمهوری در مجلس" خبر داده است.

حق نشر عکس AP
Image caption محمود احمدی نژاد پس از یازده روز به قهرش پایان داد و در جلسه هیات دولت شرکت کرد

حضور احمدی نژاد در جلسات هیات دولت

رییس جمهوری ایران در جلسه بعد از ظهر یکشنبه (یازدهم اردیبهشت) هیات دولت شرکت کرد اما خبرگزاری های ایران همزمان گزارش دادند که حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات در این جلسه شرکت نداشته است. گفته شد که آقای مصلحی صبح یکشنبه به قم رفته بود.

جلسه روز چهارشنبه (۱۴ اردیبهشت) هیات دولت نیز به ریاست محمود احمدی نژاد تشکیل و اعلام شد که آقای مصلحی هم در این جلسه شرکت داشته است. اما در عکس هایی که سایت رسمی ریاست جمهوری ایران و سایت های خبری ایران از جلسه چهارشنبه هیأت وزیران و حواشی آن منتشر کردند، اثری از وزیر اطلاعات دیده نمی شد.

برخی گزارش های تایید نشده حکایت از آن داشت که آقای مصلحی به خواست آقای احمدی نژاد این جلسه را ترک کرد.

پیش از جلسات این هفته، جلسه ۳۱ فروردین دولت در سنندج (در جریان سفر استانی به کردستان) در غیاب حیدر مصلحی و نیز جلسات ۴ و ۷ اردیبهشت هیات وزیران در تهران، با حضور حیدر مصلحی و در غیاب محمود احمدی نژاد برگزار شده بود.

با وجود شرکت محمود احمدی نژاد در جلسات این هفته هیات دولت، واکنش ها به غیبت یازده روزه او همچنان ادامه یافت و روزنامه کیهان روز دوشنبه نوشت که این غیبت، دشمنان را امیدوار کرد.

"پدر و فرزند، امام و ماموم"

اظهارات رییس جمهوری ایران در مورد "رابطه پدر و فرزندی" او با آیت الله خامنه ای نیز واکنش های تندی در پی داشت. عزت الله ضرغامی، رییس رادیو و تلویزیون ایران صبح یکشنبه با محمود احمدی نژاد دیدار کرد. به گفته آقای ضرغامی، آقای احمدی نژاد در این دیدار به او گفته بود در جلسه هیات دولت نشان خواهد داد که "دشمنان ملت ایران از درک رابطه پدر و فرزندی رهبر انقلاب و رئیس جمهوری عاجز و ناتوانند".

در پی این اظهارات، مجتبی ذوالنور، جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران دوشنبه شب در قم گفت: "رابطه با رهبر انقلاب باید رابطه امام و مأموم باشد، رابطه مطیع و مطاع، رابطه مقلِد و مقلَد. این حرف ها یعنی چه که رابطه ام با رهبری رابطه پدر و فرزندی است؟ این حرف ها معنی ندارد، این حرف، حرف انحرافی است".

آقای ذوالنور از آقای احمدی نژاد خواست که موضع خود را در اطاعت از رهبر ایران "شفاف تر بیان کند".

حق نشر عکس ii
Image caption آقای مصباح یزدی گفت که رئیس جمهوری منتخب مردم، اگر از طرف ولی فقیه منصوب نشود، طاغوت است و اطاعت از او حرام است

محمدتقی مصباح یزدی، از اعضای شورای نگهبان، هم روز سه شنبه (سیزدهم اردیبهشت) بر لزوم "اطاعت" از ولی فقیه تأکید کرد و به نقل از آیت الله روح الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی گفت: "رئیس جمهوری منتخب مردم، اگر از طرف ولی فقیه منصوب نشود، طاغوت است و اطاعت از او حرام است".

آیت الله مصباح یزدی پیشتر مخالفت با ولی‌فقیه را مخالفت با ائمه و شرک به خدا خوانده بود.

حسین فدایی، نماینده اصولگرای تهران در مجلس نیز روز سه شنبه با انتقاد از تاخیر رئیس جمهوری در تبعیت از دستور آیت الله خامنه ای در ابقای وزیر اطلاعات گفت: "تعلل در اطاعت از امر ولی فقیه را یک لحظه هم از هیچ فرد و مقامی قابل قبول نمی‌دانیم".

آقای فدایی همچنین با یادآوری وقایع بعد از انقلاب گفت: "گاهی امامت امت با عنصر فاسد درون حکومت مثل بنی‌صدر مواجه می‌شود و نمی‌گذارد این تبدیل به مساله اصلی کشور شود و سعی می‌کند در سایه گفتمان این مشکل را حل کند."

سرلشکر محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه نیز گفت: "هر کس در هر طبقه و مقام و مسئولیتی که باشد باید در مقابل امر ولایت سر تعظیم فرو آورد."آقای جعفری همچنین افزود: "مردم هیچگونه جریان انحرافی را تحمل نمی کنند و به دنبال جن نیستند."

کاظم صدیقی، امام جمعه موقت تهران با اشاره به قهر آقای احمدی نژاد و خودداری او از شرکت در جلسات هیات دولت گفت: "حتی اطرافیان نزدیک آقای احمدی نژاد هم از رفتار اخیر او به شدت ناراضی هستند."

احمد خاتمی، از دیگر امامان جمعه موقت تهران هم در نماز جمعه هفته قبل گفته بود که همه موفقیت ها مدیون ولی فقیه است.

پس از بالا گرفتن واکنش ها به صحبت آقای احمدی نژاد در مورد رابطه پدر و فرزندی او با آیت الله خامنه ای، علی زارعی نجفدری، از مشاوران رئیس جمهوری ایران، روز پنجشنبه (پانزدهم اردیبهشت) گفت که محمود احمدی نژاد از "ولایت پذیری ذاتی" برخوردار است و رابطه پدر و فرزندی اش با آیت الله خامنه ای، از نوع "مرید و مرادی" است.

حق نشر عکس MEHR
Image caption رهبر ایران با کنار گذاشتن وزیر اطلاعات مخالفت کرد و آقای مصلحی در وزارت اطلاعات ماندنی شد

طی این هفته با اوج گیری حملات علیه محمود احمدی نژاد و رئیس دفتر او اسفندیار رحیم مشایی، نزدیکان آنها به فساد مالی و ارتباط با اجنه متهم شدند. روز سه شنبه گزارش شد که تعدادی از افراد نزدیک به آقای مشایی به خاطر ادعای ارتباط با 'غیب' بازداشت شده اند. روز قبل از آن نیز از بازداشتعباس امیری فر، امام جماعت نهاد ریاست جمهوری و از روحانیون نزدیک به آقای مشایی خبر رسیده بود.

وضعیت زندان ها و انتقال زندانیان زن

روز شنبه، دهم اردیبهشت یک نماینده مجلس ایران از وضعیت زندان‌هابه شدت انتقاد کرد و خواهان کمک به تأمین هزینه‌های سازمان زندان‌ها شد.

یونس موسوی، عضو کمیسیون قضایی مجلس ایران، در جریان بررسی لایحه بودجه سالانه گفت که تعداد زندانیان در زندان ها به حدی زیاد است که بعضی از آنها مجبورند در راه پله ها بخوابند.

اما مهدی کوچک زاده، نماینده اصولگرای مجلس در تذکری آئین نامه ای، سخنان آقای موسوی را آسیب زننده به "حیثیت ملی" ایران دانست و گفت او نیز از زندان هایی بازدید کرده است و وضعیت اینگونه نیست.

روز پس از آن، سایت کلمه نامه ای از ضیا نبوی، یکی از فعالان دانشجویی، را منتشر کرد که در آن شرایط سخت زندان کارون در اهواز توصیف شده بود.

آقای نبوی در این نامه که خطاب به محمد جواد اردشیر لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه نوشته بود، به ازدحام و تراکم جمعیت در این زندان، وضعیت غیر بهداشتی زندانیان و مکان های عمومی، عدم وجود سیستم فاضلاب مناسب، وضعیت بد غذا، کمبود میوه و همچنین عدم وجود امکانات ارتباطی اشاره کرده بود.

آقای نبوی در این نامه نوشته که نزدیک به یک سوم جمعیت بندی که او در آن است، به دلیل نبود جا، در حیاط می خوابند و به هنگام بارندگی هیچ سرپناهی ندارند و "گاه در آشپزخانه، گاه حمام و گاه حتی در توالت می خوابند."

اواسط هفته اعلام شد که تعدادی محکومان سیاسی زن در زندان رجایی شهر کرج به طور دسته جمعی به بازداشتگاهی در قرچک ورامین منتقل شده اند.

خانواده های این زنان شرایط زیستی و بهداشتی محل حبس جدید آنان را نامناسب توصیف کرده اند.

عبدالعلی مددزاده، پدر شبنم مددزاده، از زندانیان منتقل شده به زندان قرچک، گفته است صدها زن را در یک سالن سرپوشیده بزرگ که فاقد امکانات اولیه بهداشتی است، نگهداری می کنند.

عزت الله سحابی در کما و خودکشی سیامک پورزند

حق نشر عکس a
Image caption آقای سحابی، رئیس "شورای فعالان ملی – مذهبی"، پس از سکته مغزی، به حالت کما رفت

عزت الله سحابی، رئیس "شورای فعالان ملی – مذهبی"، پس از سکته مغزی، یکشنبه شب به حالت کما رفت.

آقای سحابی هم قبل و هم بعد از انقلاب زندانی بوده و بیش از پانزده سال از عمر خود را در زندان گذرانده است.

هاله سحابی، دختر او در جریان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری به دو سال حبس محکوم شد و از بهمن ماه در زندان به سر می برد.

خانواده هاله سحابی برای او تقاضای مرخصی کرده اند، اما مقامات زندان شرط مرخصی را، نوشتن تعهدنامه اعلام کردند و گفته شده که خانم سحابی این شرط را نپذیرفته است.

در خبری دیگر در باره زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران، شنبه این هفته لیلی پورزند، دختر سیامک پورزند، روزنامه نگار قدیمی ایران، گفت که پدرش با پریدن از بالکن آپارتمانش در طبقه ششم خودکشی کرده است. روز قبل از آن، خبر درگذشت آقای پورزند اعلام شده بود اما علت آن مشخص نبود.

سیامک پورزند، هنگام مرگ ۸۰ سال داشت و بیش از ده سال آخر عمرش را بیشتر در زندان و بیمارستان گذراند.

اعضای خانواده آقای پورزند (از جمله همسرش، مهرانگیز کار که حقوقدان و فعال حقوق زنان است)، در خارج از ایران زندگی می کنند اما خود او طی این ده سال ممنوع الخروج بود.

واکنش ها به کشته شدن رهبر شبکه القاعده

طی هفته ای که گذشت، مهمترین رویداد خبری جهان، کشته شدن اسامه بن لادن، رهبر شبکه القاعده به دست نیروهای آمریکایی در پاکستان بود.

در پی این رویداد، ایران گفت آمریکا دیگر بهانه ای برای ماندن در افغانستان ندارد.

حق نشر عکس mod.ir
Image caption وزیر دفاع ایران می گوید که آمریکایی ‌ها تلاش کردند که یک موفقیت داشته باشند ولی اگر دقیق شویم، شکست بزرگی برای آن‌ها بوده است

رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه گفت که این اتفاق به خوبی نشان داد که برای مقابله با یک فرد ضرورتی به لشکرکشی عظیم وجود نداشت.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین گفت: "جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که امروز دستاویز کشورهای بیگانه برای لشکرکشی به این منطقه به بهانه تروریسم از بین رفته است."

وزیر کشور ایران کشته شدن بن لادن را مشکوک خواند و وزیر دفاع، آن را شکستی برای آمریکا دانست.

مصطفی محمد نجار، وزیر کشور روز چهارشنبه در این مورد گفت: "شواهد نشان می ‌دهد که این حادثه مشکوک است و روند طی ‌شده و سیر حوادث در این زمینه باید بیشتر بررسی شود."

احمد وحیدی، وزیر دفاع نیز ضمن مشکوک خواندن کشته شدن اسامه بن لادن گفت: "آمریکایی ‌ها در این مورد تلاش کردند که یک موفقیت در این ماجرا داشته باشند، ولی واقعیت این است که اگر در خبر و مسائل حاشیه‌ای دقیق شویم، شکست بزرگی برای آن‌ها بوده است."

آقای وحیدی با اشاره به اینکه آمریکایی ‌ها به بهانه کشتن بن‌لادن و یا دستگیری او به منطقه آمدند، گفت: "بنا به برخی آمار بیش از یک میلیون کشته در منطقه برجا گذاشته شد، بیش از هزار میلیارد دلار هزینه شد و ۱۰ سال جنگ به منطقه تحمیل کردند و مسائل دیگر؛ با این عنوان که می خواهند یک نفر را بکشند، آیا قدرت آمریکا این است که مدعی آن هستند؟"

جبهه مشارکت ایران اسلامی، از تشکل های مخالف دولت در ایران، گفت بن لادن قربانی جنایت خود است. در بیانیه این جبهه آمده بود که مرگ بن لادن "از این رو می تواند برای مسلمانان آزاد اندیش مایه مزید خرسندی گردد که چه بسا پایان اندیشه ای باشد که به نام اسلام، مرتکب هر جنایتی شده و تروریسم را پیشه خود کرده" بود.

مطالب مرتبط