گرانی شتر ، جان‌بهای انسان را در ایران افزایش داد

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اختلاف بر سر تعیین قیمت شتر یکی از زمینه های اختلاف قوه قضاییه و دولت در ایران بر سر تعیین میزان دیه است

افزایش بهای تعیین شده برای جان انسان یا عضوی از بدن انسان به اختلاف میان قوه قضاییه و دولت ایران انجامیده است. قوه قضاییه با استناد به گران شدن شتر میزان دیه را افزایش داده است.

در حالی که مقامات قضایی و پلیس گفته اند افزایش بهای دیه یا جان بها، میزان جرایم را کاهش می دهد، شرکت های بیمه خواهان کاهش بهای دیه شده اند.

قوه قضاییه ایران میزان دیه یک انسان کامل را برای سال ۱۳۹۰ معادل ۹۰ میلیون تومان تعیین کرده است در حالی که میزان دیه در سال گذشته به طور میانگین ۴۵ میلیون تومان بوده است.

در فقه شیعه که مبنای قوانین مجازات اسلامی در ایران است ، دیه ، مال یا پولی است که به سبب کشتن انسان یا نقص عضو به کسی که صدمه دیده است یا بازماندگان او داده می شود.

میزان دیه هر سال توسط کمیسیونی زیر نظر وزیر دادگستری اعلام می شود.

همزمان ، اسکندر مومنی رییس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی روز دوشنبه ۹ خرداد ۱۳۹۰ از افزایش دیه دفاع کرده و گفته است که "دیه ۹۰ میلیون تومانی منجر به ایجاد بازدارندگی در تصادفات می شود."

آقای مومنی گفته است با توجه به این که بعضی از افرادی که در تصادفات جان خود را از دست می دهند سرپرست یک خانوار هستند تصمیم قوه قضاییه در افزایش میزان دیه "منطقی و صحیح " است.

نعمت احمدی حقوقدان و وکیل دادگستری در گفت و گو با بی بی سی فارسی می گوید" افزایش میزان دیه لازم بود برای این که در بسیاری موارد میزان قبلی دیه تکافوی خسارت زخمی شدگان را نمی دهد و اولیای دم هم خواهان افزایش دیه بودند."

اعتراض بیمه گران و دولت

نخستین اعتراضات به افزایش بهای دیه در میان بیمه گران ابراز شد.

محمد جواد فرشباف ماهریان رییس کل بیمه مرکزی می گوید" ما پیگیری می کنیم تا این اتفاق رخ ندهد چون دلیلی برای افزایش نرخ دیه وجود ندارد."

آقای فرشباف ماهریان نحوه محاسبه دیه در قوه قضاییه را رد کرده و گفته است " براساس نظر وزارت کشاورزی قیمت ۱۰۰ شتر که معیار محاسبه دیه است ۵۰ میلیون تومان " است.

بر اساس نظر فقهای شیعه میزان دیه بر اساس یکی از این شش معیار تعیین می شود:۱۰۰۰ گوسفند، ۲۰۰ گاو، ۱۰۰ شتر،۲۰۰ دست لباس یمنی، ۱۰۰۰ دینار طلا، یا ۱۰۰۰۰ درهم نقره.

مقامات قوه قضاییه گفته اند که میزان دیه را بر اساس بهای صد شتر به ازای هر شتر ۹۰۰ هزار تومان برآورد کرده اند.

رییس بیمه مرکزی گفته است که افزایش میزان دیه" آثار و تبعات اقتصادی و اجتماعی " دارد و به گران شدن " کالا ها و خدمات مرتبط با دیه" منجر می شود.

روزنامه ایران که روزنامه دولت است نوشته است که رییس جمهوری هم با افزایش قیمت دیه مخالف است و قصد دارد برای درخواست تجدید نظر"موضوع دیه ۹۰ میلیونی را با رهبری در میان بگذارد."

به گزارش روزنامه ایران،"قوه قضاییه به مسوولین خود در تمام کشور اعلام کرده که از ۱۶ خرداد ماه سال جاری در احکام خود میزان دیه کامل نفس را ۹۰ میلیون تومان محاسبه کنند."

مقامات بیمه می گویند افزایش میزان دیه تعداد کسانی را افزایش می دهد که قادر به پرداخت میزان دیه نیستند.

همچنین این مقامات می گویند" حتی رانندگان مقصر در تصادفات که خودرو خود را بیمه شخص ثالث کرده اند هم ناچار هستند تفاوت میان سقف تعهدات بیمه و میزان دیه را خودشان بپردازند." به گفته این مقامات حداکثر میزان بیمه نامه های شخص ثالث ۶۰ میلیون تومان است.

مقامات بیمه گفته اند که در صورت افزایش میزان دیه مبلغ حق بیمه مربوطه افزایش خواهد یافت.

دیه کامل و دیه عضو

آقای احمدی که از حامیان افزایش میزان دیه است می گوید افزایش میزان دیه بیشتر در مورد کسانی اهمیت دارد که دچار از دست دادن یک عضو می شوند. به گفته آقای احمدی افرادی که دچار نقص عضو می شوند غیر از دیه خسارت درمان دریافت نمی کنند و میزان دیه گاه حتی کفاف هزینه های درمانی را نمی دهد.

البته آقای احمدی می پذیرد که افزایش میزان دیه می تواند برای محکومانی که در حال حاضر به دلیل ناتوانی در پرداخت دیه در زندان مانده اند، پیامد های بدی داشته باشد.

به گفته آقای احمدی این گروه از متهمان اگر نتوانند تا ۱۶ خرداد میزان معادل دیه را بپردازند ناگزیر هستند دیه را بر اساس قیمت جدید بپردازند.

بهای شتر

یکی از زمینه های بحث بر سر میزان دیه تفاوت برداشت ها از بهای شتر در ایران است که عمدتا به عنوان معیار تعیین دیه شناخته می شود.

در حالی که طرفداران افزایش دیه می گویند قیمت هر شتر ۹۰۰ هزار تومان است طرفداران دولت می گویند قیمت هر شتر پانصد هزار تومان است.

در این میان سایت خبر آنلاین با یک پزشک در کشتارگاه ورامین گفتگویی کرده و این پزشک مدعی شده است که قیمت شتر بین یک میلیون تا دو میلیون تومان است.

این پزشک کشتارگاه گفته است که همه شتر هایی که در ایران هستند ایرانی نیستند و برخی از شتر ها را از پاکستان وارد می کنند که باتوجه به افزایش قیمت ارز بهای این شتر ها هم افزایش یافته است.

بلاتکلیفی بیمه گران

رسانه های ایران می گویند در حالی که قوه قضاییه گفته است از خرداد ماه نرخ تازه دیه اعتبار دارد وزارت دادگستری هنوز اجرای این حکم را ابلاغ نکرده است.

ناظران گفته اند وزارت دادگستری به این امید که رایزنی ها در سطوح بالا تا آخرین روزها میزان نرخ بیمه را تغییر دهد از ابلاغ قطعی حکم خودداری کرده است.

به گفته رسانه های ایران هنوز به شرکت های بیمه هم نرخ های جدید بیمه دیه و بیمه اعلام نشده و بسیاری از قرار داد های بیمه دچار بلاتکلیفی است.

مطالب مرتبط