محدودیت‌‌‌ برگزاری مراسم ختم مخالفان سیاسی در ایران

حق نشر عکس Jaras
Image caption هاله سحابی در مراسم تشییع پدرش، پس از درگیری با مأموران لباس شخصی، دچار ایست قلبی شد و درگذشت

به دنبال اعتراض‌های بعد از آخرین انتخابات ریاست جمهوری در ایران، حضور نیروهای امنیتی در مراسم بزرگداشت درگذشتگان مرتبط با معترضان، وجه‌ای سیاسی به مراسم ترحیم در این کشور داده است.

مراسم ترحیم عزت‌الله سحابی، از چهره‌های منتقد حکومت در دوران قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، که قرار بود روز پنجشنبه، ۱۲ خرداد در مسجد حجه بن الحسن در تهران برگزار شود، به دنبال حضور گسترده نیروهای امنیتی در خیابان‌های اطراف مسجد، بدون اعلام قبلی برگزارکنندگان لغو شد.

بر اساس گزارش‌ها، نیروهای امنیتی با افرادی هم که می‌خواستند در این مراسم شرکت کنند، برخورد کرده و تعدادی از آنها را بازداشت کرده‌اند.

مأموران امنیتی در مراسم تشییع جنازه عزت‌الله سحابی در روز چهارشنبه، ۱۱ خرداد، هم حضور پررنگی داشتند. هاله سحابی، فرزند عزت‌الله سحابی، در این مراسم، پس از درگیری با مأموران لباس شخصی، دچار ایست قلبی و مشکل تنفسی شد و درگذشت.

در عین حال، فروردین ماه امسال، به دنبال درگذشت میراسماعیل موسوی، پدر میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت ایران، خانواده او اعلام کرد که مراسم ترحیم آقای موسوی در مسجد نور در تهران لغو شده است.

ماموران امنیتی در مراسم تشییع جنازه میراسماعیل موسوی هم حضور پررنگی داشتند. وبسایت کلمه، از سایت‌های خبری نزدیک به مخالفان دولت، روز ۱۱ فروردین امسال گزارش داد که مأموران امنیتی محدودیت‌هایی را برای تردد در جاده‌ها و خیابان‌های منتهی به بهشت زهرای تهران ایجاد کرده و این گورستان را به حالت نیمه تعطیل درآورده بودند.

نیروهای امنیتی در مراسم ختم پدر داماد میرحسین موسوی هم حضور داشتند و در آذر ماه ۱۳۸۹ از ورود او به محل این مراسم جلوگیری کردند.

این محدودیت‌ها فقط محدود به رهبران مخالفان دولت ایران نبوده است و مراسم تشییع جنازه همسر آیت‌الله منتظری، از مراجع تقلید شیعه و از منتقدان حکومت ایران، در فروردین سال گذشته در فضایی امنیتی برگزار شد. آن زمان، سعید منتظری فرزند آیت‌الله منتظری به بی‌بی‌سی فارسی گفت که پس از انجام مراسم نماز میت، نیروهای امنیتی "خودشان جنازه را بردند".

بعد از درگذشت آیت‌الله حسینعلی منتظری در آذر سال ۸۸ هم برخوردهای مشابهی شد؛ مراسم خاکسپاری آیت‌الله منتظری با حضور جمعیت بزرگی از هواداران و شخصیت‌های مذهبی و سیاسی ایران برگزار شد، ولی پس از آن، سعید منتظری گفت که اعضای خانواده مطلع شده‌اند مسجدی که برای مراسم ترحیم در نظر گرفته شده بود، از ساعت‌ها قبل، توسط نیروهای بسیجی و سپاه پر شده است و به همین دلیل، این مراسم را لغو کرده‌اند.

حق نشر عکس fars
Image caption یکی از اتهامات مطرح علیه ابراهیم یزدی در سال گذشته برگزاری "نماز جمعه غیرقانونی" اعلام شد

دعوت علنی برای مراسم بزرگداشت

تاکنون خبرهای مربوط به برگزاری مراسم ترحیم و بزرگداشت درگذشتگان مرتبط با فعالان سیاسی در ایران، بدون تاکید و اشارات سیاسی از سوی برگزارکنندگان منتشر می‌شد، ولی این بار یکی از تشکل‌های اصلاح‌طلب در بیانیه‌ای، برای برگزاری مراسم پاسداشت سومین شب درگذشت هاله سحابی در روز شنبه ، ۱۴ خرداد، دعوت کرده است.

حنیف مزروعی، سخنگوی شورای هماهنگی جوانان اصلاح طلب، به بی‌بی‌سی فارسی گفت که "خانواده سحابی از زمان درگذشت عزت‌الله سحابی، نتوانسته است مراسمی برگزار کند و مردم هم فرصت نداشته‌اند برای ابراز همدردی با این خانواده، در جایی حضور یابند، در نتیجه امیدواریم به آنها اجازه داده شود مراسم آرامی فقط برای همدلی با خانواده‌ای داغدار داشته باشند."

با وجود تاکید برگزارکنندگان بر آرام بودن مراسم که قرار است در سکوت و فقط با شمع‌های روشن برگزار شود، آقای مزروعی یادآور می‌شود که "می‌توان پیش‌بینی کرد که حکومت ایران فرصت برگزاری چنین مراسمی را فراهم نمی‌کند."

او می گوید: "ظاهرا حکومت ایران تصمیم گرفته است که دیگر اجازه ندهد مردم دور هم جمع شوند و فرقی نمی‌کند این حضور جمعی در یک مجلس ختم باشد یا هیات مذهبی و حتی گعده دوستانه. در نتیجه نهادهای امنیتی اجازه نمی‌دهند مردم در جایی، کنار هم باشند."

در بیانیه اخیر 'جوانان اصلاح‌طلب'، به ممانعت نیروهای امنیتی از برگزاری مراسم ترحیم عزت‌الله سحابی اشاره شده و آمده است: "مردمی که برای همدردی به طرف مسجد آمده بودند، از ماموران انتظامی و لباس شخصی‌ها کتک خوردند و چندین نفر هم بازداشت شدند."

حنیف مزروعی، برخورد با شرکت‌کنندگان در تجمع‌های مذهبی و مراسم ترحیم در آینده را ممکن می‌داند، ولی درباره علت دعوت برای برگزاری چنین تجمعی از طرف شورای هماهنگی جوانان اصلاح‌طلب می‌گوید: "واکنش‌های نیروهای امنیتی قابل پیش‌بینی نیست، شاید اگر مراسمی در سکوت برگزار شود، آنها واکنش تندی نشان ندهند، ولی در عین حال، دست روی دست گذاشتن و فراموش کردن یاد و خاطره افرادی را که برای کشور زحمت کشیده‌اند، درست نمی‌بینیم."

این فعال سیاسی معتقد است که "بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ و با حرکتی که به نام جنبش سبز شکل گرفت، حکومت ایران وادار شده است با فعالیت‌های گروهی مخالفت کند."

او با اشاره به بازداشت ابراهیم یزدی، دبیرکل نهضت آزادی در سال گذشته که برگزاری "نماز جمعه غیرقانونی" از جمله اتهامات او مطرح شد، می‌گوید: "شرایط برای حکومت ایران طوری شده است که از این که افراد حتی برای یک موضوع غیرسیاسی دور هم جمع شوند، بیم داشته باشد و سعی کند با فعالیت جمعی افراد مقابله کند. برخوردهایی هم که با احزاب و گروه‌های حاضر در انتخابات ریاست جمهوری انجام شد و بیشتر آنها را منحل و اعضایشان را زندانی کردند، نشانه‌ای از همین نگرانی است."

منتقدان و مخالفان دولت ایران در اقدامی دیگر، از معترضان خواسته‌اند تا برای مراسم هفتم عزت‌الله سحابی و دخترش هاله سحابی، روز سه‌شنبه، ۷ خرداد در مقابل دفتر سازمان ملل متحد در تهران تجمع کنند.

مطالب مرتبط