ایران در هفته ای که گذشت؛ ۲۰ خرداد ۱۳۹۰

مراسم سالگرد درگذشت ارتحال آیت الله خمینی حق نشر عکس kk
Image caption رهبر ایران در مراسم سالگرد درگذشت آیت الله خمینی گفت: "تقوا این نیست که مخالف خود را له کنیم."

از برگزاری مراسم سالگرد درگذشت آیت الله خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی تا جلوگیری از برگزاری مراسم بزرگداشت هاله سحابی، از تلاش آمریکا برای تشدید تحریم های ایران تا تصمیم ایران برای توسعه طرح غنی سازی اورانیوم، از بالارفتن قیمت طلا و ارز تا تثبیت میزان تولید نفت، اینها برخی از مهمترین رخدادهای ایران هستند که این هفته در رسانه ها بازتاب گسترده تری داشته اند.

روز شنبه ۱۴ خرداد، مراسم سالگرد درگذشت آیت الله روح الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی در کنار آرامگاه او برگزار شد و آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران در این مراسم برای حاضران سخنرانی کرد.

او ضمن تحلیل اندیشه ها و اهداف بنیانگذار جمهوری اسلامی، گفت که "امام به مردم تفهیم کرد مملکت صاحب دارد و صاحب مملکت، خود مردم هستند" و در بخش دیگری از اظهاراتش تصریح کرد: "در مورد کسی که قصد براندازی و خیانت ندارد و نمی خواهد دستور دشمن را در کشور اجرا کند، اما با سلیقه سیاسی ما مخالف است، نمی توانیم امنیت و عدالت را از او دریغ کنیم."

همزمان وبسایت های نزدیک به مخالفان دولت، بیانیه شاخه خارج از کشور سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به مناسبت سالگرد درگذشت آیت الله خمینی، را منتشر کردند که در آن آمده بود: "همه میراث او در عرصه اجتماع و سیاست از جمهوریت و حق حاکمیت ملی گرفته تا میزان بودن رأی ملت و تا اسلامیت، به دست مشتی قدرت پرست استبداد طلب خائن به آرمان های ملت، به تاراج رفته و جمهوری اسلامی در آستانه استحاله و تبدیل شدن به نظامی دیکتاتوری است."

از سوی دیگر وبسایت کلمه، نزدیک به مخالفان دولت، نامه سی نفر از زندانیان سیاسی ایران را منتشر کرد که در آن، نحوه برخورد با مراسم تشییع، تدفین و ترحیم عزت الله سحابی و دخترش، هاله سحابی به شدت مورد انتقاد قرار گرفته بود.

آنان در این نامه، مقام ها و مسئولان حکومت ایران را متهم کردند که "نه تنها حقوق زندگان را رعایت نمی کنند بلکه حقوق اموات را نیز بر نمی تابند و از برگزاری مراسم هر چند مختصر تشییع و تدفین نیز بیم دارند."

عزت الله سحابی، از چهره های سرشناس سیاسی منتقد حکومت ایران بود که بامداد روز سه شنبه ۱۰ خرداد، چشم از جهان فروبست و روز بعد، در پی دخالت ماموران دولتی در مراسم تشییع جنازه او، دخترش، هاله سحابی نیز دچار ایست قلبی شد و کوتاه مدتی پس از آن، جان سپرد.

پیکر این پدر و دختر تحت تدابیر شدید امنیتی به خاک سپرده شد و مقامات امنیتی ایران از برگزاری مراسم بزرگداشت آنان هم جلوگیری کردند.

شامگاه روز شنبه ۱۴ خرداد، بار دیگر، از برخورد ماموران امنیتی با کسانی که قصد داشتند برای پاسداشت سومین شب درگذشت هاله سحابی، در مقابل حسینیه ارشاد در تهران تجمع کنند، گزارش هایی منتشر شد.

بر اساس این گزارش ها، حضور نیروهای دولتی در اطراف حسینیه ارشاد، بسیار گسترده و پرشمار بود و مأموران برای متفرق کردن شرکت کنندگان در این مراسم، از باتوم استفاده کردند.

به رغم همه سختگیری ها، باز هم برخی از ناظران، سخنان رهبر ایران در مورد تأمین امنیت و رعایت حقوق مخالفان، را در ارتباط با اظهارات اخیر محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران ارزیابی کردند.

آقای خاتمی، پیشتر، در دیدارش با جمعی از جوانان اصلاح طلب برای "گذر از فضای امنیتی به فضای سالم سیاسی و تأمین آزادی های مشروع" و حرکت به سوی رفع حصرها و حبس ها ابراز امیدواری کرده بود.

نزدیک شدن به دهه پایانی خرداد ماه، برای جنبش اعتراضی مردم ایران، موسوم به جنبش سبز، یادآور گذشت دو سال از انتخابات بحث برانگیز دهمین دوره ریاست جمهوری ایران و رخدادهای پس از آن است.

جنبش سبز در اعتراض به نتیجه این انتخابات شکل گرفته و بسیاری از چهره های فعال سیاسی معترض به نتیجه انتخابات و منتقد دولت در طول دو سال گذشته بازداشت و محاکمه شده اند.

میرحسین موسوی و مهدی کروبی، رهبران مخالفان دولت نیز از زمستان سال گذشته، همچنان در حبس خانگی هستند.

سه شنبه این هفته، ۱۷ خرداد، اردشیر امیرارجمند، مشاور ارشد میرحسین موسوی، در گفت وگو با وبسایت کلمه با اشاره به نحوه درگذشت هاله سحابی، تلویحا خطاب به رهبر ایران پرسید: "چگونه و با چه معیاری از امنیت برای منتقدان صحبت می کنید؟"

آقای امیرارجمند از مسئولان حکومت ایران خواست توبه کنند و از مردم طلب بخشش کنند. او همچنین، تصریح کرد که "رهبران جنبش سبز هرگز بر سر منافع مردم و منافع ملی معامله نکرده اند و نخواهند کرد."

در مقابل، تلویزیون ایران در شب های پایانی هفته، گزارشی تحت عنوان "الماسی برای فریب" را پخش کرد که در آن نهادهای اطلاعاتی آمریکا بار دیگر به تلاش برای سرنگونی حکومت ایران متهم شدند و اعلام شد که برخی از شخصیت ها و چهره های مخالف و منتقد جمهوری اسلامی در کنفرانس اعلام موجودیت "دولت در تبعید" حضور داشته اند.

بر اساس این فیلم، دستگاه های اطلاعاتی خارجی، شخصی به نام محمدرضا مدحی که "در بانکوک به تجارت جواهرات و سنگ های قیمتی اشتغال داشته" را برای رهبری عملیات سرنگونی حکومت ایران آماده می کردند، اما آقای مدحی "عامل نفوذی" وزارت اطلاعات ایران بوده است.

اما سایت سحام نیوز، نزدیک به مخالفان دولت، زمان پخش این فیلم را در ارتباط با نزدیک شدن سالگرد انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری و در راستای تلاش حکومت برای مرتبط جلوه دادن اعتراضات پس از انتخابات با بیگانگان، ارزیابی و آن را "سناریویی تکراری" توصیف کرد.

دولت و منتقدان؛ "کارت های زرد"

حق نشر عکس Reuters
Image caption در مراسم سالگرد آیت الله خمینی، عده ای در سخنرانی محمود احمدی نژاد اختلال ایجاد کردند

محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران نیز، شامگاه جمعه، ۱۳ خرداد، در مراسم سالگرد درگذشت آیت الله خمینی در جوار آرامگاه او، سخنرانی کرد. در این مراسم، جمعی از حاضران با سردادن شعارهایی علیه اسفندیار رحیم مشائی، رییس دفتر محمود احمدی نژاد، در سخنرانی رییس جمهوری اختلال ایجاد کردند.

اصولگرایان منتقد دولت، اسفندیار رحیم مشایی و نزدیکان او را به فعالیت در قالب یک "جریان انحرافی" در درون دولت متهم می کنند و اخیرا بارها از آقای احمدی نژاد خواسته اند که از این جریان انحرافی فاصله بگیرد.

پیشتر، شماری از نمایندگان قوه قانونگذاری با طرح شکایتی در مجلس، علیه اسفندیار رحیم مشایی و حمید بقایی، سرپرست نهاد ریاست جمهوری، آنان را به "اخلال در امور کشور، ایجاد هزینه و اظهارنظرهای بیجا" متهم کرده اند.

روز چهارشنبه این هفته، ۱۸ خرداد، بار دیگر علی مطهری، از نمایندگان اصولگرای منتقد دولت در مجلس ایران، محمود احمدی نژاد را متهم کرد که روز سه شنبه این هفته، در یک مصاحبه مطبوعاتی، جریان مشایی را "زیرکانه تائید" کرده است. او همچنین، رئیس جمهوری را به "ادامه قانون گریزی" هم متهم کرد.

روزنامه سیاست روز نیز با اشاره به بی پاسخ ماندن پرسش های خبرنگاران در مورد فعالیت برخی از همکاران رئیس جمهوری در مصاحبه مطبوعاتی او، این سکوت رئیس دولت را "شائبه برانگیز" توصیف کرد.

از سوی دیگر در روزهای میانی هفته اعلام شد که علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران با ارسال نامه هایی برای محمود احمدی‌نژاد، در مجموع ۴۰ مصوبه دولت را مغایر با قوانین موجود ایران اعلام کرده است.

فاضل موسوی، دبیر کمیسیون اصل نود مجلس هم در مصاحبه ای با سایت خبرآنلاین ضمن اشاره به بررسی "تخلفات دولت" در این کمیسیون بر اساس شکایت دوازده نماینده مجلس، رای مثبت نمایندگان به گزارش کمیسیون اصل نود را به منزله یک کارت زرد برای رئیس دولت توصیف کرد.

پیشتر، نمایندگان مجلس ایران متن گزارشی را مورد تأیید قرار دادند که سرپرستی رئیس جمهوری بر وزارت نفت را غیر قانونی اعلام کرده بود.

بنابر این، دبیر کمیسیون اصل نود هشدار داد که اگر گزارش کمیسیون اصل نود نیز تأیید کننده تخلف دولت باشد و رای مثبت نمایندگان را هم به دنبال داشته باشد، آنگاه، رییس جمهوری "تنها یک کارت زرد تا استیضاح" فاصله خواهد داشت.

بر اساس آئین نامه داخلی مجلس، درصورتی که مجلس در سه نوبت به وارد بودن گزارش تخلفات رئیس‌جمهوری ‌رأی بدهد، زمینه برای استیضاح او فراهم می شود.

پرونده هسته ای؛ تلاش ها و تصمیم ها

حق نشر عکس AFP
Image caption وزیر امورخارجه ایران گفت که کلیه فعالیت های اتمی این کشور زیر نظر آژانس بین المللی انرژی اتمی انجام می شود

روز دوشنبه ۱۶ خرداد، یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در نشست دوره ای شورای حکام این آژانس، بار دیگر اعلام کرد که این نهاد اطلاعات بیشتری در مورد برنامه اتمی ایران دریافت کرده که به فعالیت های کنونی یا پیشین فاش نشده هسته ای در این کشور مربوط می شود.

پیشتر، در روزهای آغاز این ماه، نیز برخی از رسانه های خبری اعلام کرده بودند که در گزارش تهیه شده برای ارائه به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آمده: "ممکن است فعالیت های فاش نشده اتمی از جمله فعالیت هایی مرتبط با توسعه یک کلاهک اتمی برای یک موشک در ایران وجود داشته باشد."

در همان زمان فریدون عباسی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، درستی اسناد مورد استفاده آژانس بین المللی انرژی اتمی برای تهیه گزارش در مورد برنامه اتمی ایران را مورد تردید قرار داد.

علی اصغر سلطانیه، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نیز روز یکشنبه این هفته، ۱۵ خرداد، بار دیگر اتهامات مطرح شده در مورد برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی را "بی‌اساس" خواند و تأکید کرد که ایران به این اتهامات‌ پاسخ داده است.

مقام های ایران بار ها بر صلح آمیز بودن کلیه فعالیت های هسته ای این کشور تأکید و اتهام تلاش برای دستیابی به سلاح اتمی را رد کرده اند.

در این راستا، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، سه شنبه این هفته، ۱۷ خرداد، در یک کنفرانس خبری بار دیگر در دفاع از صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران، اعلام کرد که "در مرز قانون حرکت می‌کنیم و ما بیشترین همکاری را با آژانس داشته و داریم و فعالیت‌های ما بر اساس قانون است."

اما باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، سه شنبه این هفته، در کاخ سفید پس از دیدارش با آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، بار دیگر برنامه اتمی ایران را یک "نگرانی جدی" برای ایالات متحده و آلمان دانست.

همزمان اعلام شد که دیوید کوهن، کفیل معاونت وزارت خزانه داری آمریکا به ژاپن و کره جنوبی می رود تا با مقام های این کشورها در مورد همکاری های اطلاعاتی و مالی علیه ایران و اجرای شدیدتر تحریم های جهانی علیه جمهوری اسلامی مذاکره کند.

از سوی دیگر، روز چهارشنبه ۱۸ خرداد، فریدون عباسی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در گفتگو با خبرنگاران اعلام کرد که قرار است میزان غنی سازی اورانیوم با خلوص ۲۰ درصد به سه برابر سطح کنونی افزایش یابد.

در واکنش، تامی ویتور، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، تصمیم ایران برای افزایش تولید اورانیوم غنی شده و ذخیره آن را اقدامی "تحریک آمیز" توصیف کرد و برنارد والرو، سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه از ایران خواست که "از نقض مستمر قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی دست بردارد."

شورای امنیت سازمان ملل متحد، پیشتر با صدور قطعنامه هایی از ایران خواسته که برنامه غنی سازی اورانیوم را متوقف کند.

و در پایان هفته اعلام شد که آمریکا، سپاه پاسداران، سازمان بسیج، نیروی انتظامی و اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده پلیس ایران را به نقض جدی حقوق بشر متهم کرده و مشمول مقررات تحریم های ایالات متحده علیه ایران قرار داده است.

گرانی؛ نرخ ارز و نرخ تورم

حق نشر عکس shana
Image caption پس از آنکه، علی آبادی سرپرست وزارت نفت شد؛ به نمایندگی از ایران در اجلاس اوپک شرکت کرد

روز یکشنبه ۱۵ خرداد، محمد کشتی آرای، رئیس اتحادیه طلا و جواهر ایران، گفت که هم اکنون قیمت سکه در بازار آزاد داخل این کشور، ارزانتر از سکه ای است که بانک عرضه می کند. او اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده را در دو نرخی شدن بهای سکه طلا موثر دانست.

در هفته ای که گذشت، انواع ارزهای خارجی نیز در بازار ایران بازهم گرانتر شد.

به دنبال افزایش قیمت ارز در بازار غیر رسمی، بانک مرکزی ایران اعلام کرد که "برای مدیریت بازار ارز و تک نرخی کردن قیمت ها" بهای انواع ارز را افزایش داده است. این بانک پیشتر تلاش می کرد با تزریق ارز به بازار، قیمت ها را ثابت نگهدارد.

همچنین، روز یکشنبه ۱۵ خرداد، روابط عمومی بانک مرکزی ایران، نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به اردیبهشت ۱۳۹۰ نسبت به سال پیش از آن را ۱۴.۲ درصد اعلام کرد. این نرخ نسبت به ماه پیش از آن یک درصد افزایش داشت.

اما در روزهای بعد، مرکز آمار ایران نیز گزارش دیگری منتشر کرد که نشان می داد نرخ تورم در اردیبهشت ماه سال جاری خورشیدی ۱۶.۷ درصد بوده است.

از آنجا که تفاوت موجود بین آمارهای ارائه شده توسط برخی از دستگاه های اجرایی، تردیدها در مورد صحت و دقت این آمارها و انتقادها نسبت به عملکرد دولت را افزایش می دهد، سازمان بازرسی کل کشور اخیرا تصمیم گرفته که درستی این آمارها را مورد بررسی قرار دهد.

از سوی دیگر، محمد علی آبادی، سرپرست وزارت نفت ایران، روز دوشنبه این هفته به وین، پایتخت اتریش رفت تا در یکصد و پنجاه و نهمین اجلاس وزیران سازمان کشورهای صادر کننده نفت - اوپک – شرکت کند.

نمایندگان کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت، در نشست این هفته، برای افزایش سطح تولید نفت به توافق نرسیدند و باقی ماندن تولید نفت خام اوپک در سطح پیشین، بالا رفتن قیمت نفت در بازارهای جهانی را به دنبال داشت.

مطالب مرتبط