ایران در هفته ای که گذشت؛ ۲۷ خرداد ۱۳۹۰

درگذشت هدی رضازاده صابر، از فعالان ملی- مذهبی و از زندانیان سیاسی، در آستانه دومین سالگرد انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، از مهمترین رخدادهای ایران در این هفته بود. رویارویی مجلس و دولت نیز همچنان ادامه یافت.

درگذشت هدی صابر؛ پیامدها و واکنش ها

حق نشر عکس 1
Image caption گزارش شده بود که هدی رضازاده صابر در زندان دست به اعتصاب غذا زده بود

در آغاز هفته اعلام شد که هدی رضازاده صابر، روزنامه نگار زندانی و از فعالان ملی- مذهبی، روز شنبه ۲۱ خرداد، بر اثر یک عارضه قلبی ناشی از اعتصاب غذا، در بیمارستان مدرس تهران در گذشته است.

هدی رضازاده صابر، که در آغاز این هفته چشم از جهان فروبست و پیکر او روز دوشنبه، ۲۳ خرداد، تحت تدابیر شدید امنیتی، در گورستان بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد، از چهره های سرشناس سیاسی منتقد حکومت ایران به شمار می رفت که در طول ده سال گذشته بارها بازداشت شده و مورد محاکمه قرار گرفته بود.

پیشتر، اعلام شده بود که او و امیرخسرو دلیر ثانی، به عنوان "دو عضو خانواده فکری- سیاسی ملی- مذهبی" در اعتراض به نحوه درگذشت هاله سحابی، از شامگاه پنجشنبه ۱۲ خرداد ماه در بند ۳۵۰ زندان اوین اعتصاب غذا کرده اند.

حق نشر عکس Sahabi
Image caption هاله سحابی در پی دخالت نیروهای امنیتی در مراسم تشییع جنازه پدرش، دچار ایست قلبی شد و کوتاه مدتی پس از آن، جان سپرد

هاله سحابی، دختر عزت الله سحابی، هم از چهره های سیاسی فعال منتقد حکومت ایران بشمار می رفت. او روز چهارشنبه ۱۱ خرداد، در پی دخالت نیروهای امنیتی در مراسم تشییع جنازه پدرش، دچار ایست قلبی شد و کوتاه مدتی پس از آن، جان سپرد.

هدی صابر، حمله مأموران دولتی به مراسم تشییع جنازه عزت الله سحابی را یک "فاجعه" توصیف کرد و پس از آن تصمیم به اعتصاب غذا گرفت.

هشت روز بعد، وقتی که پس از احساس ناراحتی در ناحیه قفسه سینه، دو بار به درمانگاه زندان مراجعه کرد، سرانجام به بیمارستان انتقال یافت؛ اما تلاش پزشکان برای نجات جانش بی نتیجه ماند.

سایت تحول سبز، نزدیک به مخالفان دولت ایران، با استناد به گفته های برخی از پزشکان بیمارستان مدرس، "سهل انگاری" مقامات زندان در انتقال آقای صابر به بیمارستان را به عنوان علت اصلی درگذشت او اعلام کرد.

اما شصت و چهار تن از زندانیان سیاسی محبوس در زندان اوین با امضای شهادت‌نامه ای، اعلام کردند که این زندانی سیاسی پیش از انتقال به بیمارستان، به هنگام مراجعه به بهداری زندان مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود.

در مقابل، غلامحسین محسنی اژه ای، دادستان کل کشور گفت که سکته قلبی هدی صابر، در بیمارستان تأیید شده است.

روز سه شنبه ۲۴ خرداد، عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران، نیز در یک کنفرانس مطبوعاتی، بار دیگر انتقال این زندانی سیاسی به بیمارستان "به دلیل کسالت بیش از حد" و سکته قلبی او در بیمارستان را مورد تأکید قرار داد.

او در مورد هدی صابر گفت: "ما پس از مرگ به کالبدشکافی تاکید داشتیم تا فوت این فرد مانند فوت هاله سحابی به کشور هزینه وارد نکند. جسد دو روز قبل به پزشکی قانونی منتقل شد و روز گذشته پس از معاینات به خانواده تحویل و دفن شد."

آقای دولت آبادی همچنین گفت که خانواده سحابی هم اعلام کرده اند که نسبت به نحوه درگذشت هاله سحابی شکایتی ندارند و افزود: "دشمنان بدانند که اینگونه نیست که بتوانند جرم‌های ناکرده را همواره به گردن ما بیندازند."

با این حال، درگذشت هدی رضازاده صابر، واکنش اعتراض آمیز برخی از چهره های سرشناس سیاسی و شماری از نهاد های مدافع حقوق بشر را به دنبال داشت.

حق نشر عکس AFP
Image caption رییس جمهوری سابق ایران درگذشت هدی صابر را رویدادی "تلخ و سنگین" توصیف کرد

محمد خاتمی، رئیس جمهور سابق ایران هدی صابر را "انسانی که با ایمان زندگی کرد" و در گذشتش را رویدادی "تلخ و سنگین" توصیف کرد و احمد صدر حاج سید جوادی، سالمند ترین چهره سیاسی منتقد حکومت ایران، در پیامی خطاب به مراجع تقلید، هدی صابر را شهید، اندیشمند قرآن‌پژوه، آرمان‌خواه نیک‌اندیش، مجاهد راه آزادی و انسان وارسته خواند و با اشاره به نحوه درگذشت او و هاله سحابی، پرسید: " آیا وقوع چنین حوادثی مصداق بارز وهن به اسلام و مرجعیت قلمداد نمی‌شود؟"

شورای هماهنگی راه سبز امید، از تشکل های منتقد دولت، با صدور بیانیه ای هدی صابر را "از صادق ترین ظلم ستیزان" و درگذشت او را "سند فرعونیت حاکم بر کشور" توصیف کرد و شاخه خارج از کشور سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در بیانیه ای او را "یکی از دلیر مردان راه آزادی ایران زمین" خواند و حکومت ایران را مسئول مرگ او دانست.

سازمان گزارشگران بدون مرز با صدور بیانیه ای اعلام کرد که هیئت حاکمه ایران را مسوول مرگ هدی صابر می داند و فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر در مورد "خطر بروز فاجعه انسانی در زندان های ایران" هشدار داد.

روز سه شنبه ۲۴ خرداد، فریده جمشیدی، همسر هدی صابر، گفت که در مورد "شهادت" شوهرش به مراجع قضایی ایران شکایت خواهد کرد و روز بعد، ده نماینده اصلاح طلب مجلس ایران، از وزیر دادگستری خواستند تا دلایل فوت هدی صابر را بررسی و اعلام کند.

بنا به گزارش برخی از سایت های نزدیک به مخالفان دولت، روز پنجشنبه ۲۶ خرداد، مراسم بزرگداشت هدی صابر علیرغم وجود جو امنیتی، در مسجد اعظم قلهک و با حضور گسترده مردم برگزار شد.

در این مراسم علاوه بر فعالان ملی- مذهبی، برخی از چهره های سرشناس سیاسی منتقد دولت هم حضور داشتند.

دومین سالگرد انتخابات

یکشنبه این هفته، ۲۲ خرداد، دومین سالروز انتخابات بحث برانگیز دهمین دوره ریاست جمهوری ایران و چهارشنبه این هفته یادآور بزرگترین راهپیمایی معترضان به نتیجه آن انتخابات در ۲۵ خرداد ۱۳۸۸ بود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption وزیر امور خارجه بریتانیا با صدور بیانیه ای از دولت ایران خواست که به تعهدات بین المللی خود در زمینه حقوق بشر پایبند باشد

بدین مناسبت ، ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه بریتانیا، با صدور بیانیه ای از دولت ایران خواست که به تعهدات بین المللی خود در زمینه حقوق بشر پایبند باشد.

در این بیانیه آمده بود که در طول دو سال گذشته "تمام کسانی که آزادانه و مسالمت آمیز به دنبال بیان دیدگاه های خود بوده‌اند، وحشیانه سرکوب شده‌اند."

بیانیه مشابهی هم بدین مناسبت از سوی هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، منتشر شد که در آن نیز مقام های جمهوری اسلامی به سرکوب شدید معترضان در طول دو سال گذشته متهم شده بودند.

پیشتر، شورای هماهنگی راه سبز امید، از معترضان خواسته بود که روز یکشنبه این هفته، ۲۲ خرداد، در حد فاصل بین میدان ولی عصر و میدان ونک در تهران به حالت سکوت راهپیمایی کنند. اردشیر امیر ارجمند، مشاور ارشد میرحسین موسوی از رهبران مخالفان دولت، هم در پاسخ به پرسش های بینندگان برنامه "نوبت شما" در تلویزیون فارسی بی بی سی ، بار دیگر تأکید کرد که "راهپیمایی حق همه است."

شامگاه روز شنبه ۲۱ خرداد، بانگ الله اکبر معترضان در برخی از محلات تهران به گوش می رسید.

از تکبیر گفتن معترضان بر فراز بام ها در شهر های بزرگی چون مشهد، همدان و شیراز هم گزارش هایی منتشر شد.

روز بعد، علیرغم حضور گسترده، سنگین و پرشمار نیروهای دولتی و با وجود فضای امنیتی ایجاد شده، عصر هنگام، تجمع هایی از مخالفان در مسیر اعلام شده برای راهپیمایی، شکل گرفت که در پیاده روهای دو سوی خیابان در حالت سکوت راه می رفتند.

همچنین، منابع نزدیک به جنبش اعتراضی مردم ایران، موسوم به جنبش سبز، از برخورد نیروهای دولتی با تجمع کنندگان و "دستگیری گسترده" راهپیمایان هم گزارش هایی منتشر کردند.

خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، ایرنا، بازداشت شماری از راهپیمایان را اعلام و بازداشت شدگان را متهم کرد که "سعی در برهم زدن نظم عمومی و تحریک عابرین و رهگذران" داشته اند.

راهپیمایی سکوت در دومین سالروز انتخابات، بنا به درخواست هماهنگ کنندگان "جنبش سبز" انجام شده بود، روزنامه کیهان با اشاره به این راهپیمایی نوشت که پیشتر، تصور می شد جنبش یعنی خودنمایی انبوه توده های جنوب شهری، "حالا معلوم شده بدون توده ها هم در پیاده رو خیابانی در بالای شهر می توان جنبش کرد."

سال گذشته، در چنین روزهایی، سازمان دیده بان حقوق بشر اعلام کرده بود که در ایران "اعتراضات عمومی از خیابانها به زیر پوست جامعه رفته است."

اینک که از هر گونه تجمع معترضان و مخالفان دولت در این کشور، به شدت جلوگیری و با آن برخورد می شود، راهپیمایی سکوت در دومین سالروز انتخابات، بار دیگر نشان داد که اعتراضات عمومی هنوز هم در انتظار فرصتی مناسب همچنان در زیر پوست جامعه جریان دارد.

حق نشر عکس .
Image caption طی این هفته هم تقاضا برای رفع حصر رهبران مخالف دولت مطرح شد

در آغاز این هفته و در آستانه دومین سالگرد انتخابات، محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران بار دیگر رفع حصر میرحسین موسوی و مهدی کروبی، رهبران مخالف دولت، و آزادی سایر زندانیان سیاسی را درخواست و تأکید کرد که نمی شود از حقوق مردم کوتاه آمد و "اگر هم کسی کوتاه بیاید، خود مردم کوتاه نخواهند آمد."

در پایان هفته هم از آیت الله علی محمد دستغیب، مرجع تقلید منتقد حکومت ایران، نقل شد که "فروبستن زبان از بیان حقایق و انتقادات" را نوعی شرک خوانده و رفع حصر رهبران مخالف دولت و آزادی زندانیان سیاسی را درخواست کرده است.

در مقابل، محمد نبی حبیبی، دبیر کل حزب موتلفه اسلامی، "گناه" میرحسین موسوی و مهدی کروبی، را نابخشودنی و تساهل و تسامح در مورد آنان را در شرایط حاضر ناممکن دانست.

دولت و مجلس؛ ادغام وزارتخانه ها

حق نشر عکس Majlis
Image caption دو قوه مقننه و مجریه همچنان بر سر ادغام وزارتخانه‌ها دچار اختلاف نظر هستند

روز چهارشنبه ۲۵ خرداد، نمایندگان مجلس ایران در یک نشست غیرعلنی بار دیگر تشکیل وزارت امور زیربنایی از ادغام سه وزارتخانه راه و ترابری، مسکن و شهرسازی و ارتباطات و فن آوری اطلاعات را مورد بحث و بررسی قرار دادند.

رضا تقی پور، وزیر ارتباطات و فنآوری اطلاعات در این جلسه مخالفت دولت را با گنجاندن وزارت ارتباطات در وزارت امور زیربنایی اعلام کرد.

او ماهیت وظایف این وزارتخانه را حاکمیتی خواند و ادغام آن در دو وزارتخانه دیگر را به مصلحت ندانست.

ادغام چند وزارتخانه و کاهش شمار وزارتخانه ها در اجرای برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران، در هفته های گذشته به یکی از محور های اصلی اختلاف بین دولت و قوه قانونگذاری تبدیل شده است.

تصمیم دولت برای ادغام وزارتخانه های "راه و ترابری" با "مسکن و شهرسازی"، "نیرو" با "نفت"، "صنایع و معادن" با "بازرگانی" و "رفاه و تامین اجتماعی" با "کار و امور اجتماعی" در ماه گذشته به یک چالش جدی بین دولت و مجلس تبدیل شده بود.

تصویب طرح تشکیل وزارت امور زیر بنایی از تجمیع سه وزارتخانه مسکن و شهر سازی، راه و ترابری و ارتباطات و فناوری در مجلس ایران هم به نوبه خود، مخالفت دولت را به دنبال داشته است.

در آغاز این هفته اعلام شد که شورای نگهبان نیز تشکیل وزارت امور زیربنایی از ادغام این سه وزارتخانه را مغایر با قانون اساسی تشخیص داده است.

همچنین این هفته مجلس تصمیم گرفت که طرح ادغام میراث فرهنگی در وزارت ارشاد را به زودی بررسی کند؛ اما محمدرضا میرتاج الدینی، معاون پارلمانی رئیس جمهوری، در واکنش، این طرح را "مضر" خواند.

از سوی دیگر شماری از نمایندگان مجلس پیشنهاد کردند که با توجه به اختلاف نظر بین مجلس و دولت، کاهش شمار وزارتخانه ها و ادغام آن ها فعلا متوقف و پس از انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری در این مورد تصمیم گیری شود.

در مقابل، معاون پارلمانی رئیس جمهوری، هرگونه تاخیری در این زمینه را "آفت" توصیف کرد.

دولت و مجلس؛ وزارت ورزش و جوانان

حق نشر عکس MEHR
Image caption طی این هفته، محمود احمدی نژاد پس از ماه ها ایستادگی، وزیر ورزش را به مجلس معرفی کرد

در این هفته اعلام شد که محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران، پس از ماه‌ها ایستادگی در مقابل تصمیم قوه قانونگذاری برای تشکیل وزارت ورزش و جوانان، سرانجام طی نامه‌ای حمید سجادی، معاون سازمان تربیت بدنی را برای تصدی این وزارتخانه به مجلس معرفی کرده است.

قانون تشکیل وزارت ورزش و جوانان، در زمستان گذشته از تصویب نهایی نمایندگان مجلس ایران گذشت، اما دولت در این مدت عملا از اجرای آن خودداری کرد.

در نامه معرفی آقای سجادی به عنوان وزیر پیشنهادی برای وزارتخانه ورزش و جوانان، از جمله پنج ایراد رییس جمهوری به قانون تشکیل این وزارتخانه هم تبیین شده بود.

در واکنش، علی لاریجانی، رئیس مجلس، مندرجات نامه آقای احمدی نژاد را "توجیه تخلف قانونی و عمل نکردن به قانون" دانست و احمد توکلی، رئیس مرکز پژوهش های مجلس ایران، از رییس جمهوری خواست که التهاب آفرینی نکند.

دولت و مجلس؛ همکاران رییس جمهوری

حق نشر عکس s
Image caption منتقدان دولت، معاون اول رییس جمهوری را در ارتباط با یک پرونده فساد مالی متهم می دانند

روز شنبه ۲۱ خرداد، احمد توکلی، رئیس مرکز پژوهش های مجلس ایران، در گفت وگو با خبرگزاری مهر، بار دیگر دولت را به نقض مکرر قانون متهم کرد، محمدرضا رحیمی، معاون اول محمود احمدی نژاد را یک متهم دانست و تأکید کرد که"قوه قضائیه باید سریعا او را تحت تعقیب قرار دهد."

منتقدان دولت، معاون اول رییس جمهوری را در ارتباط با یک پرونده فساد مالی متهم می دانند؛ اما محمود احمدی نژاد طرح این اتهامات علیه محمدرضا رحیمی را در راستای "ایجاد فضای تهمت و بداخلاقی" و دارای انگیزه سیاسی می داند.

روز سه شنبه ۲۴ خرداد، نیز الیاس نادران، نماینده مجلس ایران بار دیگر محمدرضا رحیمی را متهم کرد که در زمان ریاستش بر دیوان محاسبات، از عنوان "دکتر" استفاده کرده است.

او پیش تر هم آقای رحیمی را به استفاده از عنوان "دکتر" بدون داشتن مدرک علمی معتبر، متهم کرده بود.

محمدرضا رحیمی هم در همان زمان علیه آقای نادران شکایت کرد و اظهارات این نماینده مجلس را "دروغ" خواند.

از سوی دیگر، در این هفته، محمد غروی، یکی از اعضای شورای عالی حوزه علمیه قم، روابط حوزه علمیه با دولت را سرد توصیف کرد و یکی از دلایل این سردی روابط را، برخی از انتصاب ها دانست.

همچنین، حسین ابراهیمی، نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران، "جریان انحرافی نزدیک دولت" را متهم کرد که پیشتر "سناریویی را برای آینده تدارک دیده بودند."

اصولگرایان منتقد دولت، اسفندیار رحیم مشایی، رئیس دفتر محمود احمدی نژاد و نزدیکان او را یک "جریان انحرافی" در درون دولت می دانند.

مطالب مرتبط