بدهی ۲۴ میلیارد دلاری دولت به سازمان تامین اجتماعی

نشان تامین اجتماعی حق نشر عکس 1
Image caption سازمان تامین اجتماعی می گوید که دولت به این سازمان۲۴میلیارد دلار بدهکار است

در حالی که محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، گفته که دولت به تامین اجتماعی بدهکار نیست، رحمت الله حافظی مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی می گوید که تا سال گذشته "حجم تعهدات دولت به صندوق تامین اجتماعی ۲۳ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان" (۲۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار) بوده است.

در حالی که آقای احمدی نژاد معتقد است "دولت تعهدی نداده و بدهکار نیست" اما مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی می گوید که تا پایان سال ۱۳۸۸ بدهی دولت ۱۸ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان بوده و در سال گذشته نیز ۵ هزار میلیارد تومان به این رقم اضافه شده است.

آقای احمدی نژاد اوایل سال جاری گفت که "دولت به جایی بدهی ندارد یعنی کاری نکرده است که بدهی ایجاد کند، وقتی گفته می شود که دولت بدهی دارد یعنی از جایی قرض گرفته و پس نداده است در حالی که این طور نبوده و اینها تعهداتی است که دیگران برای دولت ایجاد کرده اند."

سازمان تامین اجتماعی هفت میلیون و یکصد هزار نفر بیمه شده و یک میلیون نفر بازنشسته دارد و بنابر گزارش این سازمان، مجموع افراد تحت پوشش این سازمان با خانواده بیمه شدگان حدود ۳۰ میلیون نفر است.

سازمان تامین اجتماعی ایران، یک شرکت بیمه‌گر اجتماعی است که ماموریت اصلی آن بیمه کارگران و مزدبگیران به صورت اجباری و بیمه اختیاری افرادی است که حرفه آنها از "مشاغل آزاد" به حساب می آید.

مطابق قانون، تامین اجتماعی یک سازمان خدمات عمومی غیردولتی است که درآمدهای آن از محل دریافت حق بیمه و سرمایه گذاری های این سازمان به دست می آید.

دخل و خرج سازمان نمی خواند

حق نشر عکس FARS
Image caption آقای احمدی نژاد می گوید که دولت به سازمان تامین اجتماعی بدهکار نیست

این سازمان بزرگترین سازمان بیمه ای در ایران به حساب می آید و بنا به گفته آقای حافظی، ماهانه بابت حقوق بازنشستگان، بیمه بیکاری و هزینه های درمانی یک هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان (یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار) هزینه پرداخت می کند.

برخی برآوردها نشان می دهد که این سازمان با وجود داشتن بیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان سرمایه در شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی (شستا) امسال نزدیک به پنج هزار میلیارد تومان کسری خواهد داشت.

مشکل اصلی صندوق های بازنشستگی افزایش تعداد بازنشستگان از یک سو و ممنوعیت ورود مستخدمان جدید است که این صندوق ها را به سمت پیری و فرسودگی هدایت می کند.

با وجود بحرانی بودن وضعیت سازمان تامین اجتماعی، بدهی دولت به این سازمان به مرز ۲۴ هزار میلیارد تومان (۲۴ میلیارد دلار) رسیده است و این در حالی است که بنابر برنامه چهارم توسعه که یک سال پیش اجرای آن به پایان رسید، دولت باید بدهی خود را با سازمان تامین اجتماعی صاف می کرد.

عمده بدهی دولت بابت سهم بیمه ای است که دولت باید بپردازد. بر اساس قانون ۲۰ درصد حق بیمه هر بیمه شده را کارفرما می پردازد و هفت درصد نیز به عهده فرد بیمه شده است و تنها سه درصد آن را دولت پرداخت می کند.

بخشی از این بدهی نیز از افزایش حقوق سالانه، محدودیت استخدام و افزایش سن بازنشستگی در سال های اخیر ناشی شده است.

در سال های گذشته دولت برای پرداخت بدهی خود، تعداد زیادی از شرکت های دولتّی را به سازمان تامین اجتماعی داده است و این سازمان اکنون در مجموعه‌ای از بزرگترین شرکت های ایرانی سهامدار است.

بخش سرمایه گذاری تامین اجتماعی (شستا) از طریق شرکت های واگذار شده از سوی دولت به عنوان بخشی از بدهی، خرید و سرمایه گذاری در بخش های صنعتی بزرگ نظیر نفت و گاز و پتروشیمی، کشتیرانی، بانک ها و صنایع سنگین دیگر، در بیش از ۱۰۰ شرکت و کارخانه بزرگ سهامدار است.

برخی از کارشناسان اقتصادی می گویند که بخشی از شرکت ها و کارخانجات واگذار شده به سازمان تامین اجتماعی زیان‌ده هستند و این شرکت ها به جای کمک به تامین اجتماعی به دردسر تازه ای برای این سازمان بدل شده اند.

مطالب مرتبط