مجلس ایران طرح نظارت بر رادیو و تلویزیون دولتی را بررسی می‌کند

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption رئیس سازمان صدا و سیما توسط رهبر ایران انتخاب می شود و مطابق قانون اساسی به او پاسخگو است

نمایندگان مجلس ایران به یک فوریت طرحی رای داده اند که در صورت تصویب نهایی، نحوه نظارت بر سازمان صدا و سیما که متشکل از شبکه های رادیویی و تلویزیون و یک روزنامه (روزنامه جام جم) در این کشور است، تغییر می کند.

این طرح "اداره و نظارت بر سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی" نام دارد و به پیشنهاد ۳۵ نفر از نمایندگان مطرح شده است.

از ۱۹۴ نماینده حاضر در جلسه علنی روز چهارشنبه ۲۹ تیر، ۱۰۳ نماینده به فوریت این طرح رای موافق، ۴۹ نفر رأی مخالف و ۱۱ نفر رأی ممتنع داده اند.

در مقدمه طرح نمایندگان مجلس آمده است که "همه قوانین مربوط به سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران قبل از بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ به تصویب رسیده و پس از آن اصلاح نشده است."

تذکرات بی ضمانت به رئیس صدا و سیما

علی مطهری، نماینده تهران در مجلس گفته است که شورای عالی نظارت بر صدا و سیما موظف به نظارت بر این سازمان و ارائه تذکر به رئیس آن است، اما تذکراتش عملا هیچ ضمانت اجرایی ندارد.

رئیس سازمان صدا وسیما مطابق قانون اساسی ایران توسط رهبر جمهوری اسلامی تعیین می شود و به او پاسخگو است، اما بر اساس اصل ۱۷۵ قانون اساسی، شورای نظارت بر صدا و سیما هم تشکیل شده، هرچند قانون ضمانت های اجرایی برای آن مشخص نکرده است.

حق نشر عکس Isna
Image caption علی لاریجانی، رئیس فعلی مجلس، در سال های گذشته، رئیس سازمان صدا و سیما بوده است

آقای مطهری در جلسه علنی مجلس گفته در دوره ای که او عضو شورای نظارت بر سازمان صداو سیما بوده، نیاز به تصویب این قانون را احساس می کرده است.

پیش نویس طرح نمایندگان، ۵ رکن برای رادیو تلویزیون دولتی ایران تعیین کرده که عبارت است از هیات امنا، هیات مدیره، رئیس و شورای نظارت.

مطابق این پیش نویس، هیئت امنای این سازمان متشکل از رؤسای سه قوه، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس مجلس خبرگان رهبری است.

رئیس سازمان صدا و سیما به چه کسی پاسخگو است؟

طرح نمایندگان مجلس می گوید که مصوبات هیات امنا برای هیات مدیره و رئیس سازمان لازم ‌الاجراست.

هیات مدیره سازمان هم شامل رئیس سازمان، چهار نفر از معاونان به پیشنهاد رئیس سازمان و تصویب هیات امنا است.

بر اساس پیش نویس طرح نمایندگان مجلس، رئیس شورای نظارت به عنوان ناظر در جلسات هیات مدیره شرکت می‌کند.

بند نهم پیش نویس این قانون می گوید که رئیس سازمان موظف به اجرای مصوبات هیات امنا و دادن گزارش‌های سه ماهه به شورای نظارت و هیات امنا است. رئیس سازمان صدا و سیما اکنون موظف به ارائه گزارش به رهبر ایران است.

نمایندگان امضا کننده طرح، وظیفه شورای نظارت بر صدا و سیما را نظارت بر نحوه اجرای ضوابط مالی و اداری، نظارت بر نحوه اجرای سیاست‌های فرهنگی، ‌هنری، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، نظارت بر نحوه اجرای برنامه مدت دار و نظارت بر نحوه اجرای مصوبات هیات امنا تعیین کرده اند.

گلایه دولت های مختلف از رادیو و تلویزیون دولتی

در دوره های گذشته نیز اعضای شورای نظارت بر صدا و سیما از اینکه مصوبات آن ضمانت اجرایی ندارد، گلایه داشتند.

از جمله در دولت محمود احمدی نژاد، برخی از مشاوران رئیس جمهور با انتقاد از محدودیت استفاده از رادیو و تلویزیون دولتی، خواستار اختصاص زمان بیشتری از برنامه های صدا و سیما به دولت بودند. از جمله یکی از مشاوران دولت خواستار واگذاری کامل یکی از شبکه های تلویزیونی به دولت شده بود.

حق نشر عکس Majlis
Image caption طرح پیشنهادی نمایندگان برای تغییر نحوه نظارت بر صداو سیما، با مخالف شماری از نمایندگانی که در حال حاضر عضو شورای نظارت بر صدا و سیما هستند، مواجه شد

در دولت محمد خاتمی هم، محسن امین زاده به عنوان یکی از نمایندگان دولت در شورای نظارت بر صدا و سیما، در چند نوبت از بی توجهی علی لاریجانی، رئیس وقت این سازمان به درخواست های دولت انتقاد کرده بود.

در هنگام رای گیری درباره فوریت طرح نمایندگان درباره قانون نظارت بر صدا و سیما، برخی از نمایندگان مجلس که در حال حاضر عضو این شورا هستند، در مخالفت با این طرح صحبت کرده اند.

رمضان شجاعی از علی مطهری به دلیل تدوین این طرح انتقاد کرده اما کاظم دلخوش دیگر نماینده مجلس گفته است که خط مشی شورای نظارت را باید قانون تاکنون تعیین می کرده که تاخیر داشته و اکنون که چنین طرحی آماده شده، باید در مجلس درباره آن بحث شود.