ایران در هفته ای که گذشت؛ ۳۱ تیر ۱۳۹۰

روح الله داداشی حق نشر عکس Mehr
Image caption روح الله داداشی در شب نیمه شعبان با ضربات متعدد چاقو به قتل رسید

ماجرای قتل روح الله داداشی، یکی از قهرمانان مسابقات قوی‌ترین مردان ایران، در این هفته، بار دیگر نگرانی‌ها نسبت به گسترش چشمگیر ناهنجاری‌های اجتماعی در این کشور را افزایش داد و تأیید خبر دستگیری برخی از سینماگران، بار دیگر توجه چند سازمان و نهاد غیر ایرانی فعال در زمینه آزادی بیان را به وضعیت حقوق بشر در ایران جلب کرد.

حوزه اجتماعی؛ ازدیاد جرائم

"وضعیت جرم و انحراف در جامعه قابل قبول نیست و از حد متعارف خارج شده است" این بخشی از اظهارات محمدباقر ذوالقدر، معاون پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه ایران بود که روز سه شنبه این هفته، ۲۸ تیر، در جمع خبرنگاران، افزایش آمار طلاق و اعتیاد را نشان‌دهنده زیاد شدن جرایم دانست.

در آغاز هفته‌ای که گذشت، سرتیپ حسن رحیمی، رئیس پلیس راهور تهران اعلام کرد که این نیرو با هنجارشکنان شب نیمه شعبان برخورد خواهد کرد، اما در بامداد روز یکشنبه، نیمه شعبان، خبر رسید که روح الله داداشی، یکی از قوی‌ترین مردان ایران، شامگاه شنبه ۲۵ تیر، در یک نزاع خیابانی در کرج بر اثر اصایت ضربات چاقو به قتل رسیده است.

خبر جان باختن این چهره سرشناس مسابقات نمایشی پهلوانی، بازتاب گسترده‌ای داشت و خاطره تلخ به قتل رسیدن جوانی در میدان سعادت‌آباد، کشته‌شدن دختری دانشجو روی پل مدیریت و سایر حوادث مشابه آن را، دوباره در افکار عمومی زنده کرد.

روزنامه جهان‌صنعت، قتل‌ها و گسترش خشونت‌های خیابانی را نشانگر پایین آمدن آستانه تحمل مجرمان دانست و روزنامه "تهران امروز" نوشت که قتل در شهر ما ارزان شده است، به ارزانی عصبیتی زودگذر و خشمی بی‌پایه.

قوه قانونگذاری هم در واکنش، دادستان کل کشور، وزیر دادگستری و فرمانده نیروی‌انتظامی ایران را برای ادای توضیحات در مورد افزایش ناامنی‌های اجتماعی در شهرهای مختلف، فرا خواند.

علی لاریجانی، رئیس مجلس گفت که مسائل حاشیه‌ای در حوزه اقتصاد و سیاست نباید مسئولان را از توجه به امنیت اجتماعی کشور غافل کند و اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی ایران، تصویب قانونی برای ممنوع شدن فروش و حمل سلاح سرد در ایران را درخواست کرد.

حوزه اقتصادی؛ کاهش صادرات نفت

حق نشر عکس bbc
Image caption ایران جایگاه دومین صادر کننده بزرگ نفت را در اوپک از دست داد

اگر چه رییس مجلس ایران توجه مسئولان به مسائل حاشیه‌ای را تلویحا مورد انتقاد قرار داد و طرح‌های حاشیه‌ای را "پروژه سرگرم‌ سازی تصنعی" توصیف کرد. با این حال طرح تغییر پول ملی ایران از آغاز این هفته به نظرخواهی عمومی گذاشته شد.

اجرای طرح تغییر پول ملی ایران در شرایطی پیگیری می شود که روند رو به افزایش قیمت‌ها، به ویژه در بخش مسکن، بر نگرانی‌ها افزوده و مبارزه با گرانی و گرانفروشی شدت گرفته است.

در عین حال، در همین هفته اعلام شد که بلیط هواپیما گران می‌شود و بیژن حاج محمدرضا، رئیس سندیکای صاحبان جایگاه‌های سوخت در ایران اعلام کرد که افزایش قیمت سوخت ممکن است ورشکستگی جایگاه‌های ارائه بنزین را به دنبال داشته باشد.

از سوی دیگر، بر اساس گزارش سالانه سازمان کشورهای صادر کننده نفت، اوپک، ظرفیت صادرات نفت ایران کاهش یافته و در سال گذشته میلادی، جمهوری اسلامی جایگاه خود را به عنوان دومین صادر کننده نفت این سازمان، از دست داده است. اگر چه ظرفیت پالایشگاهی ایران افزایش چشمگیری داشته است.

پنج میلیارد دلار مطالبات نفتی ایران از هند، نیز به دلیل تحریم‌های بین‌المللی، وصول نشده و اکنون پالایشگاه‌های هند برای ادامه فعالیت خود، از عربستان سعودی خواسته‌اند به آنها نفت بیشتری بفروشد.

حوزه فرهنگی؛ "تهران من، حراج"

حق نشر عکس khamenei.ir
Image caption آیت الله خامنه ای گفت مجموعه‌اى که متصدى امر کتاب است، نمی تواند با اتکاء به این فکر که ما آزاد می گذاریم، خودشان انتخاب کنند، هر کتاب مضرى را وارد بازار کتابخوانى کند

روز چهارشنبه ۲۹ تیر، آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران در دیدارش با مسئولان کتابخانه‌های عمومی، ضمن ابراز نارضایتی نسبت به پائین بودن تیراژ کتاب‌ها و آمار کتابخوانی در ایران، فایده سواد آموزی را استفاده از مجموعه‌ى فکر و ذوق و استعدادِ دیگران از طریق کتابخوانی دانست.

همزمان، علی باقرزاده فاروجی، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نهضت سواد آموزی ایران اعلام کرد که در این کشور بیش از دو و نیم میلیون نفر از گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال، توانایی خواندن و نوشتن ندارند.

اگر چه برخی از ناظران عدم استقبال از مطالعه و کتابخوانی را با ممیزی آثار فرهنگی و جلوگیری از چاپ برخی از آثار، بی‌ارتباط نمی‌دانند، با این حال آیت الله خامنه‌ای تأکید کرد که "بعضى کتاب‌ها مضر است. مجموعه‌اى که متصدى امر کتاب است، نمی‌تواند با اتکاء به این فکر که ما آزاد می‌گذاریم، خودشان انتخاب کنند، هر کتاب مضرى را وارد بازار کتابخوانى کند."

همانطور که برخی از کتاب‌ها از دیدگاه رهبر و سایر مسئولان جمهوری اسلامی، غیر مفید تلقی می‌شوند، پاره‌ای از فیلم‌های ساخته شده هم اجازه اکران نمی‌یابند.

این هفته اعلام شد که مرضیه وفامهر، بازیگر و کارگردان سینما، پیشتر به خاطر بازی در فیلم "تهران من، حراج" بازداشت شده و اکنون در زندان قرچک نگهداری می‌شود.

ناصر تقوایی، فیلمساز سرشناس و همسر مرضیه وفامهر، در گفت وگو با بخش فارسی بی بی سی، فیلم "تهران من، حراج" را یک پایان نامه دانشجویی توصیف کرد که بخش‌هایی از آن با مجوز رسمی وزارت ارشاد، در ایران فیلمبرداری شده است.

این فیلم که گفته می‌شود بطور "زیرزمینی" در کشور پخش شده است بخشی از مشکلات جامعه ایران را به تصویر کشیده است.

علاوه بر کتاب‌های "مضر" و فیلم‌های ممنوعه، استفاده از تجهیزات گیرنده برنامه‌های تلویزیون‌های ماهواره‌ای نیز در ایران ممنوع است.

در آغاز هفته، محمد حسینی، وزیر ارشاد ایران بدحجابی را نتیجه "جنگ نرم" خواند و برنامه‌های تلویزیون‌های ماهواره‌ای را در از بین رفتن قبح بی‌حجابی مؤثر دانست.

روز چهارشنبه ۲۹ تیر، بار دیگر روابط عمومی معاونت مطبوعاتی این وزارتخانه با صدور اطلاعیه‌ای شبکه‌های "بی بی سی" و "وی او ای" فارسی را معاند خواند و این دو شبکه را به اتخاذ رویه نامناسب و مواضع نادرست، انتشار اخبار کذب و تحلیل‌های غیر واقعی متهم کرد و از دست اندرکاران مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی خواست که از هرگونه ارتباط با این شبکه‌ها خودداری کنند.

همزمان اعلام شد که نمایندگان مجلس ایران به یک فوریت طرحی رأی داده‌اند که در صورت تصویب درمجلس و تایید در شورای نگهبان، منع قانونی تاسیس رادیو و تلویزیون خصوصی در ایران برطرف می‌شود و زمینه برای ظهور رسانه‌های تصویری خصوصی رقیب شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان فراهم خواهد شد.

پرونده حقوق بشر؛ تازه ها

حق نشر عکس no
Image caption خبر بازداشت پگاه آهنگرانی در هفته گذشته تایید شد

در این هفته، خبر بازداشت پگاه آهنگرانی، مستندساز و بازیگر سینما، نیز تأیید شد. او پیشتر، هنگامی که می‌خواست به آلمان سفر کند، ناپدید شده بود.

در این راستا، چهار سازمان غیر ایرانی فعال در زمینه آزادی بیان، در نامه‌ای خطاب به صادق لاریجانی،‌ رئیس قوه قضاییه ایران با اشاره به بازداشت پگاه آهنگرانی، بازیگر سینما و مهناز محمدی، فیلمساز، آزادی این دو را درخواست کردند.

جمعی از اساتید دانشگاه و برندگان جایزه نوبل هم در نامه‌ای خطاب به آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، با اشاره به بازداشت امید کوکبی، دانشجوی فوق دکترای فیزیک دانشگاه تگزاس، خواستار آزادی او شدند.

امید کوکبی که در بهمن ماه سال گذشته در جریان سفری به ایران به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی کشور بازداشت شد، اخیرا در نامه‌ای خطاب به صادق لاریجانی، رییس دستگاه قضایی ایران، بازداشت خود را غیرقانونی خواند و اقرارهایی که در شرایط "خوف و ترس و اکراه و تهدید و سلول انفرادی" از او گرفته شده را بی‌اعتبار دانست.

از سوی دیگر، علی مطهری، نماینده اصولگرای منتقد دولت در مجلس ایران، روز دوشنبه این هفته، ۲۷ تیر، در گفت وگو با سایت خبرآنلاین، اعتراض به نتیجه یک انتخابات را حق قانونی هر شهروند دانست و حصر خانگی و بدون محاکمه میرحسین موسوی و مهدی کروبی، رهبران مخالف دولت، را مورد انتقاد قرار داد.

بنابراین، چندان دور از انتظار نبود که در چنین شرایطی، محمد جواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه ایران، این هفته بار دیگر اعلام کرد که "تعیین گزارشگر برای وضعیت حقوق بشر ایران قابل قبول نیست و ما این موضوع را نخواهیم پذیرفت."

حوزه روابط خارجی؛ شش سفارتخانه بی سفیر

حق نشر عکس a
Image caption روابط بحرین و ایران از زمستان سال گذشته تیره شده و دوطرف سفرای خود را فراخوانده اند

حسن قشقاوی، معاون وزیر امور خارجه ایران در امور پارلمانی و کنسولی، این هفته اعلام کرد که از مجموعه کشورهای جهان که روابط سیاسی جمهوری اسلامی با آن‌ها در سطح سفیر است، فقط ۶ سفارت‌خانه سفیر ندارند.

اظهارات آقای قشقایی پاسخی به برخی از نمایندگان مجلس ایران تلقی شد که پیشتر، افزایش شمار سفارت‌خانه‌های ایران که بدون حضور سفیر اداره می شوند، را مورد انتقاد قرار داده بودند.

سفارت ایران در نیجریه از جمله سفارت‌خانه‌هایی است که بنا به گفته معاون وزیر امور خارجه ایران، اکنون بدون سفیر است.

از زمستان سال گذشته، که یک محموله بزرگ سلاح ارسالی از ایران در نیجریه کشف شد، روابط ایران و نیجریه هم به سردی گرایید.

پس از ماه‌ها سردی روابط، اخیرا علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران برای شرکت در نشست هشت کشور درحال توسعه به نیجریه رفت.

روابط ایران و بحرین نیز از زمستان گذشته و به دنبال حمایت ایران از اعتراضات مخالفان دولت بحرین تیره شد و دو طرف در اقدامی متقابل سفیران خود را فراخواندند.

در آن زمان، دولت بحرین اظهارات مقام‌های ایرانی درباره بحران سیاسی این کشور را، "دخالت بی‌شرمانه در امور داخلی" بحرین خواند.

این هفته، بار دیگر عبداللطیف عبدالزیانی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در نامه‌ای که به محمد رسولی، سفیر ایران در عربستان تسلیم کرد، اظهارات احمد جنتی در مورد بحرین را نشان دهنده دخالت "بی‌شرمانه" حکومت ایران در امور داخلی این شیخ نشین دانست.

حق نشر عکس
Image caption هجدهم ژوئیه، یادآور هفدهمین سالگرد وقوع انفجاری در ساختمان انجمن یهودیان آرژانتین در بوئنوس آیرس بود؛ حادثه ای که در آن ۸۵ نفر کشته شدند

احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، اخیرا در خطبه نماز جمعه تهران گفت که مذاکرات آشتی ملی بین دولت و مخالفان در بحرین بی‌فایده است و با انتقاد از افزایش شمار زندانیان سیاسی و اخراج دانشگاهیان از بحرین، خواهان آن شد که این جزیره "به دست اسلام و مسلمین فتح شود."

اظهارات آقای جنتی ابتدا واکنش دولت بحرین و سپس اعتراض شورای همکاری خلیج فارس را به‌دنبال داشت.

اما بنا به گزارش خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، ایرنا، وزارت امور خارجه ایران نامه اعتراض آمیز دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس درباره بحرین را غیرمتعارف و مغایر شئون دیپلماتیک دانست و آن را به دبیرخانه شورا عودت داد.

در همین حال، آصف علی زرداری، رئیس جمهوری پاکستان که در آغاز این هفته به ایران آمده و با رییس جمهوری و رهبر ایران دیدار کرده بود، در روزهای پایانی هفته به عربستان رفت و با مقامات این کشور نیز دیدار و گفت وگو کرد. ناظران دیدار زرداری از این دو کشور را در ارتباط با تحولات منطقه ارزیابی کردند.

از سوی دیگر، دوشنبه این هفته، هجدهم ژوئیه، یادآور هفدهمین سالگرد وقوع انفجاری در ساختمان انجمن یهودیان آرژانتین در بوئنوس آیرس بود. حادثه ای که در آن ۸۵ نفر کشته شدند.

دولت‌های آرژانتین و اسرائیل، پیشتر، ایران را به دست داشتن در این بمبگذاری متهم کرده‌اند و ایران همواره این اتهام را رد کرده است.

اینک وزارت امورخارجه ایران با صدور بیانیه‌ای، برای "همکاری و گفت و گوی سازنده" با آرژانتین در رابطه با این حادثه، اعلام آمادگی کرده و بیانیه وزارت امور خارجه ایران مورد استقبال وزارت امور خارجه آرژانتین قرار گرفته است.

اما سایت های تابناک و دیپلماسی ایرانی به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشتند که یهودیان آرژانتین برخی از مقامات آن کشور را نیز به دلیل استقبال از بیانیه ایران، به فهرست متهمان این پرونده افزوده اند .

مطالب مرتبط