ایران در هفته ای که گذشت؛ ۲۸ مرداد ۱۳۹۰

بازار حق نشر عکس fars
Image caption کارشناسان می گویند که یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمت ها، برنامه حذف یارانه هاست که زمستان سال گذشته شروع شد

از لابلای خبرها و گزارش های مربوط به ایران در هفته ای که گذشت، آنچه پررنگ تر جلوه می کند، توجه رسانه ها به وجود مشکلات گسترده مردم در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

روز شنبه ۲۲ مرداد، روزنامه جمهوری اسلامی به نقل از خبرگزاری مهر نوشت که محمود احمدی نژاد در مراسم ضیافت افطار کارکنان مجموعه نهاد ریاست جمهوری، گفته است: "در طول ۶ سال گذشته سی میلیون نفر برای رفع مشکلات خود به این مجموعه مراجعه کرده اند."

اگر چه رییس دولت برای نشان دادن "حجم بالای فعالیت‌های انجام شده" در نهاد ریاست جمهوری به این آمار اشاره کرده بود، اما مراجعه سالانه پنج میلیون نفر به این نهاد، از سوی دیگر، نشان دهنده حجم بالای مشکلات مردم نیز هست.

حوزه اقتصاد و مشکل گرانی و بیکاری

روز دوشنبه ۲۴ مرداد، محمود بهمنی، رییس بانک مرکزی ایران نرخ تورم در تیر ماه را ۱۶.۳ درصد اعلام کرد که نشان می داد نرخ تورم در چهار ماه آغاز امسال حدود چهار درصد و در هشت ماه اول اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها، شش درصد افزایش داشته است.

اما روزنامه اعتماد روز پنجشنبه ۲۷ مرداد نوشت که مسوولان مرکز آمار ایران با ارائه گزارشی به کمیسیون اقتصادی مجلس، نرخ تورم تیر ماه امسال را نوزده و شش دهم درصد اعلام کرده اند.

این روزنامه همچنین نوشت که این آمار "حالا نشان می‌دهد دغدغه‌های نمایندگان در این چند ماه درباره افزایش بار معیشت روی دوش‌های مردم چندان هم بی‌دلیل نبوده است."

کارشناسان، یکی از دلایل بالارفتن قیمت ها را حذف یارانه ها می دانند؛ در آغاز این هفته شماری از صاحبان کارخانه های لبنی ایران در برابر وزارت بازرگانی این کشور تجمع کردند و از دولت خواستند یارانه تولیدکنندگان شیر را پرداخت کند.

روند رو به افزایش قیمت ها، در چند ماه اخیر بر نگرانی ها افزوده و انتقادها نسبت به گرانی، تورم و بیکاری در رسانه ها بازتاب گسترده ای داشته است.

این هفته نیز، بار دیگر مرکز پژوهش های مجلس ایران در یک گزارش تفصیلی، آمارهای ارائه شده از سوی دولت در مورد ایجاد شغل را مورد تردید قرار داد و اعلام کرد که در طول شش سال گذشته تعداد بیکاران افزایش یافته و "اگر شغل جدیدی ایجاد شده باشد تقریبا به همان نسبت شاغلان نیز بیکار شده اند."

روز یکشنبه این هفته، ۲۳ مرداد، جمعی از آموزگاران شرکتی وزارت آموزش و پرورش در اعتراض به "نحوه اعلام نتیجه آزمون استخدامی" این وزارتخانه، در مقابل مجلس تجمع کردند.

حق نشر عکس fars
Image caption در آغاز هفته اعلام شد که بنکداران صنف پارچه فروش در اعتراض به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، کرکره های مغازه های خود را پایین کشیده اند

این معلمان که بنا به گفته عبدالامیر عرفی، رئیس مرکز سنجش وزارت آموزش و پرورش، "حداقل نمره حد نصاب آزمون را کسب نکرده‌اند" حالا ممکن است امکان استخدام شدن را از دست بدهند؛ اگر چه آقای عرفی تأکید کرده که آموزش و پرورش حتی نسبت به استخدام پذیرفته شدگان در آزمون هم "هیچ تعهدی ندارد." حوزه اقتصاد و مشکل پارچه فروشان

در آغاز هفته اعلام شد که بنکداران صنف پارچه فروش در اعتراض به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، کرکره های مغازه های خود را پایین کشیده اند.

قانون اخذ مالیات بر ارزش افزوده از سه سال پیش، برای مدت پنج سال به صورت آزمایشی به اجرا گذاشته شده و بر اساس این مقررات، دولت می تواند در هر مرحله از دست به دست شدن کالا، نسبت به ارزش افزوده شده به آن، مالیات دریافت کند.

اجرای این قانون پیشتر نیز با واکنش اعتراض آمیز برخی از اصناف مواجه شده بود. در پاییز سال گذشته، ابتدا طلافروشان و سپس آهن فروشان، نارضایی خود از نحوه اجرای این قانون را با یک اعتصاب دامنه دار نشان دادند.

اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی ایران در آن زمان اعتصاب بازاریان را تلویحا "فتنه اقتصادی" خواند و روزنامه کیهان یک گروه شش نفره را به عنوان "دانه درشتان قاچاقچی" و مسببین اصلی تعطیلی مغازه های طلافروشان معرفی کرد.

در این هفته نیز که شماری از پارچه فروشان با پایین کشیدن کرکره ها به نحوه اجرای این قانون اعتراض کردند، علی عسگری، رئیس سازمان امور مالیاتی ایران، این اعتراضات را بهانه جویی خواند و گفت که "حرکاتی مانند اعتصاب از لحاظ عرفی و شغلی، روش پسندیده ای برای القای خواسته های یک صنف نیست."

اما روزنامه جهان صنعت روز یکشنبه ۲۳ مرداد، درسرمقاله اش نوشت که برای اتخاذ چنین تصمیم‌هایی، باید به اصناف تا حدودی حق داد زیرا شورای اصناف و اتحادیه‌های مربوطه که باید از کاسب ها حمایت کنند، ساختاری دولتی دارند و از اطلاعات کاملی برای حمایت از اصناف برخوردار نیستند.

به رغم واکنش اعتراض آمیز پارچه فروشان، شمس‌الدین حسینی، وزیر اقتصاد، روز چهارشنبه ۲۶ مرداد، در گفت وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، تصریح کرد که ما برای معاف کردن یک صنف از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده نه اجازه قانونی داریم و نه اساسا موافق هستیم که بخشی به معافیت های جدید اضافه شود.

حوزه اقتصاد و مشکلات ناشی از تحریم ها

روز چهارشنبه ۲۶ مرداد، آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران در جمع شماری از فعالان اقتصادی و نمایندگان اصناف با تأکید بر ناکارآمد بودن حربه تحریم علیه جمهوری اسلامی، گفت که اکنون "ملت و نظام در مقابل تحریم ها، به تدریج حالت ضد ضربه پیدا کرده اند."

رهبر ایران هدف واقعی تحریم ها را "فلج کردن" اقتصاد ایران دانست؛ اما گفت که توسعه و تنوع تحریم ها در مقابل توسعه و تنوع فعالیت هاى سازنده در کشور، کوچک و ناچیز است.

پیش از آن، اکثریت اعضای سنای آمریکا از باراک اوباما، رییس جمهوری این کشور خواسته بودند تا با تحریم بانک مرکزی ایران فشاری "فلج کننده" بر نظام مالی ایران اعمال کند.

حق نشر عکس khamenei.ir
Image caption آیت الله خامنه ای می گوید که ایران در مقابل تحریم ها، حالت ضد ضربه پیدا کرده است

در واکنش، محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی ایران، تأکید کرد که بانک مرکزی وابسته به دولت نیست و تحریم آن "غیرمنصفانه و غیراستاندارد است و چنین کاری می تواند کشورهای تحریم کننده را مورد سرزنش جهان قرار دهد."

شورای امنیت سازمان ملل متحد تاکنون در چهار قطعنامه، تحریم هایی را علیه ایران تصویب کرده است. ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا نیز تحریم های یکجانبه ای را علیه ایران اعمال کرده اند.

این تحریم ها محدودیت هایی در زمینه نقل و انتقال پول بین بانک های ایرانی و خارجی بوجود آورده اند و مشکلاتی را برای دست اندرکاران فعالیت های اقتصادی در ایران ایجاد کرده اند.

اخیرا روسیه طرحی را پیشنهاد کرده که بر اساس آن در برابر هر گام مثبت ایران در قبول و اجرای قطعنامه های شورای امنیت، متقابلا از تحریم های بین المللی علیه این کشور کاسته می شود.

این هفته نیکولای پاتروشف، دبیر شورای امنیت روسیه به ایران آمد و علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران متقابلا سفری به روسیه داشت.

گفته می شود دو طرف علاوه بر مسائل منطقه ای و بین المللی در مورد پرونده هسته ای ایران و طرح پیشنهادی روسیه هم مذاکره کرده اند.

حوزه اجتماعی و مشکل ناهنجاری ها

حق نشر عکس police
Image caption مصرف مواد مخدر و حمل و توزیع این مواد، از مهمترین ناهنجاری ها در جامعه امروز ایران است

دوشنبه این هفته، ۲۴ مرداد، خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، به نقل از احمد شجاعی، رئیس سازمان پزشکی قانونی ایران اعلام کرد که در سه ماهه نخست سالجاری ۹۵۲ نفر – به طور متوسط روزانه ۱۰ نفر- در این کشور خودکشی کرده‌اند.

بنا به نظر کارشناسان، اعتیاد به مواد مخدر نقش مهمی در ایجاد افسردگی و اقدام به خودکشی دارد و مصرف مواد مخدر و حمل و توزیع این مواد، از بزرگترین مشکلات و از مهمترین ناهنجاری ها در جامعه امروز ایران است.

بنا به گفته مسئولان، بیشتر زندانیان ایران را محکومان به جرائم مربوط به مواد مخدر تشکیل می دهند و شماری از مأموران نیروی انتظامی تاکنون در برخورد با باندهای قاچاق مواد مخدر جان خود را از دست داده اند.

روز دوشنبه این هفته، هم درگیری خونین دیگری بین نیروی انتظامی و سجاد حیدری، یک متهم به قتل و قاچاق مواد مخدر، در یک مجتمع مسکونی در شهرک صدرای شیراز رخ داد.

این درگیری ۱۵ ساعته هنگامی آغاز شد که مأموران نیروی انتظامی برای دستگیری این متهم، محل اختفای او را محاصره کردند.

سجاد حیدری در این درگیری کشته شد و بنا به برخی از گزارش ها، دو سرباز نیروی انتظامی هم جان باختند.

اما سردار علی مویدی، فرمانده نیروی انتظامی فارس، از کشته شدن سجاد حیدری به عنوان "هلاکت سرکرده یک باند تبهکاری و عامل فجیع ترین قتل عام خانوادگی در شیراز" خبر داد و به کشته شدن سربازان این نیرو اشاره ای نکرد.

حوزه اجتماعی و مشکل استفاده از دیش های ماهواره ای

حق نشر عکس isna
Image caption در آغاز هفته، تصویرهایی از عملیات فرود ماموران یگان ویژه از پشت بام، برای جمع آوری دیش ها از ساختمان ها، در رسانه ها منتشر شد

در هفته ای که گذشت، پایگاه خبری نیروی انتظامی ایران در چند گزارش جداگانه، از جمع آوری هزاران قطعه از تجهیزات دریافت برنامه های تلویزیونی ماهواره ای و کشف و ضبط نزدیک به ۲۰۰ هزار قطعه از این تجهیزات، خبر داد.

علاوه بر آن اعلام شد که در اجرای "طرح تشدید مبارزه با ماهواره" نه تنها دیش ها از فراز بام ها جمع آوری می شوند، بلکه با نصابان و تولید کنندگان این ادوات هم برخورد خواهد شد.

همچنین در آغاز هفته، تصویرهایی از عملیات فرود ماموران یگان ویژه از پشت بام، برای جمع آوری دیش ها از طبقات پایین ساختمان ها، نیز در رسانه ها منتشر شد.

استفاده از تجهیزات گیرنده برنامه های تلویزیونی ماهواره ای در ایران به موجب قانون ممنوع است و این قانون به مشکلی برای بیش از نیمی از جمعیت ایران تبدیل شده است.

روزنامه شرق در خردادماه امسال نوشت که بنابر تحقیقی که در این زمینه صورت گرفته بیش از ۶۰ درصد شهروندان ایرانی به برنامه های ماهواره ای دسترسی دارند و حالا دیگر منتقدان جمع‌آوری دیش ها، فقط حقوقدانان، جامعه‌شناسان و فعالان حقوق بشر نیستند.

برخورد پلیس با دارندگان تجهیزات گیرنده برنامه های ماهواره ای در این هفته هم، بار دیگر باب انتقادها را گشود.

نعمت احمدی، حقوقدان و وکیل دادگستری، در یادداشتی که در روزنامه آرمان به چاپ رسید شیوه برخورد نیروی انتظامی برای اجرای قانون منع استفاده از ماهواره را مورد انتقاد قرار داد و عباس عبدی، تحلیگر سیاسی و اجتماعی در روزنامه اعتماد پرسید: "این چه جرمی است که حداقل نیمی از مردم، آن هم به صورت آشکار، مرتکب آن می‌شوند؟"

در مقابل، غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضاییه، روز سه شنبه ۲۵ مرداد، در جمع خبرنگاران، بار دیگر تأکید کرد که استفاده از ماهواره جز در موارد خاص، ممنوع است، تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و نصب کنندگان آنتن ماهواره طبق قانون مجرم هستند و جرم اگر به صورت مشهود باشد، پلیس می تواند با آن برخورد کند.

حوزه فرهنگی و مشکل ممیزی کتاب و نشر

حق نشر عکس Mehr
Image caption نظامی گنجوی منظومه خسرو و شیرین را ۹ قرن پیش سرود

روز دوشنبه ۲۴ مرداد، فریبا نباتی، مدیر بخش فرهنگی انتشارات پیدایش، در مصاحبه با خبرگزاری مهر گفت که وزارت ارشاد ایران برای چاپ هشتم منظومه "خسرو و شیرین" از ناشر خواسته که عباراتی چون رقص زنان، به خلوت رفتن و به آغوش کشیدن را از این کتاب حذف کند.

در واکنش، روز بعد، محمد اللهیاری، مدیر اداره کتاب وزارت ارشاد در مصاحبه ای با روزنامه تهران امروز گفت که این کتاب برای گروه سنی کودکان چاپ می شود و به همین دلیل عباراتی از آن نامناسب تشخیص داده شده است.

روابط عمومی معاونت فرهنگی وزارت ارشاد هم در جوابیه ای برای خبرگزاری مهر، ادعای ممیزی کتاب خسرو و شیرین را "کذب محض" خواند و کتاب ممیزی شده را اقتباسی از کتاب خسرو و شیرین اثر نظامی گنجوی معرفی کرد.

این گفت و گوها نه تنها باب انتقادها در مورد سانسور سلیقه ای آثار کلاسیک فارسی را گشود، بلکه دشواری های عبور ناشران از ممیزی کتاب را هم نشان داد.

پیشتر، جواد مجابی، نویسنده و شاعر، هم در مصاحبه ای با بی بی سی فارسی گفته بود که حدود ۶ هزار صفحه از آثارش در وزارت فرهنگ و ارشاد ایران در انتظار مجوز نشر هستند.

انتشار نشریه خاتون یک، ضمیمه روزنامه ایران، در این هفته، نیز اعتراض و شکایت دادستان تهران را به دنبال داشت که روزنامه دولت را به "ترویج اباحه ‌گری در حوزه پوشش اسلامی" متهم کرد.

در مقابل، روزنامه ایران با صدور بیانیه ای اعلام کرد که هدف از انتشار این ویژه نامه رایگان "تبیین نقش حجاب در حفظ عفت و پاکدامنی زن" بوده است.

با این حال غلامحسین محسنی اژه ای، دادستان کل و سخنگوی قوه قضاییه، با اشاره به مندرجات ویژه نامه خاتون در مورد حجاب، گفت که "پرونده تخلف این روزنامه به دادگاه ارجاع شده است."

حوزه محیط زیست و مشکل خشک شدن دریاچه ارومیه

حق نشر عکس Mehr
Image caption بیش از نیمی از دریاچه ارومیه خشک شده است

روز سه شنبه این هفته، ۲۵ مرداد، طرح انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه ارومیه و جلوگیری از خشک شدن این دریاچه، در مجلس ایران مطرح و پس از مخالفت با دو فوریت آن، یک فوریتش تصویب شد و قرار است بعد از بررسی در صحن علنی مطرح شود.

برخی از کارشناسان و فعالان در زمینه حفظ محیط زیست پیشتر هشدار داده اند که خشک شدن دریاچه ارومیه باعث پراکنده شدن نمک و بروز یک فاجعه زیست محیطی خواهد شد و برخی از منتقدان، دولت را به نادیده گرفتن این بحران متهم کرده اند.

اما محمد جواد محمدی زاده، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران این هفته گفت که مطالعات انتقال آب رود ارس به دریاچه ارومیه به پایان رسیده و دولت با روش های خود که اجرای آنها پنج سال طول می کشد، این دریاچه را از خشک شدن نجات خواهد داد.

مطالب مرتبط