روزنامه های صبح تهران؛ شنبه ۱۹ شهریور

روزنامه های امروز صبح تهران در گزارش های خود بیش از همه از پاسخ تند رییس سازمان بازرسی به وعده تازه محمود احمدی نژاد، رییس جمهور، برای سه برابر کردن یارانه های نقدی پرداخته، اسرار تازه ای درباره بزرگ ترین اختلاس تاریخ بانکی کشور افشا کرده و خواستار استعفا و مسئولیت پذیری مدیران بانک های دولتی شده اند. تحلیل آینده روابط ایران و سوریه و برداشت هائی درباره انتخابات مجلس آینده از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

نقل سخنان رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با اعضای مجلس خبرگان هم بخشی از عنوان های بزرگ روزنامه ها را به خود اختصاص داده است. "عقب‌نشینی از اصول انعطاف نیست انحراف است" به نقل از آیت الله خامنه ای تیتر اول جام جم و کیهان است و قدس همین گزارش را با عنوان "ولایت مطلقه فقیه یعنی انعطاف پذیری دستگاه ولایت" نقل کرده است.

چرا توقیف؟

پنج روز بعد از توقیف مجله شهروند امروز و روزنامه روزگار احمد مسجد جامعی در مقاله ای در شرق نوشته در سال‌های اخیر خبرگزاری‌ها و مطبوعات با دشواری‌های بسیار روبه‌رو بودند، اما پس از یک دوره پر فراز و فرود که نشریات با توقیف و تعطیل مواجه شدند- که برخی حکم‌های توقیف از سوی قوه قضاییه لغو شد- در چند ماه گذشته احساس می‌شد که دوره‌ای از آرامش نسبی برای مطبوعات فرارسیده است اما اخیرا با توقیف دو نشریه معتبر روزگار و شهروند امروز، احساس می‌شود که زمان این آرامش نسبی به سر آمده است. اما به نظر می‌رسد با افزایش گفت‌وگو و تعامل بیشتر با رسانه‌ها و کمی خویشتنداری از سوی مدیران اجرایی و قضایی، کماکان می‌توان وضعیت آرامش نسبی برای نشریات را ادامه داد.

حق نشر عکس l
Image caption کارتون هادی حیدری در روزنامه شرق

به نوشته وزیر پیشین ارشاد: در دنیایی که دسترسی به اطلاعات برای مخاطبان این قبیل رسانه‌ها به ساده‌ترین شکل امکانپذیر است، تلاش برای گسترش محدودیت‌های اطلاع‌رسانی، آسیب رساندن به امکان مدیریت افکار عمومی در داخل و انتقال آن به خارج از مرزهای کشور است و در نهایت به کاهش قدرت رقابت رسانه‌ای در سطحی فراگیر منجر می‌شود. نکته‌ای که این روزها کم و بیش از جانب کارشناسان و مدیران رسانه‌های فراگیر نیز به شکل‌های مختلف بیان می‌شود.

نویسنده در پایان مقاله شرق پرسیده در چند ماه گذشته که خبری از تذکرهای پی‌درپی و توقیف و تعطیلی نبود، مگر چه اتفاق بزرگی رخ داد که نیاز به روش‌های جدید را اقتضا کند و برای نخستین بار حکم توقیف مدت‌دار صادر شود؟

افزایش یارانه ها یا تبدیل طلا به کندو تنبل

"دولت منابع کافی برای پرداخت یارانه ها ندارد" تیتر اول جهان صنعت است، شرق همین گزارش را با عنوان "واکنش سازمان بازرسی به سه برابر شدن یارانه" نقل کرده و مردم سالاری در صدر گزارش های خود پرسیده "چرا وعده غیر عملی می دهید؟"

سایه فتحی در گزارشی در اعتماد یادآوری کرده که محمود احمدی‌نژاد آخر هفته پیش از افزایش سه برابری یارانه‌ها خبر داد اما فقط یک روز پس از آن، رییس سازمان بازرسی کل افزایش یارانه نقدی را غیرکارشناسی اعلام کرد. مصطفی پورمحمدی روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران گفت حتما این حرف غیرکارشناسی و غلط است و سازمان بازرسی این افزایش را بدون پشتوانه مالی دانسته است.

سعید لیلاز در مقاله اصلی شرق نوشته که دست‌کم روی کاغذ، سه برابر شدن یارانه پرداختی به مردم نه تنها شدنی است بلکه این رقم را تا شش برابر و حتی بیشتر هم می‌توان رساند. ارزش مجموع نفت و گاز تولید شده سالانه در ایران به قیمت‌های کنونی جهان به حدود ۲۰۰ میلیارد دلار می‌رسد، یعنی سرانه هر ایرانی ماهانه ۳۰۰ هزار تومان است و نه ۴۵ هزار تومان یا حتی سه برابر آن، یعنی ۱۳۵ هزار تومان. بنابراین، ادعای توانایی دولت به افزایش یارانه‌ها به سه برابر نه تنها چیز عجیبی یا معجزه‌ای هزاره‌گونه نیست، بلکه تلویحا یا حتی تصریحا بیانگر ژرفای ریخت‌و‌پاش بی‌همتایی است که اقتصاد ایران و همه اجزای آن را در خود فرو برده است.

نویسنده اقتصاد دان در مقاله خود نوشته برای اجرایی شدن این وعده و تبدیل ایران به گلستانی رشک‌برانگیز برای دیگران، چند بایسته کوچک و آن هم شدنی باید به فرجام برسد. نخست آنکه در حال حاضر و جدا از هزینه‌های حیف و میل یعنی ریخت‌و‌پاش مالی، بخش مهمی از این درآمد ماهانه ۳۰۰ هزار تومانی هر ایرانی به صورت یارانه مستقیم و غیرمستقیم انرژی صرف کنترل قیمت تمام شده بسیاری از کالاها و خدمات می‌شود. حتی اکنون بعد از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها، متوسط قیمت‌های فروش بسیاری از حامل‌های انرژی کمتر از نصف آن در سطح بین‌المللی است؛ مانند گازوییل و حتی بنزین.

در پایان مقاله شرق آمده همه ناظران و کارشناسان اقتصادی و سیاسی ایران از چند ماه قبل به روشنی پیش‌بینی می‌کردند که با نزدیک شدن به روزهای انتخابات، دادن وعده ها اوج خواهد گرفت. اما این اظهارات، صرفا و صرفا متکی به نفت خام صد تا ۱۱۰‌دلاری است که با کوچک‌ترین تلنگری به قیمت جهانی نفت خام و کاهش ارزش آن حتی به حدود ۷۰ و ۸۰ دلار برای هر بشکه، کالسکه طلایی وعده‌ها به چشم بر هم زدنی به کدو تنبل تبدیل خواهد شد.

اعتدماد در ستون طنز خود نوشته اینکه احمدی‌نژاد گفته می‌شود یارانه‌ها را سه برابر کرد، حرف بسیار خوبی است اما ارزش آن بستگی به طرف مقابلی دارد که این حرف را به او می‌زنید. می‌شود چهار، پنج برابر هم کرد. ما حرف‌های بعدی در این زمینه را پیش‌بینی می‌کنیم:

الف) ما با کوشش دانشمندان جوان‌مان به‌زودی وسعت ایران را از کل مساحت آسیا بیشتر می‌کنیم.

ب) مینی‌بوس از اتوبوس بزرگ‌تر است، مگه چیه.

ج) دو خط موازی به هم می‌رسند اگر عشق‌شان بکشد.

د) سورتمه بعد از هواپیما اختراع شده، به جان خودم.

بزرگ ترین اختلاس ها بدون مسئول و موآخذه و استعفا

اعتماد در تیتر یک خود نوشته "جهرمی از اختلاس ۳۰۰۰ میلیاردی می‌گوید"، آرمان و تهران امروز از "ابعاد تازه بزرگ ترین اختلاس نظام بانکی" خبر داده و ابتکار در گزارش اصلی خود از "پشت پرده اختلاس بزرگ" نوشته است.

حسام‌الدین کاوه در تهران امروز نوشته اختلاس ۳ هزار میلیارد تومانی که به گفته مدیرعامل بانک صادرات از سال ۸۶ تا ۹۰ از این بانک و هفت بانک دیگر صورت گرفته است، نه‌تنها نشان از ضعف مدیریت بانک‌های کشور دارد که حفره‌ها و راه‌های گریز گوناگون از مقررات و قوانین بانکی را نیز گوشزد می‌کند. در واقع اگر اختلاس کنندگان به فکر دریافت مجوز تاسیس یک بانک جدید نمی‌افتادند، چه‌بسا روش‌های اختلاس آنها کشف نمی‌شد و آنان همچنان مشغول غارت اموال و دارایی‌های بانک‌ها و بیت‌المال بودند!

به نظر این روزنامه اختلاس از نظام بانکی ریشه در نابسامانی‌های مربوط به مقررات و قوانین و صلاحیت مدیران میانی و ارشد بانک‌ها دارد. فراموش نکرده‌ایم که فاضل خداداد به علت سوءاستفاده ۱۲۳ میلیارد تومانی از همین بانک صادرات بازداشت، محاکمه و سپس اعدام شد. گمان می‌رفت با اعدام یک مفسد اقتصادی، دیگر مفسدان حساب کار دستشان خواهد آمد و مشکل اختلاس از نظام بانکی کشور زدوده خواهد شد. حال آنکه چنین نبوده و نیست.

گزارشگر تهران امروز تهدید کرده در صورتی که مردم اعتمادشان را به نظام بانکی از دست بدهند، خطر ورشکستگی نظام بانکی را تهدید می‌کند، برای همین در هر سوءاستفاده بزرگ یا اختلاس و رانت‌خواری، مدیر ارشد بانک باید مسئولیت اعمال زیردستانش را بپذیرد و ساده‌ترین راه برای آنکه نشان دهد تا چه حد مسئولیت‌پذیر است استعفا دادن است تا گروه کارشناسان در یک فضای بی‌تنش بتوانند عملکرد مدیر ارشد بانک را نقد و بررسی کنند اما اینک کدام بازرس بانک جرات می‌کند مدیرعامل بانک را به زیر سوال ببرد؟

انتخابات و درس هائی از گذشته

ابتکار در سرمقاله خود نوشته اصولگرایان سنتی تجربه خوبی از انشعاب ندارند. آنان به یاد دارند که چطور یک گروه ناشناخته تحت‌عنوان آبادگران با محوریت محمود احمدی‌نژاد، در انتخابات ریاست‌جمهوری ۸۴ ناگهان سربرآورد و در اوضاعی که برادران بزرگ‌تر آن‌را جدی نمی‌گرفتند، نتیجه انتخابات را از آن خود کرد و فضای سیاسی کشور را دچار تحول و دگرگونی عظیمی نمود. اکنون نیز آنان شاهدند که جریان جدیدی تحت‌عنوان جبهه پایداری با محوریت هسته مرکزی همان گروه، با پتانسیل گریز از مرکز، راه خود را از معادله‌های اصولگرایی مجزا و ساز جدایی را بیش از گذشته کوک کرده است.

به نوشته این مقاله تلاش‌ها برای ائتلاف نه برای افزایش قدرت هماوردی با رقیب غایب، بلکه برای جلوگیری از تکرار اتفاقات پیش‌بینی‌نشده‌ است. به‌عبارت‌دیگر، اصولگرایان تابلوی واحد را پرده استتار اختلافات خود می‌دانند. آنان مایل‌اند با تابلوی واحد سرپوشی بر روی اختلافات بگذارند و پیامدهای رویارویی را کتمان نمایند. ترس آنان از رقیب نیست، بلکه از نبود رقیب است. اینان نیک می‌دانند حضور اصلاح‌طلبان عامل انسجام و دلیل کافی بر وحدت و ائتلاف و ناجی آنان برای رهایی از وضعیت نامطلوب کنونی خواهد بود.

ابتکار در نهایت با اشاره به این که نبود اصلاح‌طلبان برای رویارویی گروه‌های مختلف اصولگرا و سربرآوردن اختلافات کهنه و نو کافی است، پیشنهاد کرده ریش‌سفیدان که از ائتلاف درون‌گروهی ناامید شده‌اند، کسانی را برای به صحنه آوردن اصلاح‌طلبان ناجی بفرستند شاید ائتلاف و وحدت با این روش دست‌یافتنی‌تر باشد.

چند روزنامه سخنان تازه روح‌الله حسینیان نماینده هوادار دولت را با اهمیت ترین خبر امروز خود قرار داده و با تیتر "ما امروز جز اخراجی های ۴ هستیم" منعکس کرده اند.

به نوشته آرمان این نماینده تهران در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا در زمان انتخاب رییس مجلس به جای حداد‌عادل به لاریجانی رای دادید، در حالی که امروز او را جزو ساکنان در فتنه می‌دانید، وضعیت علی لاریجانی را در زمان ریاست صداوسیما چنین توصیف کرده "در هشت سال حاکمیت دوم‌خردادی‌ها به عنوان یک نقطه مرکزی، بچه‌های معتقد به راه ولایت را جمع کرده و کمک کرد تا در مقابل دوم‌خردادی‌ها حذف نشوند و برنامه‌هایی مانند چراغ و کنفرانس برلین را از صداوسیما پخش کرد. زمانی که هیچ‌کس حاضر نمی‌شد به فردی مانند من برنامه بدهد، آقای لاریجانی دستور اکید داده بود که حتما سخنرانی‌های بنده پخش شود."

نماینده تندرو اصولگرا در مورد رییس پیشین مجلس گفته حدادعادل فردی بسیار محافظه‌کار است و ما امیدی برای ایجاد تحول در زمینه کار انقلابی در او نمی‌دیدیم، چون او از افرادی بود که در مجلس ششم حضور داشت ولی ما یک اقدام مثبت انقلابی ندیدیم و همچنین تجربه مجلس هفتم هم بود که باز بر ما ثابت شد که او محافظه‌کار است.

روح الله حسینیان به نوشته آرمان به تحلیل لاریجانی در انتخابات سال ۸۸ پرداخته و گفته تحلیل ایشان این بود که آقای موسوی به احتمال قوی رای خواهد آورد بنابراین نباید مجلس را با آقای موسوی درگیر کرد. ما تلاش کردیم نمایندگان مجلس به نفع آقای احمدی‌نژاد وارد صحنه شوند و او مورد حمایت قرار گیرد و او تلاش کرد چنین اتفاقی نیفتد. حتی در پایان اینها حاضر نشدند یک اطلاعیه‌ای در حمایت از آقای احمدی‌نژاد تنظیم کنند.

انتظار آیندگان

پوریا عالمی در ستون کاناپه در اعتماد به سخن احمدی نژاد اشاره کرده ‌که گفته آیندگان از ما انتظار دارند کشور را بسازیم، و راهکارهای زیر را بذل و بخشش کرده است:

- بهتر است آیندگان روی پای خودشان بایستند و لوس نشوند.

- البته ایرانی‌ها مهمان‌نواز هستند. برای همین ما قبل از این‌که ایران را بسازیم یک تعارف زدیم به برادران روسی و چینی. آن‌ها مشغول شدند. البته ما را می‌سازند یا خودشان را، درست مشخص نیست.

- برای ساختن کشور نیاز به اسکلت زدن است. برای اسکلت زدن نیاز به فونداسیون و پی‌سازی است. برای ساخت فونداسیون نیاز به گودبرداری است. برای گودبرداری نیاز به صاف کردن سطح زمین است. برای صاف کردن نیاز به تخریب ساختمان قبلی است. خوانندگان عزیز خودشان بررسی کنند و ببینند الان چه احساسی دارند. یعنی دارند ساخته می‌شوند؟ دارند اسکلت می‌شوند؟ دارد پی‌شان قوی می‌شود؟ دارند گود می‌شوند؟ دارند صاف می‌شوند؟ دارند تخریب می‌شوند؟