فرهنگستان ایران واژه‌نامه‌ای هشت جلدی به تاجیکستان اعطا کرد

سیم الدین اف حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای سیم الدین اف گفت تدارکات برای تهیه فرهنگ واژه‌های مشترَک تاجیکستان، ایران و افغانستان شروع شده است

فرهنگستان زبان و ادب فارسی “واژه‌های مصوب فرهنگستان” را در هشت جلد منتشر کرده و به نهادهای ذیربط تاجیکستان اعطا کرده است.

حسن رضا باغبیدی، رئیس فرهنگستان زبان و گویشهای ایرانی که در رأس یک هیئت فرهنگی ایران وارد تاجیکستان شده است، چاپ کتاب “واژه‌های مصوب فرهنگستان” را هدیه به جشن استقلال تاجیکستان عنوان کرد.

هم اکنون این کتاب به کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان، به دفتر ریاست جمهوری، کتابخانه ملی، دانشگاه ملی، دانشکده تازه تأسیس آسیا و اروپا، فرهنگستان علوم و پژوهشگاه زبان و ادبیات تاجیک و دانشگاه شهر خجند توزیع شده است.

همچنین، قانون زبان تاجیکستان و سخنرانی امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان در ارتباط به روز زبان در 5 اکتبر سال 2010 به فارسی برگردان شده و در شهر تهران منتشر گردیده است.

این در حالیست که تا حال در تاجیکستان فرهنگ ویژه واژه و اصطلاحات تهیه نشده و در این کشور مرکزهای علمی تخصصی برای تنظیم اصطلاحات وجود ندارد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مسئولان کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان گفتند، این کشور امکان پذیرفتن کلیه اصطلاحات “واژه‌های مصوب فرهنگستان” را نداشته، ولی به هنگام ساختن واژه‌ها از این کتاب استفاده خواهد شد

دادخدا سیم الدین اف، رئیس کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان، کتاب “واژه‌های مصوب فرهنگستان” را برای تاجیکستان خیلی مهم ارزیابی کرد.

دکتر سیم الدین اف افزود: “ما از زبانهای عربی، ترکی و روسی واژه و اصطلاحات را بدون تغییر و مطابق ساختن به زبان خود قبول کردیم. اما خلقهای ترک زبان آسیای مرکزی این گونه کلمات و واژه‌ها را به زبان خود مطابق ساختند. ما تابع سنت بیگانگان بودیم.”

در کتاب “واژه‌های مصوب فرهنگستان” که فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران تهیه کرده است، واژه‌های انگلیسی یا فرانسوی و در پهلوی آنها واژه‌های ساخت ایرانی با شرح و توضیح آورده شده‌اند. همه این واژه و اصطلاحات در ایران پذیرفته شده و مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

همچنین، در این کتاب واژه‌های بخشهای سیاست، مخابرات، طب و شیمی اول در قالبهای لاتینی، انگلیسی یا فرانسوی آمده و سپس مرادف فارسی آنها پیشنهاد گردیده است.

با این وجود مسئولان کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان گفتند، این کشور امکان پذیرفتن کلیه واژه‌ها یا اصطلاحات “واژه‌های مصوب فرهنگستان”را نداشته، ولی به هنگام ساختن واژه و اصطلاحات از این کتاب استفاده خواهد کرد.

دادخدا سیم الدین اف در این باره چنین توضیحات ارائه کرد: "تا حال در زبان تاجیکی واژه‌ها و اصطلاحات دوران شوروی یا واژهایی که خاص مردم تاجیک است، استفاده می‌شوند و ما نمی‌توانیم از آنها صرف نظر کنیم. این واژه و اصطلاحات در قوانین و سندهای مختلف وارد شده و آنها به اصطلاحات خاص تاجیکی مبدل شده‌اند."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption فرهنستان همچنین به خط فارسی و سیریلیک "فرهنگ املای خط فارسی به سیریلیک تاجیکی" را منتشر کرده است

وی این اقدام را نوعی تلاش برای گسسته نشدن پیوندهای فرهنگی و زبانی و تنظیم فرهنگ مشترَک اصطلاحات ارزیابی کرد.

با این که در تاجیکستان بحثها در باره ضرورت آموزش خط فارسی از سوی نسل جوان تاجیک "برای بهبودی و غنی سازی زبان تاجیکی" ادامه‌دارند، فرهنستان زبان و ادب فارسی ایران با خط فارسی و سیریلیک "فرهنگ املای خط فارسی به سیریلیک تاجیکی" را منتشر کرده است، تا این که این کتاب برعکس مشکل ایرانیها را در آموزش الفبای سیریلیک آسان کند.

در نظر است، در سال آینده در شهر دوشنبه کانفرانس دانشمندان ایران، تاجیکستان و افغانستان و ایران‌شناسان از کلیه کشورهای جهان برگزار شده و در این همایش در کنار مسائل مربوط به رشد زبان فارسی، موضوع تنظیم واژهای و اصطلاحات مشترَک مطرح شود.

مطالب مرتبط