بررسی روزنامه‌های صبح تهران: پنجشنبه ۲۸ مهر

روزنامه های امروز صبح تاکید آیت الله خامنه ای بر وحدت بین مردم و مسولان و همچنین هشدار وی به رسانه ها را با تیترهایی مانند این که «نباید با سیاه نمایی به خواست دشمن کمک کرد» برجسته کرده اند.

ارایه طرح استیضاح وزیر اقتصاد از سوی ۲۲ نماینده به هیات رییسه مجلس هشتم و همچنین اعلام بررسی طرح سوال از محمود احمدی نژاد توسط محمد رضا باهنر نایب رییس مجلس از دیگر موضوعاتی است که در صفحات نخست روزنامه های امروز به چشم می خورد.

همچنین روزنامه های امروز در گزارش ها و مقالات مختلف به لغو افزایش سود سپرده از سوی شورای پول و اعتبار تنها چند ساعت پس از تصویب پرداخته اند و در کنار این موضوع نیز در گزارش هایی به نقل از نمایندگان مجلس کسری ۱۵ هزار میلیارد تومانی دولت در پی تامین بودجه برای پرداخت نقدی یارانه ها خبرداده اند.

قربانی طلایی

اعتماد در گزارشی با پرداختن به تقدیم طرح استیضاح وزیر اقتصاد به هیات رییسه مجلس از وی به عنوان «قربانی طلایی» پرونده اختلاس ۳ هزار میلیارد تومانی یاد کرده و نوشته یک تعداد نماینده به دنبال استیضاح وزیر اقتصاد رفته‌اند تا وی به عنوان مقصر اصلی در ماجرای اختلاس پاسخگو باشد و احتمالا هزینه‌اش را هم بپردازد و گروه دیگر در پشت درهای بسته کمیسیون اصل ۹۰ هنوز در حال لابی کردن هستند تا پرونده اختلاس در سطحی بالاتر از وزیر پیگیری شود. با این حال دلنگرانی اصلی این روزها متعلق به نمایندگانی است که هراس دارند استیضاح وزیر اقتصاد بر بسیاری موضوعات دیگر سایه بیندازد.

حق نشر عکس a

صبا آذرپیک در این گزارش درباره علت نگرانی این دسته از نمایندگان نوشته که آنها پیش بینی می‌کنند وزیر اقتصاد استیضاحش رای بیاورد و پس از آن دیگر مجالی برای گفتن خیلی حرف‌ها نباشد چرا که «مصلحت» ایجاب می‌کند موضوع با استیضاح وزیر اقتصاد حداقل در مجلس مختومه شود. یک اختلاف جدی که دیروز در راهروهای مجلس سبب صف کشی سه گروه شد، از یک طرف دو گروه متفاوت با دلایل کاملا متناقض استیضاح حسینی وزیر اقتصاد را راهی صحن علنی کردند و در سوی دیگر گروهی بشدت مخالف قربانی شدن وزیر هستند و معتقدند با کشاندن موضوع اختلاس به سطح وزیر، انحراف از سرمنشأ اصلی اختلاس صورت می‌گیرد.

به گزارش این روزنامه اگر گروه اول برای بیشتر کش نیامدن موضوع دنبال استیضاح یک وزیر رفتند؛ مخالفان استیضاح وزیر اقتصاد اما همان ماجرای سفارش‌دهندگان اصلی و سرآغاز‌کننده این جریان مالی را مطرح می‌کنند. در مقابل امثال توکلی و مطهری و کاتوزیان هم موافق برکناری وزیر اقتصادند اما با دلیلی متفاوت. آنها می‌گویند حسینی نه برای قربانی شدن بلکه به همین دلیل که روبروی امضا و سفارش طلایی و جریان خاص مقاومت نکرده و سفارش‌های آنها را پذیرفته باید استیضاح شود.

اعتماد همچنین اسامی امضا کنندگان طرح استیضاح وزیر اقتصاد را در دو بخش حامیان و منتقدان دولت منتشر کرده که در این اسامی تعداد حامیان دولت امضا کننده طرح استیضاح حتی دو نفر بیشتر از تعداد منتقدان دولت است.

احیای نخست وزیری به سود نظام

قدس با انتشارگفت و گویی با صادق زیباکلام استاد دانشگاه و تحلیلگر مسایل سیاسی به موضوع احتمال حذف پست ریاست جمهوری از ساختار سیاسی نظام جمهوری اسلامی که در هفته جاری از سوی رهبر جمهوری اسلامی مورد اشاره قرار گرفت پرداخته و از قول وی در باره علت طرح این مساله نوشته بحث «احتمال احیای پست نخست‌وزیری در نظام سیاسی ایران» از سوی رهبری نظام، به دلایلی همچون اختلافات قوای مجریه و مقننه و نیز ضرورت ممانعت از بروز حاکمیت دوگانه در نظام سیاسی ایران بوده است.

به نوشته این روزنامه صادق زیبا کلام درباره جایگزینی نخست وزیری به جای ریاست جمهوری و استقرار نظام پارلمانی نیز گفته قدرت مانور نخست‌وزیر کمتر از رئیس‌جمهور است. حرکت مجلس در خط سیر ترسیم‌شده از سوی رهبری، معمولاً آسان‌تر است. منهای مجلس ششم، رهبری هیچ‌گاه در برابر مجلس موضع انتقادی نداشته‌اند. نخست‌وزیر منتخب مجلسی شبیه مجالس پنجم، هفتم و هشتم، در نظام ما نخست‌وزیر ایده‌آلی می‌شود که در رابطه‌اش با رهبری مشکلی ایجاد نمی‌شود... در اینجا فقط بحث رابطه رئیس‌جمهور و رهبری در میان نیست. نخست‌وزیر منتخب مجلس، بالطبع در جهت سیاست‌های کلی مجلس حرکت می‌کند.

به گزارش قدس این تحلیلگر مسایل سیاسی درباره زمان اجرایی شدن این موضوع را مشروط به تغییراتی در قانون اساسی دانسته و تصریح کرده که ممکن است این ایده به‌تدریج دامن‌گستر شود. قبلاً هم برخی از نمایندگان مجلس چنین بحثی را مطرح کرده بودند؛ اما اینکه بلندمدت بودن اجرای این پروژه به چه معناست، بحث دیگری است. شاید منظور از بلندمدت بودن در اینجا، سه سال بعد باشد که قرار است انتخابات ریاست‌جمهوری مجدداً برگزار شود.ممکن است که اختیارات شورای نگهبان و مجلس، که قرار است نخست‌وزیر را انتخاب کنند، بیشتر شود.

وحدت داخلی در برابر جنگ روانی خارجی

مردم سالاری در سرمقاله امروزش نوشته این روزها در کنار منتشر شدن اخباری در خصوص گزارش احمد شهید گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد برای ایران و همچنین گزارش پرونده هسته ای توسط آمانو، شاهد فعال شدن بیشتر آمریکا، انگلیس و فرانسه علیه ایران هستیم. فعالیت هایی که با طرح توطئه علیه سفیر عربستان در آمریکا، وارد مرحله جدید شده و تحلیل صحیح از این شرایط و موضع گیری ها، در وضعیت کنونی از اهمیت بالایی برخوردار است.

حق نشر عکس a

سروش ارشاد با ذکر آخرین تحولات و موضع گیری های برعلیه جمهوری اسلامی همه را جنگ روانی خارجی برعلیه ایران دانسته و افزوده البته طی این سال ها، همواره شاهد جنگ روانی غرب علیه ایران بوده ایم، اما این جنگ روانی این بار با تاکتیک طرح توطئه ترور علیه سفیر عربستان، جنبه های دیگری به خود گرفته است و علی رغم تکذیب ها و واکنش های مکرر دستگاه دیپلماسی، آمریکا این پروژه را به پیش می برد.بر این اساس، ضرورت دارد که فکر جدی در این برهه زمانی شود و دستگاه دیپلماسی قوی تر از گذشته به میدان بیاید. چرا که بی تدبیری و غفلت و سکوت در این پروژه آمریکایی، صدمات زیادی در برخواهد داشت.

نویسنده مقاله با این مقدمه در پایان خاطر نشان کرده در کنار دیپلماسی قوی، باید زمینه برای وحدت همه گروه ها فراهم شود تا مبادا اختلافات داخلی، به اقدامات آمریکا در تلاش برای منزوی سازی ایران کمک کند.وحدتی که در عمل بستر فعالیت برای گروه های اصلاح طلب را نیز فراهم سازد، نه آنکه گروه های اصلاح طلب برای برگزاری یک همایش با مشکلات فراوان روبرو شوند.چرا که وحدت داخلی، تاثیرگذاری بسزایی در کاهش فشارهای روانی خارجی خواهد داشت.

افزایش سود لغو شد

شرق در گزارش مفصلی عقب نشینی شورای پول و اعتبار از افزایش نرخ سود بانکی را دستمایه کرده و نوشته اتفاقات جالبی در اقتصاد ایران رخ می‌دهد. به رغم اتفاقات ناخوشایندی که در اقتصاد ایران طی شش سال گذشته رخ داده، به نظر می‌رسد هنوز در جایی از دولت، طرفداران کاهش نرخ سود بانکی حرف نخست را می‌زنند. ماجرایی که در دو روز گذشته برای نرخ سود بانکی رخ داده است، این نتیجه را شکل می‌دهد که ظاهرا مصوبه نرخ سود بانکی وتو شده است.

جهان صنعت هم در گزارشی با اشاره به عقب نشینی شورای پول و اعتبار نوشته خبرها حاکی از این است که برخی فشارهای بیرونی باعث تغییر رای اعضای شورای پول و اعتبار شده و این در حالی است که رییس کل بانک مرکزی همچنان بر موضوع افزایش نرخ سود تاکید دارد اما اصرارهای او به دلیل تغییر رای اعضای شورا بی‌نتیجه ماند.ناگفته نماند که این جلسه در حالی برگزار شد که چهار ماه پیش در موقعیتی تقریبا مشابه رییس کل بانک مرکزی پیشنهاد تغییر نرخ سود را به شورای پول و اعتبار برده بود اما در آن مقطع اعضای شورا تصمیم گرفتند بانک‌ها همان بسته را اجرا کنند که در ابتدای سال از سوی بانک مرکزی به سیستم بانکی کشور ابلاغ شد.

این روزنامه اما در ادامه خبر از مصوبه دیگری در جلسه این شورا داده و نوشته افزایش نرخ سود سپرده‌های بانکی با عقب‌نشینی اعضای شورای پول و اعتبار از تصمیمات خود تنها ساعاتی پس از تصویب لغو شد اما نرخ سود اوراق مشارکت از ۵/۱۵ به ۱۷ درصد افزایش یافت.گویا عدم استقبال از اوراق مشارکت منتشر شده در سال‌جاری سبب بازنگری شورای پول و اعتبار در نرخ سود اوراق مشارکت شده است به‌گونه‌ای که از حدود ۶۵۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت منتشر شده از آغاز سال بیش از ۴۰ میلیارد تومان آن تاکنون به فروش نرفته است اما سوال اینجاست که آیا خرید اوراق مشارکت با این تغییر به صرفه شده است؟!

حق نشر عکس a

این روزنامه در سرمقاله امروزش نیز به همین موضوع پرداخته و درباره علت این مصوبه جدید نوشته شکی نیست که اعضای شورای پول و اعتبار این تصمیم‌ها را از آن رو اتخاذ کرده‌اند که به تقاضاهای داخلی پاسخ دهند و التهابات بازار پولی کشور را آرام نمایند‌اما نگاهی به مولفه‌های این تصمیم‌ها‌‌این نکته را به ذهن متبادر می‌سازد که مقامات پولی کشور در تنگنا و از سر ناچاری این تصمیم‌ها را اتخاذ کرده و بیش از آنکه تمایل به ساماندهی بازار پولی کشور داشته باشند می‌خواهند اوضاع روانی کشور و افکار عمومی را راضی نگه دارند.

حمید تهرانی در این مقاله تاکید کرده است که مصوبه جدید شورای پول و اعتبار بیشتر از مردم به نفع دولت خواهد بود و ادامه داده در واقع اعضای شورای پول و اعتبار در نظر دارند تمهیدی اتخاذ کنند تا دولت از امکان جمع‌آوری پول‌های سرگردان بهره‌مند شود و به این ترتیب خود را از تورم آزار‌دهنده‌ای که هم اکنون به طور فزاینده‌ای در جریان است برهاند اما از هم اکنون روشن است که این امر محقق نمی‌شود.

یارانه ارزی

دنیای اقتصاد در سرمقاله امروزش نوشته خوشبختانه با تدابیر اتخاذ شده در بسیاری از موارد یارانه‌ها که یا از آن عموم استفاده می‌کردند یا خواص از آن بهره می‌بردند، تعدیل و تا حدی حذف شد. در این میان آنچه باعث تعجب است برخورد بانک مرکزی با مساله ارز است. شکاف غیرمعقول ایجاد شده فی‌مابین ارز دولتی و آزاد طی ماه‌های اخیر تکرار تجربه‌ای است که سال‌های سال امری غیرعادلانه و فسادآور بوده است. مشکل ما این است که گاهی با بدیهیات مقابله می‌کنیم و با اصول متقن و روشن اقتصادی سرناسازگاری داریم.

محمود اسلامیان درباب اهمیت این مساله نوشته اگر میانگین شکاف ارزی را طی سه ماه اخیر ۱۰۰ تومان فرض کرده و واردات سالانه کشور ۷۰ میلیارد دلار باشد، رقمی معادل ۷۰۰۰ میلیارد تومان رانت حاصله است که حدود دو و نیم برابر بزرگ‌ترین مفسده اقتصادی کشور است.

نویسنده مقاله در ادامه افزوده ذخایر ارزی کشور و صلاح مملکت این اجازه را به بانک مرکزی می‌دهد که بتواند شکاف حاصله را پر کند. مساله‌ای که آقای بهمنی ریاست محترم بانک مرکزی بر آن اصرار دارد. در چنین حالتی جدا از اینکه بحثی در مورد نرخ عاقلانه ارز داشته باشیم، باید بانک مرکزی در سقفی که برای آن برنامه دارد فاصله را پر کرده و از ایجاد رانت جلوگیری کند. زیرا این نوع یارانه از آن دسته‌ای است که منافع آن فقط به خواصی می‌رسد که اطلاعات لازم را از نوسانات داشته و متقابلا بسیاری از فعالان اقتصادی متضرر شده و علاوه بر آن فضا را ناامن می‌سازد.

نویسنده همچنین اضافه کرده که صلاح کشور یا منابع به گونه‌ای است که باید تعدیل لازم برای رسیدن به یک نرخ متعارف در یک دوره زمانی انجام گیرد. در این حالت نیز با صرف منابع کمتر ارزی امکان پر کردن شکاف طی یک دوره زمانی با شیب مناسب وجود دارد. تجربه سه دهه اداره کشور نشان داده است ایجاد رانت چه آن را کم‌و بیش عموم مصرف کنند و چه خواص از آن بهره ببرند، امری غیرعاقلانه و غیرعادلانه است و اصولا امکان مدیریت بر آن وجود ندارد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption کارتون کیوان زرگری - روزنامه شرق

مطالب مرتبط