بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ دوشنبه سوم آبان 1390

تیتر و عکس صفحه اول شرق از انتخابات تونس حق نشر عکس na
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق از انتخابات تونس

روزنامه‌های امروز صبح تهران در عنوان‌های اصلی خود از اولین انتخابات آزاد تونس نوشته و در مسائل تاریخی از پس‌لرزه‌های افشای اختلاس بزرگ بانک‌ها خبر داده‌اند. تحلیل‌هائی درباره علت دعوت اتحادیه اروپا از ایران برای مذاکره بر سر مسائل هسته‌ای، و اظهار‌نظرهائی درباره خروج ارتش آمریکا از عراق بخش‌های دیگر از مقالات این روزنامه‌ها را تشکیل می‌دهد.

آزمون دموکراسی در تونس و مرگ دیکتاتوری

"آزمون دموكراسی" عنوان مقاله‌ای است درباره اولین انتخابات پارلمانی در تونس که در شرق آمده عباس لقمانی در این مقاله نوشته بیش از آنكه آزمون دموكراسی برای این كشور پس از قیام مردم بر ضد حكومت زین‌العابدین بن‌علی باشد، نمایانگر دوران تازه‌ای در تاریخ كشور‌هایی است كه پس از تونس در آنچه بهار عربی خوانده می‌شود، موفق شدند رژیم‌های خودكامه را سرنگون كنند و طرحی نو برای این كشورها دراندازند.

در ادامه این مقاله آمده: انتخابات آزاد در تونس و در آینده نزدیك در مصر و در نهایت در لیبی، گروه‌هایی را بر سر قدرت خواهد آورد كه شاید تاكنون نه فقط مطلوب غرب نبودند بلكه در كشورهای خود نیز هرگز مجال نشان دادن قابلیت‌های خود را نداشتند. شاید این تحلیل زودهنگام باشد كه آزادی و دموكراسی در كشورهای شمال آفریقا را به نوعی شكست پان‌عربیسم از نوع ناصر یا قذافی در برابر اسلام پیشرو بدانیم.

به نظر نویسنده مقاله شرق گروه‌هایی كه در تونس و در آینده نزدیك در كشورهای دیگر شمال آفریقا با انتخاباتی آزاد بر سر كار خواهند آمد آنقدر اعتماد به نفس دارند كه با غرب نه فقط بر سر میز مذاكره بنشینند، بدون آنكه از سوی ملت‌های خود به دنباله‌روی یا وابستگی محكوم شوند، بلکه این توان را دارند که اسلامی را به نمایش بگذارند كه دیگر حتی در مصاف فكری با ایده‌های غربی در طالبانیسم محصور نیست. تونس شاید نخستین نمونه از مصاف این طرز تفكر نو با دنیای خارج از جهان اسلام باشد.

سرنوشت همه دیکتاتورها

ابتکار در سرمقاله خود نوشته مرگ یك انسان خوشحال كننده نیست اما مرگ یك دیكتاتور چرا؟. مرگ یک دیكتاتور می‌تواند آغاز بهاری باشد برای ملت‌های خزان دیده از جور ستم آنان. راستی آیا «كتاب سبز» دیكتاتور لیبی كه سالیانی طولانی آن را به مردم دیكته می‌كرد ومحتویاتش را نجات‌بخش می‌دانست، توانست مانع سقوط خودش شود؟ این درس دیگری برای دیكتاتورها که ایدئولوژی‌های دست سازشان هم نمی‌تواند کمکی به آنها کند. درس دیگر این جریان آن بود كه دیكتاتور هرگاه به ملت خود خیانت می‌كند عاقبتی جز این در انتظارش نیست.

به نظر رضا افشاری در این مقاله، ذات دیكتاتوری خیانت به ملت است، چرا كه درامانتی که از ملت در اختیار دارد هر لحظه خیانتی روا می‌دارد. زمانی که خواسته‌های خود را برتمایلات مردم ترجیح می‌دهد. دیكتاتورهایی كه با تكیه برعوامل خارجی بر مردم حكومت می‌كنند تا زمانی برسركار و پایدارند كه منافع كشورهای حامی خود را تامین می‌كنند. به محض پیداشدن آلترناتیو مناسب‌تر با او تصفیه حساب می‌كنند.

سرمقاله ابتکار افزوده قراردادهای نفتی وباج دادن به بیگانه به گواه تاریخ جز ذلت وخواری چیزی برای دیكتاتورها نداشته است نمونه آن لیبی ومساله هسته‌ای آن كشوراست. كه نه تنها چیزی عایدش نشد بلكه نهایتا با پول همان نفت‌های به یغما رفته برسر او بمب ریختند و استغاثه‌های او را برای نجات نادیده گرفتند.

آمریکا از عراق نمی‌رود

روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله خود با اشاره به اعلام خروج قطعی ارتش امریکا از عراق تا پایان سال، نوشته آمریكا به چند دلیل دروغ می‌گوید و قصد خروج كامل از عراق و رها كردن این كشور را ندارد.

حق نشر عکس na
Image caption خروج آمریکا از عراق، کارتون فیروزه مظفری، اعتماد

استدلال این روزنامه، اول این است که با در نظر گرفتن اینكه واشنگتن تاكنون نزدیك به 700 میلیارد دلار در عراق هزینه كرده و بیش از 4000 نظامی خود را در جریان اشغال این كشور و ادامه اشغال آن به كشتن داده است، ساده‌اندیشی است اگر پذیرفته شود آمریكا قصد خروج كامل از عراق را دارد.

نتیجه گیری سرمقاله جمهوری اسلامی این است که حركت اخیر آمریكا یك تاكتیك تبلیغاتی است. چرا که اولاً، انتخابات ریاست جمهوری آمریكا در راه است و هم اوباما و هم حزب دمكرات كه درحال حاضر قدرت را در آمریكا در اختیار دارد به چند عامل كه بتوانند موقعیت به شدت متزلزل آنها را در میان رای‌دهندگان تقویت كند نیاز دارند. دیگر این که اوباما و متحدانش امیدوار بودند كه اتفاقاتی همچون قتل اسامه بن لادن در افغانستان و "العولقی" در یمن، آنها را پیروز جنگ با تروریسم جلوه دهد و از آنها نزد ملت آمریكا قهرمان بسازد ولی نظرسنجی‌های اخیر، اوضاع را این گونه نشان نمی‌دهند.

ظرفیت زندان‌ها و کمک زایران به بانک‌ها

آرمان در تیتر اول خود خبر داده "سه برابر ظرفیت زندان‌ها زندانی داریم"، جام جم از "بررسی وضعیت فرهنگی کشور در مجلس"، تهران امروز در گزارش اصلی خود نوشته "ثبت نام پنج هزار میلیارد تومانی" و "خیز دوم برای اصلاح مالی" تیتر دنیای اقتصاد است.

تهران امروز در گزارش اصلی خود خبر داده مهلت ثبت‌نام در كاروان‌های سفر به حج تمام شد و در این مدت یك ماهه كه از 24 شهریور ماه سال جاری تا 24 مهر ماه تعیین شده بود بیش از شش میلیون و 657 هزار نفر برای سفر ثبت‌نام كردند كه از این میزان بیش از سه میلیون و 920 هزار نفر از طریق بانك ملی و بیش از دو میلیون و 736 هزار نفر نیز از طریق بانك ملت نام خود را در لیست متقاضیان حج عمره مفرده سال 90 ثبت كردند. از این طریق حدود 5 هزار میلیارد تومان از نقدینگی در دست مردم به بانك‌های ملی و ملت منتقل شده و مردم امیدوارند كه با واریز این مبلغ به حج مشرف شوند.

این روزنامه با تاکید بر این که از این میزان نقدینگی بیش از سه هزار میلیارد تومان توسط بانك ملی جذب شده نوشته سه هزار میلیاردی كه حالا عدد آشنایی نزد افكار عمومی به حساب می‌آید. درست در روزهایی كه نظام بانكی كشور درگیر اختلاس بزرگ شده است و در حدود سه هزار میلیارد تومان از چند بانك بزرگ اختلاس شده است، متقاضیان حج به داد شبكه بانكی رسیدند و با پول‌های خود نقدینگی مناسبی به بانك‌ها سرازیر كردند.

گزارش تهران امروز نشان می‌دهد ثبت ‌نام از متقاضیان حج در واقع فرصتی طلایی بخصوص برای بزرگترین بانك جهان اسلام بود تا بتواند پول‌های اختلاس شده را از این طریق به بانك برگرداند و وضع بانك ملی را سامان دهد چرا كه بر اساس اطلاعات بزرگترین اختلاس كشور این بانك ملی است كه بیش از دو هزار میلیارد تومان از آن اختلاس شده است.

ابراهیم رها در ستون طنز اعتماد بیانیه‌ای صادر کرده و در بخشی از آن نوشته ما از سه برابر شدن ظرفیت اعلام حمایت می‌كنیم. البته سه برابر یا چهار برابر یا حتی پنج برابر شدن بحث خودش را دارد و به این مقوله مربوط نمی‌شود. در همین راستا اعلام شده «سه برابر ظرفیت زندان‌ها، زندانی داریم.» بیا! اینا! آدم نگوید هورا هورا هورا چه بگوید. پیشرفت پشت پیشرفت. دستاورد روی دستاورد!

به نوشته این ستون با شنیدن چنین اخباری آدم تصمیم می‌گیرد شدیداللحن به دهان یاوه‌گویان بكوبد محكم. اینكه ما توانسته‌ایم سه برابر ظرفیت زندان توی آن زندانی جا بدهیم جز با فكر و تدبیر و تلاش امكان‌پذیر نیست. اساسا اگر بتوان سه برابر ظرفیت چیزی از آن استفاده كرد نشان‌دهنده فتح و پیروزی است. ما شاهد بوده‌ایم گاهی بیشتر از یك‌سوم نمی‌شود استفاده كرد.

استیضاح و اختلاس و پیچیدگی‌های سیاسی

"دیوار کوتاه وزیر اقتصاد" تیتر اول شرق است، "سایه سنگین دو استیضاح بر سر دولت" گزارش اصلی ابتکار است، روزنامه جمهوری اسلامی از "موح دوم پس‌لرزه‌های فساد بزرگ مالی" خبر داده و جهان صنعت نوشته "استیضاح سیاسی با رنگ اقتصادی در خانه ملت".

داریوش قنبری در مقاله‌ای در شرق به پرونده پیچیده‌ اختلاس اشاره کرده و نوشته نمی‌شود تمام قصور این پرونده را بر گردن یك یا دو نفر‌انداخت و سایرین را مبرا كرد، چراكه در این پرونده مهم، افراد متعددی درگیر هستند. مثلا در ارتباط با نحوه واگذاری كارخانه‌های دولتی به بهانه خصوصی‌سازی به گروه آریا موضوعاتی مطرح است و در این راستا مقاماتی نیز دخیل هستند. اگر عادلانه رفتار شود باید به همه زوایای این پرونده رسیدگی كرد.

به نوشته این نماینده مجلس در این میان با توجه به ابزارهای نظارتی كه در اختیار مجلس قرار دارد، بحث استیضاح حسینی وزیر اقتصاد مطرح شده است، چراكه مجلس می‌تواند وزیر مرتبط با این پرونده را برای سوال فرابخواند اما امكان این را ندارد كه از زیرمجموعه‌ها یا مدیران سوالی در این زمینه بپرسد. بر همین اساس امیدوار هستیم كه در روز استیضاح حقایق اختلاس بزرگ بیان شود. چنانچه آقای حسینی دفاع خوبی از خود و عملكرد وزارتخانه خود نداشته باشد و عوامل دخیل در این پرونده را معرفی نكند، بخش عمده‌ای از اتفاقاتی كه در این پرونده افتاده است متوجه ایشان خواهد شد و اصل موضوع مشخص نخواهد شد.

نویسنده مقاله شرق ابراز امیدواری کرده چون این پرونده نیاز به تحقیق و تفحص وجود دارد و باید تمامی واگذاری‌ها در سال‌های اخیر واكاوی شود تا امضاهای طلایی كه افراد را به سودهای میلیاردی رسانده است مشخص شود. متاسفانه تحقیق و تفحص‌هایی كه در دو یا سه سال گذشته در مجلس صورت گرفته، گزارش‌های قابل دفاعی نبود؛ بر همین اساس باید تحقیق و تفحص جدی در مجلس صورت بگیرد و تمامی نواقص واگذاری سرمایه‌های ملی عیان شود. نباید فراموش كرد، اختلاسی كه مطرح شده است شاید نمونه‌ای از روندی باشد كه از سایر موارد آن بی‌خبریم.

اما علی اصغر زارع زاده در سرمقاله جهان صنعت نوشته در حالی که پرونده سوءاستفاده مالی در نهادهای امنیتی و قضایی همچنان مفتوح است و برخی متهمین نیز در بازداشت به سر می‌برند، عده‌ای اصرار دارند تا در این رابطه یک قربانی دولتی نیز داشته باشند.

به نوشته سرمقاله جهان صنعت رییس کل بانک مرکزی در حالی در سایه نشسته و تماشاگر تلاطم در فضای اقتصادی است که کارشناسان در تقسیم میزان قصور پس از مدیرعامل معزول بانک صادرات و مدیرعامل برکنار شده بانک ملی به او می‌رسند. حال که جهرمی عزل شده و خاوری هوای بازگشت به سرش نیست، نوبت بهمنی است تا پاسخگوی کم‌کاری‌های مجموعه تحت مدیریت خود باشد.

مذاکرات هسته‌ای در این زمان

"اوج گیری تظاهرات جهانی علیه سرمایه داری" خبر اول کیهان است و "بهانه جوئی‌های بی پایان غرب" عنوان اصلی سیاست روز درباره مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای پنج به اضافه یک.

سیاست روز در تیتر اول خود از مذاکرات هسته‌ای آینده ایران و کشورهای پنج به اضافه یک نوشته ادامه فعالیت‌های هسته‌ای ایران در شرایط جدید بین‌المللی به نظر می‌رسد كه تكرار داستان‌های پیشین غرب نیست، داستان ادامه این فعالیت‌ها و واكنش‌های غرب در موقعیت فعلی ایران در عرصه بین‌المللی و به خصوص با نگاهی به تحولات خاورمیانه و شمال آفریقا و از سوی دیگر گسترش اعتراضات به آمریكا و برخی از كشورهای اروپایی باعث شده تا غربی‌ها رویكردی جدید را در پیش بگیرند.

به نوشته این روزنامه نامه آخر جلیلی كه بیش از یك ماه پیش به رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره ادامه مذاكرات ارسال شده بود در نهایت با یك ماه كش و قوس روز گذشته پاسخ داده شد؛ در این نامه نكته عجیبی كه در نامه‌های دیگر اشتون دیده نشده است خبر از تمایل قدرت‌های جهانی برای از سرگیری مذاکرات هسته‌ای با ایران است.

اما کیهان در مقاله‌ای بدون امضا پرسیده چرا كاترین اشتون این مقطع خاص را برای پاسخ به نامه دكتر جلیلی برگزیده و خود جواب داده در اولین گام، 1+5 مایل است تاكید كند به رغم همه بحران‌های موجود در برای مذاكره باز است. این نشان دهنده آن است كه غرب می‌خواهد بگوید راهبرد دو مسیره فشار- مذاكره همچنین برقرار است و در كنار تلاش برای افزایش فشارها بر ایران، در برای گفت وگو بسته نخواهد شد.

نکته دیگر این مقاله چنین است: در مرحله بعد به نظر می‌رسد اعلام آمادگی اشتون برای مذاكره با فشارهای اخیر آمریكا بر ایران و گزارش ماه آینده آمانو مرتبط است. و در مرحله سوم این است كه این اعلام آمادگی احتمالا با طرح روسیه مرتبط است. اگرچه در این باره تردیدهایی وجود دارد كه اشتون و آمریكا با طرح گام به گام لاوروف موافقت نهایی كرده باشند ولی این احتمال جدی است كه نامه جدید اشتون تلاشی برای سوق دادن ایران به سمت پذیرش طرح گام به گام یا چیزی شبیه آن به عنوان چارچوب مذاكرات آینده باشد.

کیهان در نهایت نوشته این موضوع قطعی است كه گروه 1+5 اكنون نگاه خود را به داخل ایران دوخته است و یكی از امیدواری‌های غرب این است كه دعوت به مذاكره اختلافات درونی ایران بویژه میان گروهی كه معتقد به ضرورت مذاكره فوری با غرب است و آنها كه عقیده دارند فعلا ورود به مذاكره سودی ندارد را جدی‌تر كند.

با معلم اخلاق

پوریاعالمی در ستون کاناپه اعتماد بر اساس تازه‌ترین گفته‌های آقاتهرانی معلم اخلاق دولت که به هواداران دولت گفته در انتخابات جر نزنید و تقلب نکنید گفتگوئی فرضی با وی ترتیب داده:

آقاتهرانی : «رفوزه شدن مردانه خیلی بهتر از این است كه آدم دروغكی قبول شود.»

پرسیدیم: «حالا اگر یكی درسش خوب بود و بهش نمره ندادند تا قبول شود چه؟»

آقاتهرانی نگفت: «درس مهم است، اما اخلاق و انضباط برای ما مهم‌تر است. اگر كسی درسش خوب بود اما در حیاط شلوغی كرد، باید بفرستیمش خانه سرایدار مدرسه، تا به خودش بیاید.»

ما گفتیم: «باشه.»

وی با حوصله اضافه كرد: «در نظر داشته باشیم كه هیچ‌وقت هدف وسیله را توجیه نكند؛ دوستان برای اینكه به هدف برسید، از هر راهی استفاده نكنید. من می‌توانم روی آبروی مردم سوار شوم، برای اینكه آبرو پیدا كنم؟»

ما گفتیم: «از من می‌پرسی؟»

وی گفت: «می‌توانم لجن‌مال كنم همه را تا برای خودم كسی شوم؟»

ما گفتیم: «از من می‌پرسی؟»

کارتون روز

حق نشر عکس na
Image caption کارتون علی درخشی، شرق

مطالب مرتبط