بررسی روزنامه‌های صبح تهران: پنجشنبه ۵ آبان

روزنامه های امروز صبح در گزارش ها و مقالات مختلفی ماجرای سوال نمایندگان مجلس از رییس جمهور را برجسته کرده اند که به دلیل نرسیدن امضاها به حد نصاب قانونی دستور کار مجلس قرار نگرفت. همچنین موضوع دیگری که در صفحات نخست امروز خودنمایی می کند مصوبه روز گذشته مجلس درباره پاسخگویی سالانه روسای قوه مجریه و قضاییه به مجلس است.

واکنش ها به سفر وزیر امورخارجه به عربستان برای مراسم تشییع ولیعهد این کشور، آخرین گزارش ها درباره رسیدگی به پرونده اختلاس بزرگ و اخبار و مقالاتی درباره گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی و هشدار روسیه در این باره نیز از جمله موضوعات قابل توجه روزنامه های امروز است.

ابهام در رفتار پرسشگران

تهران امروز در سرمقاله اش نوشته موضوع منتفی شدن طرح سوال نمایندگان مجلس از رییس جمهور را مورد توجه قرار داده و نوشته امروز و فردا کردن هیات رئیسه مجلس در اعلام وصول، موجب شده طراح سوال از رئیس‌جمهوری یعنی آقای علی مطهری، نماینده مردم تهران به علت عدم رسیدگی به طرح سوال در صحن مجلس استعفا دهد و شگفتا که استعفای وی اعلام وصول شد اما طرح سوال از رئیس‌جمهوری همچنان اعلام وصول نشده است.

حق نشر عکس a
Image caption کارتون علی کاشی در مردم‌سالاری

حسام الدین کاوه در این مقاله خود به انتقاد از برخی نمایندگان و فراکسیون های مجلس پرداخته و افزوده به هر رو یکصد نماینده، طرح سوال از رئیس‌جمهوری را امضا کرده بودند، که با پس گرفتن امضا از سوی شماری از آنان، تعداد امضاها از حد نصاب کمتر شد و موضوع سوال از رئیس‌جمهوری در محاق افتاد.پرسش این است که آیا نمایندگان امضاکننده می‌دانستند چه چیزی را امضا می‌کنند یا نه؟ اگر می‌دانستند تحت تاثیر چه عواملی امضای خود را پس گرفته‌اند؟ آیا مسائل طرح شده به یکباره حل و رفع شده‌اند؟

نویسنده این مقاله پس گرفتن امضاها را متاثر از «لابی دولتی ها در مجلس» دانسته و ادامه داده انتظار مردم این است که سیاست‌بازی در فرهنگ نمایندگان مردم جایی نداشته باشد و رفتار سیاسی نمایندگان عاری از احتمال و شائبه گرفتن امتیازاتی برای حوزه‌های انتخابیه‌شان باشد. بهتر این بود که امضاکنندگان نخست از اراده خود مبنی بر طرح سوال از رئیس‌جمهوری مطمئن شوند و آنگاه طرح را امضا می‌کردند، همچنان که شماری از نمایندگان تاکنون امضای خود را پس نگرفته‌اند.

سرمقاله نویس تهران امروز همچنین رفتار هیات رییسه مجلس در تعلل برای اعلام وصول طرح سوال از رییس جمهور را ابهام آمیز خوانده و تاکید کرده طرح چند سوال از رئیس‌جمهوری که مشکل حاد و بغرنجی به وجود نمی‌آورد اما اکنون در افکار عمومی پرسش‌های بسیاری در پیرامون این قضیه ایجاد شده است که بهتر است هیات رئیسه محترم مجلس به این پرسش‌ها پاسخ‌های شفاف دهد تا از افکار عمومی در این باره رفع ابهام شود.

انتقاد، مخالفت نیست

محسن یحیوی طی مقاله ای در شرق نوشته در سفر اخیر استانی احمدی‌نژاد به خراسان‌جنوبی رسانه‌های خبری به نقل از رییس‌جمهوری نقل کرده‌اند که ما جواب مخالفان را نمی‌دهیم ولی هر زمان که وقتش برسد، مردم آنها را ظرف دو ثانیه از جلو راه برمی‌دارند. اگر این نقل قول از رییس‌جمهوری صحیح باشد، باید گفت بهتر است مردم را علیه نظام تحریک نکند. این سخن او تحریکی علیه نظام یا حداقل تحریک مردم است. گرچه مطمئنا در او چنین توانی وجود ندارد و نمی‌تواند مردم را در مقابل نظام قرار دهد.

نویسنده مقاله اضافه کرده در شرایط فعلی سیاسی کشور در مجموع حرکت در جهت اعتمادسازی و وحدت مطمئنا بهتر است. خطاب سخنان رییس‌جمهور در این اظهارات مشخص نیست و رییس‌جمهور به صراحت نگفته‌که این مخالفان چه کسانی هستند که مردم در دو ثانیه آنها را از سر راه بر می‌دارند، اما در شرایط فعلی نمایندگان مجلس و صاحبنظران به شیوه‌های اجرایی و عملکرد مدیریتی احمدی‌نژاد انتقاد جدی دارند.

حق نشر عکس a
Image caption ابتکار

این نماینده مجلس هفتم و عضو تشکل اصولگرای جامعه اسلامی مهندسین همچنین نوشته رییس‌جمهور نباید انتقادات دلسوزان نظام را به حساب مخالفت بگذارد و درصدد ایجاد یک صف‌بندی در کشور باشد. قطعا این اظهارات به نفع هیچ کس و از همه مهم‌تر به نفع خود احمدی‌نژاد نیست. ضمن آنکه حوادث مربوط به بعد از غیبت ۱۱روزه ایشان از پاستور و برگشت به کار و ادامه مسوولیت جزو گذشته حساب می‌شود و امیدواریم موضوع خاصی که یادآور و تجدید‌کننده آن خاطرات باشد، پیش نیاید.

دیپلماسی تشییع ولیعهد

ابتکار در گزارش اصلی امروزش نوشته سفر صالحی به ریاض و نیز تسلیت‌گویی محمود احمدی‌نژاد به پادشاه سعودی به خاطر درگذشت برادرش، طی دو روز گذشته در داخل ‌با واکنش‌های متعددی از سوی برخی چهره‌ها و رسانه‌های اصولگرا مواجه شده است... اگرچه رعایت آداب دیپلماتیک در مناسبات بین‌المللی یکی از اصول پذیرفته‌شده کشورهای جهان است و رفت‌وآمدهای مناسبتی، مانند شرکت در مراسم تشییع یک مقام ارشد دولتی، بین کشورهایی که روابطی تیره دارند، همیشه یک عرف پذیرفته به‌شمار می‌رود، اما این سفر درعین‌حال حاوی نوعی از دیپلماسی برای حداقلی‌کردن مشکلات پیش‌آمده در روزهای اخیر نیز به‌حساب می‌آید.

جام جم هم در یکی از گزارش های اصلی امروزش به همین موضوع پرداخته و نوشته این سفر توجه زیادی را به خود جلب کرد و حتی موجی از انتقادها را متوجه دستگاه دیپلماسی ایران کرد. این انتقادها در کنار پیام تسلیت محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور به ملک‌عبدالله، پادشاه عربستان که وی را خادم‌الحرمین‌الشریفین خطاب کرده بود، با شدت بیشتری سیاست خارجی دولت را نشانه گرفت.

به نوشته این روزنامه این انتقادها به این موضوع اشاره داشت که چرا مقامات ایران باید در مراسم تشییع جنازه ولیعهد عربستان که وزیر دفاع این کشور هم بود حضور یابند، آن هم وقتی که کشتار شیعیان بحرین تحت امر و دخالت آل سعود صورت می‌گیرد و به این خاطر در بیانیه‌های متعددی جنایات آل سعود را به این خاطر محکوم شده است. علاوه بر این، ‌اظهارات اخیر برخی مقامات سعودی علیه ایران که پس از طرح ادعای آمریکا مبنی بر تلاش ایران برای ترور سفیر عربستان در آمریکا بیان شد، باعث گردید تا این انتقادها بابت سفر صالحی به عربستان که از آن در رسانه‌ها به دیپلماسی عزا یاد شد، چشمگیرتر باشد.

قیمت همراهی روسیه و چین

محمود صدری در سرمقاله دنیای اقتصاد روسیه از یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته است، گزارش خود را درباره برنامه هسته‌ای ایران تعدیل کند. قرار است این گزارش در اجلاس آینده شورای حکام آژانس(۲۶ و ۲۷ آبان) قرائت شود و خبرهای غیررسمی حاکی است در آن ادعا شده که جهت‌گیری برنامه هسته‌ای ایران نظامی است. اگر این گزارش با چنین محتوایی منتشر شود، احتمال دارد از آن به عنوان محملی تازه برای تصویب قطعنامه‌ای در شورای امنیت برای تشدید تحریم‌های ایران استفاده شود.

حق نشر عکس a
Image caption روزنامه آرمان

نویسنده این مقاله با اشاره به این که معمولا روسیه و چین مخالف افزایش فشار بر ایران هستند افزوده اینکه روسیه و چین به عنوان دو عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل با افزایش فشار به ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مخالفت می‌کنند، نقطه قوتی برای سیاست خارجی ایران است؛ اما این نقطه قوت، اگر در پرتو مسائل دیگر از جمله روابط دوجانبه مسکو و پکن با تهران و روابط هر یک از این کشورها با اردوگاه غرب دیده نشود، ممکن است، ‌همین نقطه قوت به پاشنه آشیل سیاست خارجی ایران تبدیل شود.

به عقیده سرمقاله نویس دنیای اقتصاد تجربه همین دهه اخیر نشان داده است که رفتار رهبران مسکو و پکن در برنامه هسته‌ای ایران به صورت طبیعی، تابعی از رفتار کلان آنها و معطوف به منافع ملی است. اصل نخست در منافع ملی روسیه، ترتیبات امنیتی اروپا است و مهم‌ترین هدف منافع ملی چین اقتصاد و تجارت آسیا- پاسیفیک است. هر دوی این هدف‌های استراتژیک روسیه و چین به‌صورت قهری به سرنوشت آمریکا و اروپا گره خورده است و همه موضع‌گیری‌های منطقه‌ای و جهانی این دو کشور لاجرم در همین چارچوب شکل می‌گیرد.

نویسنده مقاله همچنین لغو قرارداد موشکی روسیه با ایران و سرنگرفتن قراردادهای نفت و گاز ایران و چین را از جمله ملاحظات مسکو و پکن در برابر غرب بر اساس منافع ملی شان دانسته و تاکید کرده رای اینکه قیمت رابطه ایران با روسیه و چین از حد متعارف خارج نشود، گاهی لازم است ایران نقش واسطه‌ای این کشورها را کمرنگ‌تر کند تا در میدان نبرد بین‌المللی، ناگزیر به کشیدن بار چنین حامیانی نشود.

سهم هر دولت از در آمد نفتی

جهان صنعت در گزارشی به بررسی در آمد نفتی در ۳۱ سال گذشته و سهم هر دولت از این میزان درآمد پرداخته و نوشته بر اساس بررسی‌های صورت گرفته‌، پس از تبدیل میزان درآمد صادراتی حاصل از فروش نفت به قیمت‌های پایه سال ۲۰۱۰‌، ایران حدود ۹۷۰ میلیارد دلار درآمد نفتی طی ۳۱ سال به دست آورده است که این دوره زمانی از سال ۱۳۵۹ آغاز و در سال ۱۳۸۹ پایان می‌یابد.

حق نشر عکس a
Image caption جهان صنعت

به گزارش این روزنامه به طور متوسط سالانه ایران ۳۲ میلیارد دلار از محل فروش نفت کسب درآمد کرده است.با این حال بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهد سهم دولت‌های مختلف از درآمدهای نفتی در این دوران متفاوت بوده است. در این دوره زمانی دولت‌های میرحسین موسوی،‌هاشمی‌رفسنجانی، سید‌محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد فعالیت کرده‌اند که کمترین سهم درآمد نفتی در این مقطع ۳۱ ساله در اختیار دولت علی‌اکبر ‌هاشمی‌رفسنجانی و بیشترین میزان درآمد نفتی نیز در دوره محمود احمدی‌نژاد به دست آمده است.

به نوشته این روزنامه میانگین سالانه درآمدهای نفتی که طی این دوران در اختیار هر دولت بوده است، برای دولت‌های موسوی و‌هاشمی رفسنجانی به ترتیب ۲۷ و ۲۲ میلیارد دلار بوده است. دولت خاتمی نیز به قیمت‌های ثابت سال ۲۰۱۰ برابر با ۲۴ میلیارد دلار در سال درآمد کسب کرده و دولت احمدی‌نژاد که بیشترین درآمد نفتی طی این دوران را داشته است، طی شش سال اول هر سال ۶۰ میلیارد دلار از محل فروش نفت به دست آورده است.

جهان صنعت همچنین تاکید کرده افزایش درآمد نفتی ایران نه به واسطه افزایش صادرات نفت که به دلیل بالا رفتن قیمت‌ها در بازار جهانی رخ داده است.در حال حاضر به دلیل بحران اقتصاد جهانی‌، قیمت نفت تا حدی تعدیل شده‌اما کارشناسان معتقدند با رفع بحران اقتصاد جهانی‌، قیمت‌نفت روندی صعودی را دوباره طی خواهد کرد.

سهم خواهی دولتی

جمهوری اسلامی طی مقاله ای نوشته دولت دهم در سومین سال فعالیت خود به سر می‌برد و بسیاری از مدیران فعلی امیدی ندارند در دولت آتی جایی در میان صاحبان مسند داشته باشند، این سرازیری زمانی به دور اندیشی مدیران دامن می‌زند و بسیاری از این افراد تلاش می‌کنند جایگاهی مناسب برای خود فراهم سازند و جایگاه فعلی به عنوان سکوی پرشی برای این آینده نگری و اینده سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

علی پاکزاد در این مقاله افزوده در پایان دولت هشتم بحث بر سر این بود که مدیران دولت هر یک تلاش می‌کنند با حضور در جمع مدیران شرکتهای در حال خصوصی شدن اینده شغلی خود را تثبیت کنند و یا تلاش برخی از مدیران ارشد درآمدن به ردای عضویت هیات علمی دانشگاهها نیز مورد توجه قرار گرفت. اما به نظر می‌رسد آنچه در دوره پیش رو در حال وقوع است بسیار بسیط‌تر از تکرار وقایع دولت قبلی به نظر می‌رسد، اینبار به نظر می‌رسد مدیرانی که برای روزهای اتی برنامه ریزی می‌کنند چشم انداز خود را در سهم خواهی از نهادهای غیر دولتی تعریف کرده‌اند.

نویسنده این مقاله همچنین نوشته بحث‌هایی که حول محور انتخابات اتاق تعاون شکل گرفته و در نهایت با شکایت ۱۰۲ نماینده مجلس از وزیر"کار، رفاه و تعاون" در حال ورود به فازی تازه است در کنار بحث تلاش وزارت کشاورزی برای تشکیل اتاق کشاورزی از مباحثی است که نشان می‌دهد سهم خواهی دولتی‌ها از بخش خصوصی تا چه حد عمق پیدا کرده است.

جمهوری اسلامی در بخش پایانی این مقاله خاطرنشان کرده اتاق کشاورزی به معنی تشکلی است که به تنهایی می‌تواند بر گرفته از ۲۵ درصد اقتصاد ملی باشد و ایجاد آن بدون مشورت با اتاق بازرگانی و دیگر فعالین بخش خصوصی چه معنایی می‌تواند داشته باشد به غیر از اینکه مدیران دولتی تلاش داشته باشند تا با ایجاد فضاهای جدید حتی به رغم موازی کاری و افزایش اشفتگی ساختاری سهمی برای خود در بدنه نهاد‌های غیر دولتی دست و پا کنند تا به هر شکل از آنچه به عنوان نتیجه اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی می‌دانیم قسمتی نیز سهم برخی شود.

حق نشر عکس a
Image caption کارتون کیوان زرگری در روزنامه شرق