زندان رجایی‌شهر: "آلودگی و درد"

حق نشر عکس non
Image caption سالن حمام زندان رجایی شهر، این عکس نخستین بار توسط مسیح علی نژاد به چاپ رسید

"زندان سال ۷۹ و زندان ۵۹ که مسعود خان بهنود آنرا توصیف کرده نسبت به زندان این دوره فقط یک «پیک نیک» بود."

این جمله‌ای است که احمد زیدآبادی روزنامه نگار و فعال سیاسی زندانی در زندان رجایی شهر(گوهردشت)در ملاقات هفتگی خطاب به فرزندش گفته و در صفحه فیس بوک فرزند آقای زیدآبادی منتشر شده است.

زندان رجایی شهر از جمله زندان‌های ایران است که اغلب زندانیانی که به آنها "خطرناک" اطلاق می‌شود در آنجا نگهداری می‌شوند. اما در عین حال در سالهای مختلف زندانیان سیاسی و فعالان مدنی و حقوق بشری نیز برای گذراندن دوران محکومیت خود به این زندان منتقل شده اند. پس از اعتراض‌ها به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری و موج عظیم دستگیری‌ها تعدادی از فعالان سیاسی و روزنامه نگاران با حکم زندان به رجایی شهر منتقل شدند.

این زندانیان بارها نسبت به شرایط زندان و مشکلاتشان اعتراض کرده و درخواست رسیدگی داشته‌اند. به تازگی نیز تصاویری از آشپزخانه، دستشویی و حمام داخل زندان منتشر شد. این تصاویر می‌تواند نمایانگر بعضی روایت‌هایی باشد که تاکنون درباره آلودگی محیط زندان رجایی شهر منتشر شده بود.

کمبود مواد شوینده برای تعداد پرشمار زندانیان از مشکلات بهداشتی است و از طرفی گرانی وسایل شوینده در فروشگاه زندان و مشکلات مالی برخی از زندانیان دسترسی به این مایحتاج را با مشکلاتی مواجه می‌کند.

در همین حال براساس برخی از روایت‌ها که زندانیان مطرح کرده‌اند، مدت زمان کوتاه حمام، نبود آب گرم، آلودگی سرویس‌های بهداشتی از دیگر مشکلات این زندانیان است.

مسئله آلودگی و کمبودها در زندان تنها نکته‌ای نیست که توسط زندانیان رجایی شهر مطرح می‌شود، یونس موسوی نماینده فیروز آباد، روز شنبه (۱۰ اردیبهشت/۳۰ آوریل) در مورد شرایط و مشکلات زندانیان در زندان‌های ایران گفت: "آن قدر در زندان ها مشکل هست که به هر دو نفر یک پتو می رسد."

اما مهدی کوچک زاده دیگر نماینده مجلس در واکنش به سخنان آقای موسوی گفت :"آقای موسوی با این سخنان شان نظام را پایین آورده است و این گونه نیست که در زندان های ما به هر دو نفر زندانی یک پتو برسد."

بیماری گوارشی و بیماری دهان و لثه عمده ترین بیماری زندانیان

یکی از زندانیان زن که مدتی را در رجایی شهر به سر برده به بی بی سی فارسی گفت : به دلیل کمبود ویتامین و کم تحرکی، بیماری‌هایی مثل کتف درد، گردن درد به سراغ زندانی می‌آید که اصلا نمی‌تواند تکان بخورد و "انگار فلج شده است."

این زندانی زن که نخواست نامش فاش شود، ادامه داد:"مشکل هموروئید(بواسیر) از دیگر بیماری‌هایی است که زنان با آن درگیر هستند و عموما دچار خونریزی هستند که بعد از زندان نیز این بیماری آنها را رها نمی‌کند. آلودگی حمام و دستشویی نیز عموما باعث ایجاد کیست داخل رحم می‌شود."

درهمین حال یکی از زندانیان مرد رجایی شهر نیز با اشاره به اینکه برخی بیماری‌ها بین زندانیان زن و مرد یکسان است، گفت:" آلودگی شدید و دائمی صوتی، سینوزیت، ضعف جسمانی به دلیل وضعیت نامناسب غذا و فشارهای روانی موجود و بیماری‌های تنفسی از جمله بیماری‌های مشترک است. "

این زندانی با اشاره به مشکلات گوارشی و دهان در زندان رجایی شهر به بی بی سی فارسی گفت:"آهک و گچ موجود در آب نیز باعث بروز مشکلات گوارشی و پوسیدگی دندان و لثه در زندان شده ضمن اینکه خشکی پوست را نیز به همراه دارد. "

یکی دیگر از زندانیان مرد که نخواست نامش فاش شود به بی بی سی فارسی گفت:" در بندی که ما نگهداری می‌شدیم 'شپش خونخوار' بود و باعث می شد تمام روز در حال خاراندن باشیم از شدت خارش نیز محل گزش‌ها زخم می شد. "

"شپش خونخوار" همان گال است، زیر پوست حرکت می کند و در مناطقی که بسیار آلوده است و احیانا حیواناتی در نزدیکی آن نگهداری می‌شوند بیشتر به چشم می خورد اما منشا اصلی آن آلودگی است.

آهک و گچ موجود در آب هم براساس نظریه‌های پزشکی اسید معده را خنثی کرده و محیط را برای ایجاد یک نوع باکتری آماده می‌کند که می تواند ناراحتی دستگاه گوارش ایجاد کند زخم معده و اثنی عشر از جمله بیماری هایی است که در پی فعال شدن این باکتری ایجاد می‌شود.

از دیگر مشکلات زندان رجایی شهر محدودیت‌هایی است که بر زندانیان اعمال می شود. به گفته خانواده زندانیان رئیس جدید زندان رجایی شهر که با نام مردانی شناخته می‌شود مدت زمان هواخوری را به سه ساعت در روز کاهش داده و زندانیان تنها بین ساعت ۲ تا ۵ می توانند از هواخوری استفاده کنند.

"تجاوز، ضرب و شتم و مواد مخدر "در رجایی شهر

انتقادهای مختلفی به وضعیت زندانیان در این زندان مطرح شده و بارها نیز رسانه‌ای شده است، اما یکی از گزارش‌هایی که با جزئیات بیشتری نسبت به گزارش‌های قبلی از وضعیت این زندان منتشر شده است، نامه مهدی محمودیان عضو جبهه مشارکت و زندانی سیاسی از این زندان به آیت الله علی خامنه ای است.

آقای محمودیان در این نامه مدعی شده که" تجاوز جنسی علیه زندانیان عادی" در زندان رجایی شهر رواج یافته است.

در بخشی از این نامه در سال ۱۳۸۹ نوشته شده، با اشاره به بندهای مختلف رجایی شهر آمده است:" در این زندان هرکسی که کمی زیبایی در چهره داشته باشد و احیانا زوری در بازو نداشته باشد یا پول خوبی در حسابش نباشد که باج بدهد به زور در سالن‌های مختلف و هر شب در یک اتاق گردانده می‌شود و هر "مفعولی" صاحبی دارد و از این بابت پولی به دست می‌آورد. "

به ادعای این نامه "طبق مشاهده یک زندانی سیاسی، جوانی که در طول شب هفت بار مورد تجاوز قرار گرفته بوده و صبح به زندانبان شکایت می کند به انفرادی (یا به گفته مسئولین زندان سوئیت) منتقل می‌شود بدون اینکه هیچکدام از متجاوزین حتی مورد سوال قرار بگیرند."

بسیاری از زندانیان عادی و سیاسی رجایی شهر بارها بر دسترسی راحت به مواد مخدر تاکید کرده‌اند. آقای محمودیان نیز در نامه‌اش با اشاره به رواج مواد مخدر نوشته که" برای وارد کردن کتاب چند ماه است نامه نگاری کرده اما مواد مخدر هر روز به آسانی وارد زندان می‌شود."

ارژنگ داوودی دیگر زندانی سیاسی رجایی شهر نیز در بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در نامه ای از نحوه برخورد زندانبانان با زندانیان انتقاد کرد. او در این نامه از ضرب و شتم زندانیان و استفاده از الفاظ رکیک در زندان انتقاد کرد.

زندانیان سیاسی رجایی شهر در ۲۰ شهریورماه سالجاری در نامه خود نوشته‌اند که علی‌رغم ممنوعیت تنبیه بدنی زندانیان طبق آیین‌نامه حقوق و تکالیف زندانیان، بعضی از مسئولان و ماموران زندان رجایی شهر برای برخورد با زندانیان از «مشت و لگد، باتوم چوبی و پلاستیکی» استفاده می‌کنند.

این در حالی است که قوانین ایران و آئین نامه‌های قضایی بر حذف حرمت زندانی و مجازات مامورین متخلف تاکید می‌کند.

پیشتر محمد باقر ذوالقدر، معاون اجتماعی قوه قضائیه خبر از وضعیت نامناسب زندان‌ها داده و ابراز نگرانی کرده بود.

او با اشاره به افزایش آمار ارتکاب جرم در ایران گفت:"کف‌خوابی، خوابیدن دو یا سه نفر بر روی یک تخت، خوابیدن نوبتی، خواب در راهروها و خواب در پاگردهای پله‌ها امری طبیعی در زندان‌های کشور است".

به گفته غلامحسین اسماعیلی رئیس سازمان زندان‌ها،ایران از لحاظ جمعیت زندانی در فهرست ۱۰ کشور نخست جهان است و بیش از ۲۵۰ زندان دارد که حدود ۳۰۰ هزار زندانی در آن نگهداری می‌شوند.البته سرانه زندانیان در ایران، جزو ده کشور اول جهان نیست و تعدادی از کشورهای کم جمعیت تر دنیا رتبه های بالاتری نسبت به ایران دارند.

رئیس سازمان زندان های ایران چندی پیش نیز اعلام کرد که تعداد زندانیان در ایران ظرف یک سال و نیمی که از دوره مسئولیت او گذشته، ۵۵ هزار نفر افزایش داشته است.به گفته او این افزایش در حالی صورت گرفته که به فضای زندان ها اضافه نشده است.

با توجه به نامه نگاری‌ها و درخواست‌های مکرر زندانیان و اظهار نظر برخی از مقامات مسئول در مورد شرایط زندان رجایی شهر همچنان زندانیان در انتظار بهبود شرایطی هستند که شاید برای تغییر آن باید زیرساخت های بسیاری تغییر کند.

مطالب مرتبط