شورای نگهبان از طرح نظارت بر نمایندگان ایراد گرفت

حق نشر عکس Reuters

سخنگوی شورای نگهبان ایران گفته است که اعضای این شورا طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان را خلاف موازین شرع و اصول قانون اساسی تشخیص داده‌اند.

بر اساس این طرح، هیأتی متشکل از نمایندگان مجلس، به گزارش‌های مربوط به سوءاستفاده و تخلف مالی یا اخلاقی نمایندگان رسیدگی می‌کند و تا حدی اختیارات لازم را برای تعیین و اعمال یک رشته تنبیه و مجازات انضباطی از جمله تذکر شفاهی و کتبی و نیز لغو اعتبارنامه نمایندگان دارد.

رسیدگی به گزارش‌های مربوط به "رفتار خلاف شئون نمایندگی" و گزارش‌ها درباره اعمال خلاف امنیت ملی ایران و دیگر اعمال مجرمانه از سوی نمایندگان مجلس هم از وظایف هیات نظارت بر نمایندگان خوانده شده است.

این طرح در سال ۱۳۸۹ و در ۱۲ ماده از سوی ۵۵ نماینده مجلس ارائه و کلیات آن در اردیبهشت ماه امسال تصویب شد.

آخرین مواد طرح نظارت بر نمایندگان، روز چهارشنبه، ششم مهر ماه، به تصویب نمایندگان رسید و برای اظهارنظر و تایید نهایی به شورای نگهبان ارسال شد.

حق نشر عکس ISNA
Image caption سخنگوی شورای نگهبان: طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان، خلاف موازین شرع و اصول قانون اساسی تشخیص داده شد

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، روز شنبه، ۲۱ آبان، در جمع خبرنگاران گفت که به تشخیص شورای نگهبان، بخش‌هایی از این طرح مغایر اصل‌های ۵۷، ۶۵ و ۸۵، ۸۶، ۱۵۶، ۱۵۸ و ۱۵۹ قانون اساسی است.

از جمله، او با اشاره به بخشی از مفاد این طرح که بر اساس آن، در صورت تایید مراتب از سوی هیات نظارت بر نمایندگان، نماینده متخلف توسط مقامهای قضایی از طریق هیات احضار می‌شود، الزام قاضی به تبعیت از نظر این هیات را مغایر قانون اساسی تشخیص داده است.

بر اساس این طرح، هیات نظارت مجلس، در ابتدای هر دوره قانونگذاری و به ریاست یکی از نواب رئیس مجلس تشکیل می‌شود. چند عضو از کمیسیون‌های قضایی و اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی و چهار نفر دیگر از نمایندگان هم در این هیات حضور دارند.

ارائه طرح نظارت بر نمایندگان مجلس شورای اسلامی واکنش تحلیلگران سیاسی را هم به دنبال داشته است.

موافقان این طرح، اجرای آن را زمینه‌ساز بهبود عملکرد نمایندگان و افزایش کارآیی مجلس، همچنین جلوگیری از اخلال در ایفای نقش نمایندگی یا فساد در میان نمایندگان می‌دانند.

آنها می‌گویند که چنین نظارتی به تقویت موقعیت و اعتبار مجلس در بین مردم منجر می‌شود و اقتدار این نهاد را افزایش می‌دهد.

اما مخالفان طرح می‌گویند که نمایندگان باید آزادی عمل کافی را برای اجرای وظایف نمایندگی داشته باشند و این طرح باعث می شود تا آنها استقلال رأی خود را از دست بدهند.

به نظر مخالفان، این طرح طوری تدوین شده که با اجرای آن، نمایندگان اقلیت با دیدگاهی متفاوت از حکومت یا اکثریت مجلس، ممکن است در معرض فشار قرار بگیرند.

مهدی کروبی، از مخالفان دولت ایران و رئیس پیشین مجلس، در زمان طرح موضوع تشکیل هیات نظارت بر مجلس، گفته بود: "این طرح پایه‌های مشروطیت و جمهوریت حکومت را از بین می‌برد و مجلس را به نهادی فرمایشی تبدیل می‌کند."

در عین حال، گفته شده است که آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، از نوعی نظارت مجلس بر رفتار نمایندگان حمایت کرده است.

علی لاریجانی، رئیس مجلس، در سخنانی در شهریور امسال و در زمان بررسی مواد این طرح گفت: "ایشان (آیت‌الله خامنه‌ای) در جلسات خصوصی به بنده گفتند که مجلس یک سازوکار درونی طراحی کند تا بر نمایندگان نظارت وجود داشته باشد."

مطالب مرتبط