بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ یکشنبه ۲۹ آبان

تیتر و عکس صفحه اول دنیای اقتصاد حق نشر عکس na
Image caption تیتر و عکس صفحه اول دنیای اقتصاد

روزنامه‌های صبح امروز تهران عنوان‌های اصلی خود را به قطعنامه‌ها و تصمیم‌های علیه جمهوری اسلامی اختصاص داده، اما در مقالاتی آن را کم اهمیت دانسته‌اند. دستگیر سیف الاسلام قذافی با عکسی از وی در صفحات اول بیشتر روزنامه‌ها هست جز این که نگرانی از جهت اقتصادی و گرانی ارز و اختلافات درونی کشور از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

روزهای سخت بعد از لیبی برای سوریه

آفرینش در سرمقاله خود با اشاره به فشارهای اتحادیه عرب و وضعیت سوریه نوشته اتحادیه عرب با تهدید سوریه مبنی بر پیگیری امور این کشور از طریق شورای امنیت خواستار دست کشیدن سوریه از کشتارغیرنظامیان شده است. اما در کنار تعلیق عضویت و تهدید به دخالت شورای امنیت، اتحادیه عرب از مخالفان و معترضان دولت سوریه دعوت کرده تا با حضور در مقر این اتحادیه به بحث و بررسی مرحله انتقالی در این کشور بپردازند. این اقدام اتحادیه عرب به معنای کشیده شدن دولت سوریه به ورطه‌ای خطرناک است.

به نوشته حمیدرضا عسگری در این مقاله، نگاهی به وضعیت لیبی نشان می‌دهد همین وضعیت برای دولت قذافی رخ داد و ابتدا عضویت آن به حالت تعلیق درآمد، پرونده لیبی به شورای امنیت رفت و سپس شورای انتقالی از سوی کشورهای مختلف به رسمیت شناخته شد. درحقیقت کشاندن مخالفان به اتحادیه عرب و مذاکره با آنان به معنای رسمیت بخشیدن به شورای مخالفین سوریه می‌باشد و این دولت بشاراسد را با چالشی بزرگ مواجه خواهد کرد.

به نظر سرمقاله آفرینش دولت سوریه می‌توانست با عمل کردن به طرح ابتدایی اتحادیه عرب و پایان دادن به درگیری‌ها مانع بهانه تراشی‌های اعراب و کشورهای غربی گردد. با توجه به شرایط موجود کافی است تا شورای معترضین سوریه از سوی اتحادیه عرب یا دیگر مجامع بین المللی به رسمیت شناخته شود و آن وقت دیگر نمی توان به راحتی انتظار بهبود اوضاع را داشت وباید منتظر روزهای سخت برای سوریه بود.

کمک روسیه و چین برای تعدیل قطعنامه‌ها

"سازمان ملل با دست‌های خالی قطعنامه صادر کرد" تیتر اول کیهان است، رسالت از "ناکامی آمریکا و آمانو در برابر ایران" نوشته و روزنامه جمهوری اسلامی خبر داده "تجهیزات مدرن جنگ‌های التکرونیکی با موفقیت آزمایش شد".

حسام‌ الدین کاوه در سرمقاله تهران امروز نوشته برای نخستین بار در تاریخ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، قطعنامه پیشنهادی آمریکا و عربستان علیه ایران و به اتهام واهی تلاش برای ترور سفیر عربستان به تصویب این مجمع رسید در واقع مجمع عمومی سازمان ملل همواره جزو مجامعی بوده که هدف تاثیرگذاری آمریکا و جهت‌دهی به آن بوده. تا زمان جنگ سرد توازنی سست و ناپایدار بر فضای مجمع عمومی سازمان ملل حاکم بود، اما از آن پس این دیگر واقعیت‌های سیاسی نیستند که انگیزه تصمیم‌های اعضای مجمع به شمار می‌روند.

نویسنده مقاله در عین حال پذیرفته که در طول تاریخ وقایع و حوادث تلخ بسیاری علیه دیپلمات‌ها یا شهروندان دولت‌های دیگر رخ داده و انگشت اتهام متوجه یک کشور خاص شده است، مثلا دخالت آمریکا در کوبا در ماجرای خلیج خوک‌ها، ماجرای سقوط هواپیمای لاکربی به دستور معمر قذافی دیکتاتور پیشین لیبی و ترور بسیاری از سیاستمداران کشورهای مختلف. اما تاکنون سابقه نداشته است که این دست از موضوع‌ها وارد دستور کار مجمع عمومی سازمان ملل شود و دولت یا رئیس دولت خاصی محکوم گردد.

کیهان در سرمقاله خود نوشته می‌توان نتیجه گرفت رفتار زمامداران آمریکا- و نظایر آنها در غرب و منطقه، در این طوفان تغییر، هم از جنس معارضه جدی است و هم از نوع «ایذایی»، «عملیات فریب» و «لاعلاجی». اگر قطعنامه‌ای علیه ایران انشا می‌کنند یا آهنگ تحریم یکجانبه می‌نوازند و اگر خیز ارجاع به شورای امنیت بر می‌دارند و وسط راه جا می‌مانند.

به نظر نویسنده این روزنامه غرب با صدور قطعنامه‌ها علیه جمهوری اسلامی در واقع صادقانه می‌گویند که همه زور و تدبیر خود را در دشمنی با «ایران الهام بخش» به کار بسته اند و همه توان و تدبیرشان، همین است که می‌بینید. قابل پیش بینی است که این روند در ماه‌های آینده تداوم داشته باشد. بنابراین در این سو ضرورت دارد ضمن پیشروی‌ها و توفیقات، تحرکات دشمن را رصد کنیم.

کیهان با این مقدمه به انتخابات آینده مجلس اشاره کرده که دشمنان باید ذهن و زندگی مردم را چنان آماج هدف قرار داد که از پشتیبانی جمهوری اسلامی دست بکشند یا بخشی ولو اندک از آنها تبدیل به پیاده نظام فتنه گران شوند. این حلقه‌های همکار در غرب معتقدند اگر فتنه چند لایه سبز پس از آن همه هیاهو، دود شد و هوا رفت، سیلی و ضربه اصلی را از مردم خورد و انتقام اصلی را باید از همین‌ها گرفت. ابداع واژه تحریم‌های فلج کننده از سوی مقامات آمریکایی در ۱۷ ماه پیش دقیقا ناظر بر همین معنا بود، هر چند که در عمل بسیاری از محاسبات و ارزیابی‌ها معکوس از آب درآمد.

مهدی سنائی در مقاله‌ای در آرمان صدور قطعنامه‌هائی در شورای امنیت را سناریویی خوانده که از سوی آمریکا و اروپا طراحی شده و نوشته کشورهای غربی در صدد فشار بر جمهوری اسلامی و ایجاد ابهام در پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی هستند. یعنی در ۳ موضوعی که از گذشته اتهاماتی را بر علیه کشور ما مطرح می‌کردند، در این چند ماه تشدید شده است. این ۳ مورد عبارت از حقوق بشر، تروریسم و فعالیت‌های هسته‌ای.

نویسنده معتقد است با تلاشی که دیپلماسی کشور کرد و با مخالفتی که چین و روسیه از خودشان نشان دادند، در نهایت این قطعنامه تعدیل شد. از سوی دیگر اسرائیل هم با لابی‌هایی که در آژانس می‌کند و فشارهایی که بر کشورهای آمریکایی و اروپایی وارد می‌کند در صدد تشدید فضا علیه ایران است. این رژیم به خصوص خواهان بسیج کردن آژانس برای فشار بر ایران است. در این میان برخی کشورهای اروپایی به دنبال آن بودند که ضرب الاجلی برای اعزام بازرسان هم تعیین شود که این مساله با مخالفت چین و روسیه مواجه شد.

این نماینده مجلس در مقاله آرمان نتیجه‌گیری کرده با وجود رای مثبت چین و روسیه به قطعنامه علیه ایران اما مخالفت‌های این دو کشور باعث شد که قطعنامه آژانس به شکل تعدیل شد‌های صادر شود. در واقع این قطعنامه چیزی نبود که مورد نظر اسرائیل، آمریکا و برخی کشورهای اروپایی قرار داشت. پس قطعنامه منعطف‌تر و نرمتری شود و این که چین و روسیه آن را امضا کردند هم اتفاق تازه‌ای نیست. بلکه این کشورها در برخی موارد حتی قطعنامه‌های شورای امنیت را نیز امضا کرده و به آن رای مثبت داده‌اند.

نفت کاغذی نزدیک سفرهاست

"وزیر اقتصاد: به اهداف برنامه نمی‌رسیم" تیتر اول شرق است، "مردم سرمایه گذار صنعت نفت می‌شوند" در صدر اخبار خراسان آمده، تهران امروز همین خبر را با "نفت کاغذی در سبد خرید مردم" منعکس کرده و آرمان هم از "جزییات طرح پیش‌فروش نفت به مردم" خبر داده است.

حق نشر عکس na
Image caption کارتون خوابیده روی نفت، علی کاشی، مردم سالاری

مریم مولائی در سرمقاله ابتکار نوشته سال گذشته در چنین روزهایی بحث داغ و تیتر نخست تمام جراید درباره هدفمندی یارانه‌ها بود. طرحی که بسیاری از کارشناسان آن‌ را برای اقتصاد ایران زودهنگام و شتاب‌زده دانستند و اجرایی‌ شدنش را نیازمند برنامه‌ریزی و درست‌کردن زیرساخت‌ها. اما رئیس‌جمهور محترم، آن روزها به ضرس‌قاطع می‌گفت که تمام پیش‌بینی‌ها در نظر گرفته شده و با همکاری مردم، این طرح با موفقیت اجرایی می‌شود. اما حال که با گذشت نزدیک به یک سال، این جراحی در قسمت‌هایی خونریزی کرده و در پاره‌ای مقاطع دچار عفونت شده، مشخص نیست دلیل آن، همکاری نکردن مردم است یا....

به نوشته این روزنامه آن روزها بسیاری از مردم، خوشحال از این وعده آقای احمدی‌نژاد، روزگار سپری کردند. اما دیری نپایید که زمزمه‌هایی شنیده شد که افزایش یارانه‌ها مشروط به افزایش بهای حامل‌های انرژی است و این خبر عیش مردم را منغص کرد. حالا بسیاری در صف‌های طولانی بانک، با کارت شناسایی انتظار کشیدند تا سکه‌ای به قیمتی کمتر از بازار خریداری کنند. در همان ایام بود که نوید سقوط سکه، دل‌های نگران بسیاری را تاحدودی آرام کرد و بسیاری، صف‌ها را رها و به خانه‌هایشان بازگشتند. چند روز بعد، وضعیت سکه کمی تا قسمتی از حالت ابری به نیمه‌ابری درآمد و اکسیر امید دل‌های زنگارگرفته را جلا داد.

به نوشته ابتکار همه این‌ها گذشت. خبرهای خوش و ناخوشی که البته ناخوشش بیشتر بود، صفحه نخست روزنامه‌ها را مزین نمود و مردم نگران را مشوش‌تر از قبل کرد. مسئولان محترم هم برای شادساختن مردم، البته از دادن وعده کوتاه نیامدند و هر کار کردند تا آرامش را به جامعه بازگردانند. حال زمزمه‌های افزایش قیمت بنزین به ‌گوش می‌رسد. به نظر برخی، مسئولان محترم قبل از تثبیت قیمت هزارتومانی، بهتر است اعلام کنند که بنزین لیتری هزاروپانصد تومان می‌شود. بعد که این خبر همه را عصبی و نگران کرد، اعلام کنند که بنزین هزار تومان می‌شود تا مردم نه‌ تنها از شنیدن قیمت شوکه نشوند که حتی خوشحال شوند.

سعید خراط‌ها در مقاله‌ای در شرق به علت بالابودن میزان جرائم در کشور پرداخته و در بخشی از آن نوشته منظرهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و بیکاری در افزایش جرایم نقش دارند. افزایش مشکلات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و ناکامی‌های گسترده مردم و ناتوانی آنها در تامین نیازها و افزایش بیکاری، بی‌توجهی به این معضل و تعریف غلط از اشتغال باعث حل شدن مشکل نمی‌شود بلکه فقط صورت‌مساله را پاک می‌کند و مشکلات نادیده گرفته می‌شود.

به نوشته این مقاله گسترش فقر و تورم و فشار روحی و روانی ناشی از ناتوانی اقتصادی، تراکم جمعیت، فساد اداری و بی‌هنجاری و تعارض هنجاری جامعه نیز زمینه گسترش مسایل اجتماعی را فراهم می‌کند و پیامد آن شیوع آسیب اجتماعی و در نهایت ارتکاب جرم توسط افراد است. پدیده‌هایی مثل سرقت، تکدی‌گری، کلاهبرداری، طلاق و اعتیاد رابطه مستقیمی با نابسامانی‌های اقتصادی دارند که این نابسامانی‌ها موجب افزایش چنین رخداد‌هایی می‌شود. با وجود این رخدادها افزایش جرم اتفاقی بدیهی است که نیاز به تحلیل و تفسیر ندارد.

مقاله شرق با اشاره به نهضت و جنبش مردمی به عنوان راه‌های پیش دادگاه نوشته حل مسایل اجتماعی موضوعی بیرونی و ساختگی نیست و وقتی گرایش عمومی به نهضتی برای حل مشکلات وجود دارد باید فرصت را غنیمت شمرد و از آن برای ارتقای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بهره برد. در این بین می‌توان به جنبش گروهی حمایت از کودکان کار اشاره کرد که به تازگی شاهد آن بودیم و عده‌ای خودشان در خیابانی حاضر شدند و مانند کودکان کار شروع به پاک کردن شیشه خودروها کردند، بنابراین راه‌حل هر معضلی را باید از درون جامعه یافت.

محمدصادق جنان‌صفت در سرمقاله دنیای اقتصاد با اشاره به وضعیت ارز در کشور که به برکناری معاون ارزی بانک مرکزی انجامیده نوشته خبرنگاران روز گذشته در فرصت کمی که وزیر در اختیار آنها قرار داد دو دسته پرسش از او کردند. یک گروه از پرسش‌ها درباره ماجرای تلخ و تاسف‌انگیز برداشت ۳ هزار میلیارد تومانی از سپرده‌های مردم در شبکه بانکی بود و پرسش دیگر خبرنگاران از وزیر درباره سیاست‌های ارزی و ابهام موجود در این سیاست‌ها بود که آثار خود را در چند نرخی شدن ارز بر جای گذاشته است. وزیر اقتصاد در این باره گفت: «نرخ ارز هنوز هم بالاست، نظر دولت تعیین نرخ ارز واحد است و منتظریم رییس کل بانک مرکزی اقدام‌های خود را انجام دهد.»

نویسنده مقاله پرسیده نرخ ارز هنوز هم بالاست یعنی چه؟ آیا قرار است دولت ارز بیشتری به بازار عرضه کند یا اینکه محدودیت‌های بیشتر در سمت تقاضای ارز این وظیفه را بر دوش خواهد کشید؟ «نظر دولت نرخ واحد ارز است» نیز ناشفاف و مبهم است. منظور از «نرخ واحد ارز» با توجه به اینکه وی و رییس کل بانک مرکزی پیش از این گفته‌اند نرخ ارز در بازار تعیین می‌شود نیز نامفهوم است. آیا نرخ واحد ارز موردنظر دولت، میانگین نرخ ارز‌های ۳ گانه موجود در بازار است؟ آیا دولت می‌خواهد نرخ واحد ارز در حد نرخ ارز مرجع باشد و نرخ بازار را تا این حد کاهش دهد؟

سرمقاله دنیای اقتصاد در نهایت نوشته به نظر می‌رسد وزیر اقتصاد که بالاترین مقام اجرایی اقتصاد است باید از به کار بردن عبارات مبهم و کلی اجتناب کند تا فعالان اقتصادی بتوانند براساس سخنان او برای کسب و کار خود برنامه‌ریزی کنند. نکته دیگر اینکه در سخنان وزیر اقتصاد به مردم هشدار داده شده که اگر نرخ ارز پایین آمد گلایه نکنند که این گونه سخن گفتن نیز جای سوال دارد. یادمان نرفته است که رییس‌کل بانک مرکزی ایران که به لحاظ حوزه اختیارات و وظایف درباره نرخ ارز مقام ذی‌صلاح‌تری نسبت به وزیر اقتصاد است نیز چندین بار اعلام کرده نرخ ارز را کاهش خواهد داد، اما واقعیت‌های بازار اجازه این وعده را نداده است.

فقط ده در صد کتاب‌ها

حق نشر عکس na
Image caption کارتون جواد تکجو در جام جم، هفته کتاب

خراسان در اول گزارشی سخن بهمن دری، معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد را که متصدی اصلی حوزه چاپ و نشر کتاب در کشور است نقل کرده که سخنان تامل برانگیز و نگران کننده‌ای را در حوزه کتاب مطرح کرد و گفت: کمتر از ۱۰ درصد کتاب‌های چاپ شده در کشور قابل مطالعه است. این در حالی است که به گفته مسئولان سالانه ۶۵ هزار عنوان کتاب در کشور منتشر می‌شود.

به نوشته این گزارش سخنان این مقام فرهنگی اعترافات و یک گام به جلو است چنان که مسئول انتشارات کتاب آفتاب که بارها از وضعیت قرمز مطالعه و نبود کتاب‌های خوب سخن گفته است، با اشاره به این که صحبت‌های بهمن دری را می‌توان اعتراف و اقرار صادقانه یک مسئول در حوزه کتاب ارزیابی کرد، می‌گوید: این اعترافات قابل ستایش است زیرا قبلا اگر امثال ما چنین نظراتی را مطرح می‌کردیم، از سوی مسئولان وزارت ارشاد مورد اتهام واقع می‌شدیم اما حالا حداقل یکی از مسئولان به این واقعیت پی برده و درد را شناخته است.

خراسان اضافه کرده گرچه معیار معاون فرهنگی وزیر ارشاد برای تشخیص این ۱۰ درصد برای ما روشن نیست ممکن است ایشان بر اساس یک نظر سیاسی یا ایدئولوژی به چنین نتیجه‌ای رسیده باشند. همان طور که قبلی‌ها بر اساس معیارهایی که برای خودشان مشخص بود به این نتیجه رسیده بودند که آمار مطالعه در جامعه ما رو به افزایش است و حضور مردم در نمایشگاه‌های کتاب یا افزایش تعداد عناوین منتشر شده را دلیلی بر کتابخوان شدن مردم می‌دانستند، در حالی که این برداشت‌ها با واقعیت‌های جامعه ما تفاوت داشت به عنوان نمونه درست است که تعداد زیادی از افراد جامعه ما به نمایشگاه‌های کتاب می‌روند اما باید دید این حضور تا چه اندازه جدی و واقعی است.

وحدتی که به دوغش می‌ارزد

مردم سالاری از قول جنتی دبیر شورای نگهبان از "عزم جریان انحرافی برای شرکت در انتخابات با پول بی حساب و امکانات ویژه" خبر داده، ابتکار نوشته "روایت جنتی از ۲۰ جریان انحرافی"، سیاست روز از "تصویب طرح هائی که به سود ملت نیست" نوشته و جهان صنعت خبر داده که "مغایرت‌ها با قانون ادامه دارد".

محمد حسین روانبخش در ستون خود در مردم سالاری نوشته البته واضح و مبرهن است که وحدت داریم تا وحدت! قدیم‌ها معنی وحدت این بود که آدم‌های مختلف، بنشینند و نقاط اشتراکشان را پیدا کنند و بر اساس آن به نظر واحدی برسند; اما حالا دیگر علم پیشرفت کرده و معنی وحدت هم این شده که چند نفر حرفی بزنند و بقیه هم در مقابل آن حرفها سر تعظیم فرو آورند و خدای ناکرده جیک هم نزنند!... شما خودتان قضاوت کنید که با زبان خوش می‌توان به چنین وحدتی دست یافت؟!

به نوشته این مقاله دیروز با کمال مسرت و شادباش، در میان اخبار چشم ما به بیانیه‌ای خورد که در همین خصوص صادر شده بود و نشان می‌داد که برادران هم به همان نتیجه بالا رسیده اند و دارند روش رسیدن به وحدت را کمی تا قسمتی عوض می‌کنند. بر اساس این بیانیه "مهمترین راهبرد دشمنان برای انتخابات آتی ایجاد تفرقه است". درک معنی و مفهوم و پیام این عبارت خیلی سخت نیست: یعنی‌ای برادران و‌ای دوستان و‌ای همراهان! اگر با زبان خوش با تعداد معدودی از برادران ( که البته اگر چه تعدادشان کم است ولی کیفی هستند!) وحدت نمی کنند، با زبان محکم تری متوجه لزوم وحدت و پرهیز از تفرقه خواهند شد!

طنزنویس مردم سالاری اضافه کرده پیدا کردن این جور راه حل‌ها به ذهن هر کسی نمی رسد وباید قدر این عزیزان را دانست. مثلا استفاده از چنین راه حل هایی هرگز به ذهن برادری که در روزگاران سابق می‌خواست آب دریا را دوغ کند نرسید و برای همین هم او ناکام ماند، او هم اگرمی توانست آب دریا را تهدید کند، مطمئنا به دوغش می‌رسد.

بازی با تیترها

ابتکار در ستون بازی با تیترهای جراید نوشته:

- ولایتی: امیدواریم جبهه پایداری به گروه متحد بپیوندد [اگر نپیوندد، التماس می‌کنیم]

- توضیح جوانفکر درباره افشاگری ۱۴۰هزارصفحه‌ای:‌ برای جور شدن قافیه بود؛ ولی جدی گرفتند [یه‌چیزی مثل پرداخت یک‌میلیون تومان به نوزادان]

- یک نماینده مجلس: پول دادن به ما بعد از نمایندگی «تبعیض بجا»ست [این‌همه تبعیض بی جا تو مملکت داریم، بذارین یه‌بار هم تبعیض بجا داشته باشیم]

- وزیر نفت اعلام کرد: جزئیات طرح پیش‌فروش نفت به مردم [حالا هی بگین کو نفت سر سفره‌ها؟]

- جزئیات طرح پیش‌فروش نفت به مردم [پارچ‌هاتونو بذارین تو نوبت]

کارتون روز

حق نشر عکس na
Image caption کارتون حسن کریم زاده، شرق

مطالب مرتبط