دعوای حقوقی در آلمان بر سر قالی کرمان

 فرش کرمان حق نشر عکس no credit
Image caption این قالی روز پنجم آوریل ۲۰۱۰ به مبلغ بالای ده میلیون دلار در حراجی کریستی نیویورک به فروش رفت

دادگاهی در جنوب آلمان به دعوایی رسیدگی می‌کند که به خاطر یک قالی کرمانی گرانبها برپا شده است.

زنی آلمانی دو سال پیش یک قالی کرمانی را به قیمت کمتر از ۲۰ هزار یورو فروخت. همان قالی یک سال بعد به حدود ده میلیون دلار به فروش رسید و به عنوان "گران‌ترین قالی دنیا" شناخته شد. خانم دارنده پیشین خود را مغبون دیده و از بنگاه حراجی شهر خود به دادگاه شکایت برده است.

خانم آلمانی سالمندی که صاحب این "قالی کرمانی" بوده در سال ۲۰۰۹ فرش را به بنگاه حراجی شهر آوگسبورگ (در ایالت بایرن در جنوب آلمان) عرضه کرد. "کارشناس" حراجی قیمت فرش را حدود ۹۰۰ یورو (حدود ۱۳۰۰ دلار) تخمین زد.

وقتی قالی به زیر چوب حراج رفت، به قیمت ۱۹ هزار و ۷۰۰ یورو (نزدیک ۳۰ هزار دلار) به فروش رسید. خانم دارنده قالی که انتظار چنین قیمت بالایی را نداشت، بی‌نهایت خوشحال شد. اما یک سال بعد بود که فهمید کلاه بزرگی به سرش رفته است.

همان قالی روز پنجم آوریل ۲۰۱۰ به مبلغ بالای ده میلیون دلار در حراجی کریستی نیویورک به فروش رفت و به لقب "گران‌ترین قالی جهان" مفتخر شد.

خانم صاحب پیشین قالی با شنیدن این خبر به شدت متأثر شده و از دست حراجی شهر خود به دادگاه شکایت برده است. او می‌گوید که حراجی با اظهارنظر غلط او را گمراه کرده و متضرر کرده است. او می‌گوید چطور کسی که خود را "مشاور و کارشناس" می‌خواند، نتوانسته به قیمت قالی پی ببرد، آن هم با تفاوتی چنین فاحش: ۹۰۰ یورو کجا و ۷ میلیون یورو کجا؟

محاکمه‌ای پیچیده

دعوای مربوط به "قالی کرمانی" از بامداد چهارشنبه (هفتم دسامبر) در شعبه دوم دادگاه مدنی شهر آوگسبورگ شروع شده است.

به گزارش روزنامه آلمانی "فرانکفورتر الگماینه" دادگاه با محاکمه‌ای پیچیده و احتمالا درازمدت روبروست.

قاضی دادگاه به عنوان راهی برای مصالحه، پیشنهاد کرد که بنگاه حراجی آوگسبورگ مبلغ صد هزار دلار به صاحب پیشین فرش بپردازد، تا اندکی از خسارت او جبران شود.

این پیشنهاد را هر دو طرف رد کردند. صاحب حراجی گفته است که نمی‌تواند این مبلغ را از بیمه تأمین کند؛ و بانوی صاحب فرش نیز خواهان مبلغی معادل ۳۳۰ هزار یورو است، حدود پانصد هزار دلار.

به نوشته "فرانکفورتر الگماینه" علنی شدن این ماجرا، بی‌تردید به نام و حیثیت بنگاه حراجی شهر آوگسبورگ ضربه‌ای جبران‌ناپذیر وارد کرده و بنگاه از این جهت به شدت زیان دیده است.

شکایت وکیل مدافع دارنده فرش بر این مبنا تنظیم شده است که "مشاوره" حراجی بدون صلاحیت و دانش صورت گرفته است. خانم شاکی گفته است که "کارشناس" حراجی تنها نگاهی گذرا به قالی انداخته و آن را کم ارزش دانسته بود.

وکیل بنگاه حراجی در برابر معتقد است که بنگاه‌های کوچک این امکان را ندارند که برای هر نوع کالایی، کارشناسی جداگانه داشته باشند. این بنگاه‌های بزرگ مانند کریستی هستند که با دهها کارشناس و متخصص، می‌توانند درباره بافت و جنس و نقش هر تکه قالی نظر دهند.

آنتیک گرانبها

معلوم نیست که "گران‌ترین قالی جهان" اکنون کجا و در تملک کیست. در حراجی نیویورک فروشنده و خریدار آن ناشناس ماندند. حراجی کریستی (شعبه نیویورک) که این معامله را جوش داده و سهم بالایی هم برده است، مایل نیست در این باره اظهار نظر کند، و این را بخشی از مقررات خود می‌داند.

گفته می شود که قالی پس از آن چند دست گشتن در آلمان، ظاهرا توسط قالی‌فروشی در هامبورگ، به لندن فرستاده شد. در لندن کارشناسان بنگاه حراجی کریستی قیمت آن را بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار پوند تخمین زدند.

اما قالی به سفر خود تا نیویورک ادامه داد و آنجا بود که به بهای حدود ده میلیون دلار به فروش رسید.

بنا به گزارش، دو تن از شرکت‌کنندگان در حراجی به خوبی از ارزش بالای این فرش گرانبها باخبر بودند، زیرا تا لحظه آخر به رقابت ادامه دادند و قیمت قالی را بالا بردند. سرانجام یک ناشناس بود که با تلفن معامله را به سود خود تمام کرد.

فرش فروخته شده، یک قالی کرمانی است که در گذشته به مجموعه بزرگ زن اشرافی فرانسوی ناموری به نام کنتس دو بهاگ (۱۸۷۰ – ۱۹۳۹) تعلق داشته است.

بنا به کاتالوگ بنگاه کریستی، این قالی که اندازه آن حدود هشت متر است، در دوران صفویه در قرن هفدهم میلادی در استان کرمان بافته شده است. قالی بافتی ریز و ماهرانه، طرحی زیبا و استادانه دارد و مهم‌تر از همه این که هنوز پس از چند قرن بسیار خوب و سالم مانده است.