کتاب 'فرش' پرویز تناولی؛ مجموعه‌ای از مفاهیم، نشانه‌ها و اسطوره‌ها

کتاب "فرش" پرویز تناولی مجسمه ساز ، نقاش و پژوهشگر سرشناس ایرانی، همزمان با نمایش آثاری از این مجموعه اخیرا در تهران در گالری اعتماد رونمایی شد.

آقای تناولی در یادداشتی کوتاه برای معرفی این مجموعه نوشته بود:

"از همان زمان که پا به دنیای فرش گذاشتم، به فکر داشتن سهمی از آن نیز شدم و اقدام به تهیه طرح هایی مناسب برای فرش کردم، اما پس از چندی دریافتم راه سختی را در پیش گرفته ام، اصول محکم و جا افتاده فرش ایران و قدمت چند هزار ساله آن، آن را به صورت هنری وِیژه و جدا از دیگر هنرها درآورده است، به همین جهت هم دخل و تصرف های نامعقول را نمی پذیرد. البته این به این معنی نیست که فرش ایران هنری منجمد و غیر قابل انعطاف است. نگاهی سریع و گذرا به دوره های مختلف این هنر به خوبی تحولات زنده و مستدام آن را نشان می دهد، اما این تحولات همیشه همگون و هماهنگ با دنیای بهشت گونه فرش بوده است."

آقای تناولی در پایان یادداشتش نوشت:" با توجه به همه این امور دست به کار فرشبافی شدم اما هیچ گاه درصدد آمیختن طرح های نقاشان اروپایی و یا چیزی برگرفته از آنها نشدم و اساس هر دسته از فرش های خود را چه تصویری، چه شیری و چه گبه بر اساس این فرش ها بنا کردم."

Image caption پرویز تناولی از مطرح ترین مجسمه سازان ایرانی است

از پرویز تناولی پیش از این نیز کتابی در زمینه قالیچه های تصویری در سال ۶۸ منتشر شده است. در کتاب قالیچه های تصویری آقای تناولی بیش از هر چیز به موضوع تصویری این قالیچه ها پرداخته است. در این نقش ها، اغلب به جای نقش های سنتی و همیشگی، انسان و حیوان در ابعادی غیر معمول دیده شده است که امری بی سابقه در سنت فرش بافی ایران به حساب می آید.

پرویز در تناولی در مجموعه اخیرش برای نقوش فرش ها از مفاهیم و نشانه های اسطوره ای و قدیمی استفاده کرده است.

در اغلب نقاشی های به نمایش در آمده در این نمایشگاه، آقای تناولی بیش از همه به نشان شیر و خورشید از نشانه های باستانی ایرانی پرداخته است.

پرویز تناولی در این مجموعه اسطوره و رنگ و هنر را در هم آمیخته است.

از دیگر تالیفات مهم او می توان به کتاب های گبه، طلسم، گرافیک سنتی ایران و قفل های ایرانی اشاره کرد.

پرویز تناولی از مطرح ترین مجسمه سازهای ایرانی و جزو هنرمندانی است که آثارش با جنبش هنری مکتب سقاخانه شناخته شد.

مکتب سقاخانه یکی از تاثیرگذارترین جنیش های هنری معاصر ایران در دهه چهل بود که در ابتدا با حرکت های تازه در آثار تناولی و حسین زنده رودی شکل گرفت، هنرمندانی که تحت عنوان این مکتب کار کردند، به دنبال بازسازی فرهنگ و نگاه عامیانه و مذهبی ایرانی در خلق آثارشان بودند.

مجموعه مجسمه های "هیچ"، "قفل وقفس" و "دست ها" از مهم ترین آثار هنری پرویز تناولی هستند و به عنوان نمونه های تاثیرگذاری بر جریان هنر مجسمه سازی مدرن ایران شناخته شده اند.

آثار پرویز تناولی در سال های اخیر در حراجی های مهم دنیا از جمله حراج کریستی جایگاه ویژه ای داشته و از نظر قسمت آثار به فروش رسیده نیز رکوردهای کم سابقه ای را بر جا گذاشته است.