بررسی روزنامه های شنبه صبح تهران – سوم دی

یکی از توله شیرهای پیدا شده در تهران حق نشر عکس jahansanaat
Image caption عکس و تیتر اول روزنامه جهان صنعت

روزنامه های امروز صبح تهران از ادامه بحران دلار نوشته و نسبت به انفجارهای عراق گمانه زنی هائی کرده اند. ابراز نگرانی از تحریم انتخابات، انتقاد از گفته های نسنجیده وزیر بازرگانی درباره تحریم تجارت با امارات از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست که به نقل از رییس دولت نوشته اند که از مرفه ها دعوت خواهد شد از گرفتن یارانه خودداری کنند.

به دنبال عامل انفجارهای عراق و متولی سیاست خارجی ایران

رسالت در تیتر اصلی خود پرسیده "نوزده انفجار عراق کار چه کسانی بود؟"، کیهان خبر داده "انتقام خونین آمریکا ار ملت مقاوم عراق" و قدس "اعلام آمادگی عربستان برای گفتگو با ایران" را گزارش اصلی خود کرده است.

صادق زیباکلام در مقاله ای با عنوان "متولی سیاست خارجی کیست" در شرق نوشته بسیاری از کشورها یک متولی ساده برای سیاست خارجی خود دارند؛ وزارت خارجه. اگر موضوع مهم تر بود در کابینه یعنی هیات دولت به آن رسیدگی می شود و اگر آن تصمیم به نفع کشور نبود مجلس دخالت می کند و البته مطبوعات و رادیو تلویزیون هم سئوال پیش می کشند و نقد می کنند.

با این مقدمه نویسنده پرسیده حال ببینیم در ایران ساز و کار سیاست خارجی چگونه است؟ همه‌مان دو، سه هفته پیش شاهد حمله به سفارت انگلستان بودیم. آیا آن تصمیم در وزارت خارجه اتخاذ شده بود؟ خیر. آیا در هیات‌دولت مطرح شد و پیرامون ابعاد مختلف آن بحث و بررسی شده و در نهایت عقل جمعی کابینه بر آن قرار می‌گیرد که دانشجویان "به‌صورت خودجوش" به سفارت انگلستان یورش برند و کسی هم دخالتی نکند؟ خیر. حسب شواهد و قرائن موجود، روح دولت هم در جریان تصمیم‌گیری "دانشجویان انقلابی" نبوده. گروهی، جمعی، عده‌ای در جایی این تصمیم را می‌گیرند و بعد هم که آثارش معلوم می‌شود، هیچ‌کدام‌شان مسوولیت کاری را که کرده‌اند بر گردن نگرفته و در مقام دفاع از آن تصمیم برنمی‌آیند. هنوز گرد و غبار حمله به سفارت انگلستان کاملا فرو ننشسته بود که اتفاق دیگری افتاد.

اشاره نویسنده مقاله شرق به ماجرای مراوادات تجاری با امارات است که دوشنبه شب وزیر صنعت و معدن و تجارت اعلام داشت و متعاقب آن مسوولان وزارت خارجه نه تنها از آن تصمیم اعلام بی‌خبری کردند بلکه با آن مخالفت ‌ورزیدند. حالا کار کشیده به معاون اول رییس جمهوری که به اماراتی ها نصیحت کرده که کار خودشان را به غربی ها واگذار نکنند. به بیان دیگر، خود اماراتی‌ها تشخیص نمی‌دهند که چه چیز به خیر و صلاح مملکت‌شان است و معاون اول ریاست‌جمهوری ما خیر و صلاح اماراتی‌ها را بهتر از خود آنان تشخیص می‌دهد.

دعوتنامه برای خانوارهای مرفه

حق نشر عکس jamejam
Image caption تیتر و صفحه اول روزنامه جام جم

"دعوتنامه انصراف برای خانواده های پردرآمد" تیتر اول جام جم است، روزنامه جمهوری اسلامی نوشته "حذف یارانه طبقات مرفه وارد مرحله عملیاتی شد"، دنیای اقتصاد و ابرار از "مکاتبه یارانه ای با پردرآمدها" خبر داده اند.

مهران دبیرسپهری در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته ۲۸ آذر سال گذشته روز آغازین اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها بود. با گذشت یکسال از اجرای این قانون، مسوولان ذی‌ربط از حذف یارانه نقدی اقشار مرفه در "آینده‌ای نزدیک" خبر داده‌اند.

نویسنده پرسیده اما آیا واقعا ایجاد یک نظام شناسایی دقیق امکان‌پذیر است. شاید بتوان گفت ۱۵ تا ۲۰ درصد مردم ایران در صورتی که با حذف یارانه ماهانه هر نفر ۴۵ هزار تومان مواجه شوند، دچار مضیقه نخواهند شد؛ بنابراین می‌توان آنها را از شمول دریافت یارانه حذف کرد. اما مساله این است که این جمعیت ۲۰ درصدی الزاما در دهک‌های نهم و دهم قرار نگرفته‌اند، بلکه می‌توان آنها را حتی در دهک‌های هفتم و هشتم نیز پیدا کرد. دلیل این موضوع بیشتر به قیمت اجاره مسکن در شهرهای بزرگ برمی‌گردد. که گاه بخش عمده ای از درآمد خانوارها را می بلعد و در مورد آن ها یارانه نقدی گاه ۳۰ در درآمد آن هاست. بنابراین به نظر نمی‌رسد فشار مضاعف بر این خانواده‌ها مطلوب باشد.

به نوشته این اقتصاددان راه ‌حل عملی، آن است که این کاهش را به طور مساوی روی همه دهک‌ها اعمال کرد؛ به عبارت دیگر اگر از یارانه ماهانه همه دهک‌ها به طور مساوی ۱۵ تا ۲۰ درصد کسر شود فشار کمتری به مردم وارد خواهد شد و پذیرش آن هم از سوی جامعه راحت‌تر است. زیرا کاهش پانزده درصدی یارانه‌ها در نهایت موجب کاهش ناچیزی از کل درآمد خانوار خواهد بود.

پیشنهادی مقاله دنیای اقتصاد این است که بدون قطع یارانه ماهانه و بدون افزایش آن، با یک شیب ملایم طرح ادامه یابد، به این صورت که هر سال ۱۰ تا ۲۰ درصد بر قیمت حامل‌های انرژی افزوده شود که در این صورت فشار آن بسیار کم بوده و به‌راحتی مورد پذیرش عمومی نیز قرار خواهد گرفت. زیرا باید این معنا را قبول کنیم که کاهش قیمت حامل‌های انرژی در اثر تورم طی دو تا سه دهه و به تدریج اتفاق افتاده؛ بنابراین راه حل تعدیل آن هم باید تدریجی باشد.

محمد حسین روانبخش در مردم سالاری نوشته در روزهای آینده، اگر در خانه نشسته بودید و ناگهان پستچی برایتان نامه ای از طرف رئیس دولت برایتان آورد، زیاد تعجب نکنید. بر اساس اطلاعات جمع آوری شده، دولت به این نتیجه رسیده که شما وضع مالی خوبی دارید و با شما مکاتبه کرده تا از دریافت یارانه نقدی انصراف دهید! این آخرین خبری است که رئیس دولت درباره فاز جدید هدفمندی یارانه ها اعلام کرده است و به این ترتیب دولتی که از ابتدای کارش در تمامی عرصه ها از "نامه" استفاده کرده است، شیوه تازه ای از سیاست نامه درمانی خویش را ارائه می دهد.

طنزنویس این روزنامه توضیح داده دولت فعلی از سال ۸۴ که سفرهای استانی را با جمع آوری نامه شروع کرد بعد از مدتی نامه جایگاه والایی در سیاست خارجی به دست آورد و احمدی نژاد اعلام کرد که برای رهبران جهان نامه می نویسد و اولین نامه را برای جورج دبلیو بوش نوشت که جوابی به این نامه داده نشد، با این حال نامه ها برای دیگر رهبران جهان هم فرستاده شد که چون هیچ واکنشی نداشت معلوم نشد که آیا به دست آنها رسیده یا اینکه پست در انجام مسئولیتش کوتاهی کرده است.

حق نشر عکس jamejam
Image caption کارتون عباس ناصری، روزنامه جام جم

در پایان طنز مردم سالاری آمده با همه این احوال از عموم شما مردم همیشه در صحنه می خواهیم چنانکه نامه ای به دستتان رسید لااقل آنرا بخوانید. البته در این رابطه دو سوال ممکن است پیش آید: اگر برای کسی نامه نوشتند که تو وضعت خوب است و دیگر یارانه نگیر اما او جواب نداد، آیا یارانه اش همچنان پرداخت می شود؟ راستش ما فکر می کنیم که یارانه اش قطع می شود نتیجه اینکه اگر کسی نامه دریافت کرد، چه جواب بدهد وچه جواب ندهد، دیگر یارانه نمی گیرد!

سوال دوم مقاله این است که اطلاعات جمع آوری شده، چگونه جمع آوری شده و بر اساس آن، چه کسانی نامه قطع یارانه دریافت می کنند؟ در جواب این سوال هم باید گفت: همه مردم ایران بلا استثناء مستحق دریافت نامه هستند اما احتمالا این نامه ها به مرور به همه ارسال می شود ! شما خیال می کنید چرا بعضی دولتمردان طی یک سال اخیر دائما و پشت سر هم اعلام می کردند که ما در ایران گرسنه نداریم; ما در ایران فقیر نداریم ؟! پس بعد از مرگ، نامه قطع یارانه، دومین شتری است که در خانه همه می نشیند و گریزی از آن نیست. موفق و پیروز باشید!

جریمه های سنگین رانندگی

مهدی افروزمنش در مقاله ای در شرق به مشکلات تعیین جرایم سنگین رانندگی اشاره کرده و نوشته چرا در ۱۰سال گذشته تنها کمتر از ۲۰‌ درصد از نقاط حادثه‌خیز جاده‌ها کم شده است، وزارت راه چرا جاده‌های بدون روشنایی، گاردریل و مملو از چاله‌های حادثه‌ساز را تحویل نظام حمل و نقل می‌دهد، تجهیزات و علایم ترافیکی چرا در شب‌ها به سختی دیده می‌شوند و ‌هزاران چرای دیگر که باید به آنها پاسخ داده شود تا آنگاه برسیم به عامل انسان. فراموش نکنیم از شش عامل اصلی مطرح‌ شده در وقوع یک سانحه رانندگی تنها دو عامل مرتبط با راننده است.

نویسنده به بهانه پلیس برای گران کردن جریمه متخلفان پرداخته که می گوید جرایم رانندگی در تمامی دنیا ‌گران است. قدرت پلیس در اطلاع‌رسانی به قدری بوده که این توجیه نادرست به باوری عمومی تبدیل شده است حال آنکه این‌گونه نیست. جرایم رانندگی را باید با متوسط درآمدها سنجید، هم‌اکنون سهم جریمه‌های رانندگی به نسبت متوسط درآمد در کشور آمریکا یک به ۱۲، در سوئد یک به ۱۵، در آلمان یک به ۱۳ و در ایران یک به ۹ است. مشاهده می‌شود که جرایم رانندگی سهم بیشتری از درآمد ایرانیان را به خود اختصاص می‌دهند و بنابراین نباید این‌گونه محاسبه شود که چون در شهر لندن برای یک توقف ۴۰ پوند جریمه در نظر گرفته شده، در اینجا نیز باید همان میزان جریمه تعلق بگیرد، چراکه در شهر لندن متوسط درآمد ۱۳۰۰ پوند است و در شهر تهران ۴۵۰‌هزار تومان.

مقاله شرق در پاسخ کسانی که می گویند نمی‌توان مشاهده کرد مردم در جاده‌ها می‌میرند و سکوت کرد نوشته بله نمی‌توان و نباید سکوت کرد اما ساده‌ترین راه الزاما بهترین راه نیست. تصویب و اجرای قوانین سخت‌گیرانه هنگامی مثمرثمر است که عوامل اصلی اثر‌گذار اجرا شده باشند. "کاهش مرگ‌های حوادث ترافیکی در کشورهای توسعه‌یافته مربوط به اجرای طیف وسیعی از اقدامات ایمنی، شامل استفاده از کمربند ایمنی، بالا بردن استاندارد خودروها در برابر تصادفات، مداخلات تدریجی ترافیکی شامل اهمیت دادن به محدودیت بدن انسان در تصادفات و راه‌سازی مناسب بوده است". مشاهده می‌شود که در تجربه دنیای توسعه‌یافته هیچ کجایی برای اقدامات تنبیهی دیده نشده یا دست‌کم آن را کم‌اثرترین راه دانسته‌اند.

اثر یک خبر در بازار ارز

تهران امروز خبر داده "بازار دلار خطرناک شد" و فرهیختگان از "جدی شدن بنزین تک نرخی تا پایان سال" نوشته است.

تهران امروز نوشته میانه‌های هفته گذشته و در پی انتشار قطع رابطه تجاری ایران و امارات، بازار ارز بیش از گذشته با شوک مواجه شد و بهای دلار تا مرز یک هزار و ۶۰۰ تومان افزایش یافت اما روز پنج‌شنبه اوضاع به گونه‌ای دیگر پیش رفت و حل نسبی مناقشات میان دو طرف، با از سرگیری مبادلات دلاری و درهمی میان ایران و این شیخ‌نشین همراه شد. این موضوع بلافاصله در بازار ارز تاثیر گذاشت و روز پنج‌شنبه نرخ ارز را در بازار تا یک هزار و ۴۲۰ تومان کاهش داد. این رقم هر چند همچنان اختلاف زیادی با نرخ رسمی دلار دارد اما از سرگیری مبادلات ارزی در روز پنج‌شنبه، بازار ارز را بار دیگر به جریان انداخت.

به نوشته این مقاله نوسانات نرخ ارز و فراتر رفتن بهای آن در بازار شرایطی را فراهم آورده است تا بحران‌هایی در فضای اقتصادی نمایان شود. تولیدکنندگان و واردکنندگان نگران افزایش هزینه‌ها هستند. افزایشی که بهای تمام شده کالاها را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار می‌دهد و در نهایت تورمی حاصل می‌شود که مصرف‌کننده نهایی باید هزینه این نوسانات را پرداخت کند.

محمدحسین برخوردار در سرمقاله جهان صنعت نوشته این روزها مساله اصلی فارغ از مناقشاتی که پیرامون فاجعه نوسانات اخیر نرخ ارز، سکه و ظاهر شدن شکل وقیحی از ثروت‌اندوزی و فرصت‌طلبی دلالان در کشور، آن است که نباید در میان این مناقشات فعالیت‌های بانکی تجار کشور اعم از تامین مالی، تامین تسهیلات، ال.سی و سایر خدمات بانکی و ارزی مرتبط مورد غفلت واقع شود. انجام امور جاری تجارت و صنعت کشور نیاز به تعامل مستمر با نظام بانکی دارد و نمی‌توان تعهدات بین‌المللی تجار و بازرگانان شناسنامه‌دار کشور را معلق نگه داشت.

به نظر نویسنده این مقاله مقوله اقتصادی تغییر نرخ ارز از این جهت بسیار مهم است که بخش بسیار بزرگی از اقتصاد ایران یا با ارز انجام می‌گیرد یا به نرخ ارز بستگی دارد. هر فعال اقتصادی می‌داند که تعیین نرخ ارز در اقتصاد کشور نقش بسیار مهمی در حفظ ثبات، پویایی، رشد و توسعه اقتصادی آن کشور ایفا می‌کند. در واقع سیاست تعیین نرخ ارز تنظیم‌کننده جریان ورود و خروج ارز در اقتصاد ملی است و از آن طریق میزان ورود و خروج کالا، خدمات و سرمایه بین یک کشور با سایر کشورها مشخص می‌شود

در ادامه مقاله جهان صنعت آمده: با توجه به گسترش مبادلات تجاری بین کشورها برخی از تجار یا تولیدکنندگان یا صادرکنندگان و واردکنندگان به ناچار باید اقدام به تهیه ارز کنند و در این صورت چنانچه شرکتی اقلام زیادی از دارایی‌های خود را به صورت ارزی گران‌تر خریداری کرده باشد، هر لحظه با این خطر مواجه خواهد بود که این نرخ کاهش یابد که در صورت وقوع چنین رخدادی، شرکت یادشده زیان هنگفتی را متحمل می‌شود. به این ترتیب ریسک نوسانات نرخ ارز می‌تواند دارایی‌ها و بدهی‌های افراد و موسسات را تحت تاثیر جدی قرار دهد.

بحران نرخ ارز تهران امروز

حق نشر عکس shargh
Image caption کارتون روزنامه شرق - عیسی تدین

مردم سالاری در سرمقاله خود نوشته مملکت با "بله قربان" اداره نمی شود چه برسد به این که توقع داشته باشیم گام های بلند برای تولید علم و اندیشه و پیشرفت و توسعه کشور برداشته شود، نه تنها مملکت بلکه یک وزارت خانه، نهاد، سازمان، کارخانه، اداره و حتی یک خانواده با بله قربان گویی به جایی نمی رسد و قدرمسلم وزیر و وکیل و مسئول و مدیر بله قربان گو، گره قابلی از ملک و مملکت نمی تواند بگشاید.

به نظر این مقاله اولین تاثیر منفی بله قربان گویی، ایجاد محدودیت برای زایش و رویش فکر و اندیشه و به حاشیه کشاندن تولیدات فکری جدید در عرصه های گوناگون است و قدرمسلم وقتی که برای تولید فکر و اندیشه محدودیت ایجاد شود هم به تدریج افراد احساس موثر بودن خود را از دست می دهند، هم کارها بر محور روزمرگی انجام می شود، هم پویایی که لازمه بالندگی فرد و جامعه است، ذبح می شود، هم تلاش برای کسب علم و شناخت و دانایی رنگ می بازد و هم تولید کنندگان و صاحبان فکر و علم دیگر کشورها برای مملکت به الگو و بلکه «تابو»یی تبدیل می شوند که گویی چاره ای جز پیروی و الگوگیری از آنان برای اداره کشور و رسیدن به توسعه و پیشرفت وجود ندارد و هم ...

مردم سالاری نوشته یاس و ناامیدی از دیگر تبعات بلیه بله قربان گویی است.

شیر وحشی در شهر

جهان صنعت از قول معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست خبر داده که احتمال دارد مجوز فعالیت یک سیرک لغو شود و این همان سیرکی است که قصد داشت شش بچه شیر را طی یک هفته گذشته به صورت غیرقانونی از بابلسر به اصفهان منتقل کند‌.

اصغر محمدی‌فاضل به نوشته با توجه به بحث‌ها و اطلاع‌رسانی صورت گرفته، توجه مردم به موضوع شیرها جلب شد و بر این اساس عده‌ای متوجه شدند که نگهداری حیوانات وحشی بدون مجوز سازمان حفاظت محیط‌زیست تخلف است و به همین دلیل هم‌اکنون برخی برای تحویل حیوانات وحشی که در اختیار دارند به سازمان حفاظت محیط‌زیست مراجعه می‌کنند‌. چنان که ظهر روز پنجشنبه یکی از شهروندان ساکن در منطقه مرکزی تهران طی تماس با سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کرد که یک قلاده بچه شیر نر حدود هفت ماهه در اختیار دارد و می‌خواهد آن را تحویل سازمان حفاظت محیط‌زیست بدهد‌.

بنا به گفته معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست شیری که هم‌اکنون تحویل سازمان حفاظت محیط‌زیست شده است به دلیل تغذیه نامناسب و عدم اطلاع فرد از نحوه تغذیه صحیح این حیوان، دچار نرمی شدید استخوان شده است و کارشناسان سازمان حفاظت محیط‌زیست شیر یادشده را به کلینیک دامپزشکی دانشگاه تهران برای درمان منتقل کردند‌.

در پایان خبر جهان صنعت از مردم خواسته شده وقتی در شهر با حیوان وحشی مواجه شدند مراتب را به آتش‌نشانی اطلاع دهند و اگر حیوان وحشی در همسایگی آنها ایجاد مزاحمت کرده و تشخیص می‌دهند که حضور این حیوان می‌تواند برای آنها خطرساز باشند موضوع را به پلیس اطلاع دهند‌.

بازی با تیترها

ابتکار در بازی با تیترها نوشته:

- وزیر ارشاد: درباره توقیف دو تئاتر بی‌اطلاعم. [از وزیر مسکن بپرسید؛ شاید اطلاع داشته باشه!]

- باهنر: این یک انتخابات استثنایی است. [مثل همه انتخابات گذشته!]

- جاسبی: سرگذشت دانشگاه آزاد همانند زندگی فردوسی است. [هر دوتامون بسی رنج بردیم در این سال سی!..]

- نماینده مجلس: قدرت یک نماینده به صلاحیت اوست، نه ارتباط با صاحبان قدرت. [حالا ممکنه صلاحیتش به ارتباط با صاحبان قدرت مرتبط باشه!]

- در برنامه تلویزیونی مطرح شد: سیاسیون به‌دنبال وحدت باشند. [یعنی سیاست را بذارن کنار!]

- احمدی‌نژاد: هرخانواده باید یک خودرو داشته باشد! [که باهاش برن به ویلاهای هزارمتری‌شون و با یارانه‌ها خوش بگذرونن. ولی یادشون باشه دست به حساب یک میلیونی نوزادان نزنن!]

مطالب مرتبط