پاسخ گورباچف به آیت‌الله خمینی؛ از انقلاب شما حمایت می‌کنیم

حق نشر عکس .
Image caption از راست آیت الله خمینی، احمد خمینی، جواد لاریجانی، علی اکبر ولایتی، سفیر شوروی در تهران و ادوارد شواردنادزه

میخائیل گورباچف، هشت هفته بعد از دریافت نامه آیت الله روح الله خمینی در مسکو، پاسخ رسمی خود را توسط « ادوارد شوارد نادزه » وزیر خارجه وقت شوروی در تهران تسلیم آیت الله خمینی کرد.

پیام آیت الله خمینی در ۱۳ دی ۱۳۶۷ توسط هیات منتخب رهبر وقت ایران متشکل از عبدالله جوادی آملی، محمدجواد لاریجانی و مرضیه حدیده چی دباغ در مسکو به میخائیل گورباچف تحویل داده شده بود.

ادوارد شواردنادزه وزیر خارجه وقت شوروی روز هفتم اسفند ۱۳۶۷ پاسخ گورباچف را در جماران تهران به اطلاع آیت الله خمینی رساند.

علی اکبر ولایتی وزیر امورخارجه وقت ایران، محمدجواد لاریجانی معاون وقت وزارت امور خارجه که همراه با عبدالله جوادی آملی و مرضیه دباغ نامه آیت الله خمینی را به مسکو برده بود و علیرضا نوبری حیرانی سفیر وقت ایران در مسکو در این مراسم حضور داشتند.

وزیر خارجه شوروی ابتدا پیام کتبی میخائیل گورباچف را تسلیم کرد و سپس همانند آقای جوادی آملی که نامه آیت الله خمینی را در مسکو از روی برای میخائیل گورباچف خوانده بود، شروع به قرائت پیام آخرین رهبر شوروی برای بنیانگذار جمهوری اسلامی کرد که شرح کامل آن اینجا آمده است.

***

از حضرت آیت الله بسیار متشکرم از این فرصتی که برای ملاقات با شما به دست آوردم . ماموریت دارم پیام جوابیه میخائیل سرگئی گورباچف را تسلیم حضرت آیت الله کنم . سعی خواهم کرد به طور خیلی مختصر محتوای این پیام را برای شما عنوان نمایم.

ابتدا می خواستم عرض کنم که خود واقعیات تبادل پیام ها بین رهبران کشور ما یک پدیده منحصر به فرد در روابط فیمابین است.

اعتقاد ما بر این است که شرایطی پیش آمده است تا روابط فیمابین دو کشور ما وارد یک مرحله کیفی جدیدی شود برای همکاریها در تمامی زمینه ها.

آقای گورباچف در پیام خود اشاره می کنند که پیام جنابعالی خطاب به دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی از مفاهیم فراوان سرشار است.

تمامی اعضای هیئت رهبری شوروی متن پیام جنابعالی را مطالعه کردند. شکی نیست که ما در موارد عمده ای اتفاق نظر داریم اما مواردی هست که ما اختلاف نظر داریم اما این مهم نیست.

پیام شما ملاحظات عمیق راجع به سرنوشت بشریت دارد. آقای گورباچف عقیده دارند که ما در مهمترین مورد اتفاق نظر داریم یعنی انسانها باید یاور یکدیگر باشند تا بشریت فناپذیری به خود بگیرد. چنانچه انسان ها متحد نشوند خطر فاجعه برای بشریت وجود دارد چون امکانات بالقوه برای به وجود آوردن چنین فاجعه توسط خود انسانها ایجاد شده است.

آقای گورباچف معتقد است که مبارزه در راه نیل به یک دنیای عاری از سلاح هسته ای و آزاد از زور وظیفه تمامی ملتهاست . و اما راجع به سیاست خارجی اتحاد شوروی هدف ما تعمیم رجحان ارزشهای مشترک برای تمامی ملتها و برتری این ارزشها بر تمامی منافع دیگر چه طبقه ای و چه ملی است .

آقای گورباچف به شما می نویسد که حرفهای آیت الله راجع به حسن نیت رهبری ایران جهت داشتن روابط حسنه و حسن همجواری با اتحاد شوروی با واکنش خوب از طرف رهبران شوروی مواجه شده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption میخائیل گورباچف

ما دارای یک مرز بسیار طولانی هستیم همچنین دارای سنن دیرینه مناسبات و روابط فرهنگی بین دو ملت هستیم . ما اساس خوبی داریم برای استمرار مناسبات بر پایه جدید. یعنی بر پایه اصول احترام متقابل تساوی حقوق و عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر.

آقای گورباچف می نویسد که در سیاست بین المللی ما پیرو یک اصل اساسی هستیم یعنی اصل احترام به آزادی انتخاب برای هر انسان و هر ملت. نتیجتا کشور ما و تمامی ملت ما از انقلاب بزرگ شما حسن استقبال کرده است.

استبداد شاهنشاهی در ایران مردم خود را استثمار کرده و از روش های واقعا بربریت استفاده می کرده و شرافت و آبروی ملت خود را پایمال کرده برای جلب رضایت نیروهای خارجی. انقلاب شما انتخاب ملت شما بوده است و ما از این همیشه پشتیبانی کرده و می کنیم.

آقای گورباچف در پیام خود می نویسند که ملت ما نیز انتخاب خود را به عمل آورده و این در سال ۱۲۹۶ بود در رهگذر ما هم مشکلات بزرگی بود و هم موفقیت های چشمگیری بوده . هم اشتباهات وخیمی بوده است و هم نقض حقوق بشر بوده که ما با این اشتباهات خود را اصلاح می کنیم و آن را محکوم می کنیم.

علی رغم تمامی مشکلات ما از دستاوردهای خود توانستیم دفاع کنیم چون انتخاب مردم راست بوده است.

می خواستم به استحضارتان برسانم که مساله آزادی انتخاب در دستور روز زندگی بین المللی کنونی نیز هست.

ما برای خود سئوالی داریم چرا که باید راه برای ادامه رهگذر پیدا کنیم.

آیا این راه ما راه کهنه و دگماتیک است یا راه جدید و انقلابی انتخاب ما به نفع راه دوم است ما در کشورمان انقلاب داریم اما یک انقلاب مسالمت آمیز بدون سنگرها و بدون توسل به زور ما می خواستیم که حضرت آیت الله بدانند که در کشور ما روند تجدید و بازسازی ادامه دارد. بازسازی اقتصادی و سیاسی تجدید ارزیابی های ما و طرز تفکر ما و تجدید نظریاتی که ما قبلا داشتیم.

آقای گورباچف اشاره می کند که تحولات عظیمی در جهان اخیرا پدید آمده و فکر می کنیم می شود گفت که ما در آستانه یک نظام جدید اقتصادی و سیاسی قرار داریم. توافق های بسیار مهم به امضا رسیده است یک کلاس از سلاحهای هسته ای از بین می رود.

دورنمای خوبی برای از بین بردن سلاح شیمیایی باز شده است و همین طور دورنمای خوبی برای جلوگیری از تقابل نظامی دولت ها اما این هدیه امپریالیستها نیست این اراده ملتهاست و اراده زمان است.

چاره دیگری وجود ندارد مسابقه تسلیحاتی و آوردن آن به فضا منجر به فاجعه بشریت خواهد بود. در مناطق مختلف دنیا مناقشات خونین دارند به پایان می رسند.

ما از خاتمه جنگ ایران و عراق با صراحت حسن استقبال می کنیم برای همکاری با شما جهت استحکام صلح در خاورمیانه و نزدیک و تمامی جهان آمادگی داریم . حضور وسیع نظامی در خلیج فارس مورد نگرانی ما است . منظورم حضور نظامی کشورهای خارج از منطقه است. این پدیده بسیار خطرناک است و باید آن را به اتمام رساند.

ما می خواهیم با موفقیت در امر حل و فصل عادلانه مناقشه افغانستان نیز با شما همکاری خوبی داشته باشیم بگذاریم که مردم افغانستان سرنوشت خود را خودشان بدون دخالت از خارج تعیین نمایند.

یک نکته دیگر از پیام آقای گورباچف اینکه ایشان اظهار آمادگی می کنند برای گسترش همکاریهای اقتصادی و همکاری در زمینه هایی که ما قبلا همکاریهای خوبی داشته بودیم. ما برای برقراری و ادامه تماسها بین انسانها نمایندگان محافل اجتماعی و روحانیون نیز آمادگی داریم. آنها از این دعوت جنابعالی استفاده خواهند کرد.

این بود محتوای اصلی پیام آقای گوباچف . ایشان بهترین آرزوها و سلام خود را به جنابعالی می رسانند و خواهان طول عمر جنابعالی به نفع و سعادت ایران هستند.