نهادهای مدافع حقوق بشر خواستار لغو حکم اعدام امیر حکمتی شدند

امیر حکمتی حق نشر عکس Reuters
Image caption حکمتی به اتهام "رابطه با دولت متخاصم و عضویت در سازمان جاسوسی آمریکا" به اعدام محکوم شده است

نهادهای مدافع حقوق بشر نسبت به محکومیت یک شهروند آمریکایی ایرانی تبار در جمهوری اسلامی اعتراض کرده و خواستار لغو سریع این حکم شده اند.

روز گذشته، رسانه های خبری ایران گزارش کردند که شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران امیر میرزایی حکمتی، شهروند آمریکایی ایرانی تبار را در ارتباط با اتهامات "رابطه با دولت متخاصم و عضویت در سازمان جاسوسی آمریکا و همچنین تلاش برای متهم سازی ایران در تروریسم، محارب و مفسد فی الارض تشخیص داده و برای او حکم اعدام صادر کرده است."

براساس این گزارش، امیر حکمتی در دفاع از خود، تمامی اتهامات مندرج در کیفرخواست دادستان را پذیرفت.

در جریان محاکمه قاضی دادگاه این سئوال را مطرح کرده که آیا متهم در نظر داشته که جمهوری اسلامی را به ارتباط با تروریسم متهم کند که آقای حکمتی این نظر را پذیرفت و ولی هدف او ضربه زدن به جمهوری اسلامی نبوده است.

در پی صدور این حکم، عفو بین الملل، از سازمان های جهانی مدافع حقوق بشر، با صدور بیانیه ای، از ایران خواسته است تا از اجرای حکم شهروند آمریکایی مرتبط با "پرونده جاسوسی" که در پی "محاکمه ای غیرمنصفانه" به اعدام محکوم شده خودداری ورزد.

عفو بین الملل افزوده است که "این نگرانی وجود دارد که ممکن است وی ظرف چند هفته آینده اعدام شود."

این سازمان مدافع حقوق بشر یادآور شده است که امیر حکمتی، متولد ایالات آریزونا در آمریکا، زمانی به عنوان مترجم زبان عربی در استخدام واحد تفنگداران دریایی آمریکا بود و پس از بازداشت در ایران در ماه اوت سال گذشته (تابستان ۱۳۹۰)، اجازه ارتباط با اعضای خانواده، وکیل مدافع نداشت و از حمایت کنسولی، برخوردار نبود.

آن هریسون، مدیر موقت عفو بین الملل برای منطقه خاورمیانه و شمال آفریفا، ضمن اشاره به پخش برنامه تلویزیونی "اعترافات" این شهروند آمریکایی در ماه دسامبر، گفته است که "امیر حکمتی هم، مانند بسیاری از بازداشتیان در ایران، از محاکمه ای عادلانه برخوردار نشد و زمانبندی و شرایط سیاسی صدور این حکم هم برای ما پرسش برانگیز است."

خانم هریسون افزوده است که با توجه به تجربه قبلی، "گاه مقامات ایرانی در شرایط حساس سیاسی، احکام اعدام زندانیان سیاسی - از جمله افراد دارای تابعیت دوگانه - را به سرعت به اجرا می گذارند و ما نگران آن هستیم که حکم اخیر نیز ظرف چند روز یا چند هفته آینده اجرا شود."

کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران نیز با صدور بیانیه ای با عنوان "حکم صادره در فقدان مراحل دادرسی عادلانه صادر شده است" از قوه قضاییه ایران خواست تا "فورا درمرحله تجدید نظر، حکم اعدام امیر میرزایی حکمتی را لغو کند."

حق نشر عکس a
Image caption عفو بین الملل از احتمال اجرای احکام اعدام در آستانه راهپیمایی سالگرد انقلاب ابراز نگرانی کرده است

این بیانیه به نقل از سخنگوی کمپین بین المللی نوشته است که "ما در خصوص حکم اعدام، اقدامات پنهانی و عدم شفافیت مستمر در خصوص محاکمه تبعه ایرانی - آمریکایی جدا نگران هستیم و از قوه قضاییه ایران می خواهیم تا با رعایت استانداردهای بین المللی آیین دادرسی، به ناظران بین المللی اجازه حضور در دادگاه تجدید نظر وی را بدهند."

در پی انتشار خبر صدور حکم اعدام برای امیر حکمتی، به نقل از یک مقام قضایی ایران گزارش شد که متهم پرونده می تواند در موعد قانونی خواستار تجدید نظر در این حکم شود.

کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران در ادامه این بیانیه، ضمن ذکر جزئیاتی در مورد وضعیت آقای حکمتی، می نویسد که طی سال های گذشته هم چندین شهروند آمریکایی - ایرانی که به ایران سفرکرده بودند با اتهامات مشابهی مانند به خطر انداختن امنیت ملی، اقدام برای براندازی و جاسوسی برای سازمان های آمریکایی مواجه شدند اما در همه این پرونده ها، متهمان بعد از چندین ماه، از اتهامات تبرئه و یا در برابر سپردن وثیقه آزاد شده و ایران را ترک کردند.

سخنگوی کمیپن افزوده است: "بسیاری از عناصری که در جریان پرونده آقای حکمتی وجود دارد، شبیه همان الگوی مشخصی است که در مورد بقیه زندانیان با تابعیت دوگانه وجود داشته است."

'انگیزه احکام اعدام'

اگرچه مقامات جمهوری اسلامی بر استقلال قوه قضاییه تاکید می گذارند، اما به گفته منتقدان حکومت و نهادهای مدافع حقوق بشر، عملکرد این قوه به ویژه در زمینه محاکمات سیاسی در سال های اخیر، شبهاتی را در مورد تاثیر پذیری این قوه از نهادهای امنیتی و رهبران سیاسی ایجاد کرده است.

خانواده امیر حکمتی و مقامات آمریکایی هر گونه ارتباط او با فعالیت های اطلاعاتی و امنیتی را به شدت تکذیب کرده و گفته اند که او قبل از سفر به ایران، در تماس با دفتر حفاظت از منافع جمهوری اسلامی در واشنگتن، تمامی اطلاعات مربوط به سوابق کاری خود را در اختیار آنان قرار داد و اطمینان گرفت که سفر به ایران برای او مشکلی در پی نخواهد داشت.

با اینهمه، آقای حکمتی ظاهرا کوتاه مدتی پس از ورود به ایران توسط ماموران امنیتی، و شاید بر اساس جزئیات دریافتی از دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی در واشنگتن، بازداشت و چند ماه بعد، در یک برنامه تلویزیونی به تلاش به نفع ایالات متحده و جرایم دیگر "اعتراف" کرد.

حق نشر عکس IRIB
Image caption حکمتی قبل از سفر به ایران جزئیات سوابق خود را در اختیار دفتر حفاظت از منافع جمهوری اسلامی قرار داده بود

اگرچه بسیاری از حقوقدانان صدور حکم قضایی براساس اعترافات متهم علیه خود را، به خصوص زمانی که شبهه اعمال فشار در اخذ اعتراف وجود دارد، فاقد ارزش حقوقی می دانند، اما در محاکم جمهوری اسلامی، به ویژه در محاکمات قضایی، "اعترافات" متهمان، که گاه پیشاپیش انتشار عمومی هم می یابد، مبنای محکومیت قرار می گیرد.

در گزارش های مربوط به محاکمه امیر حکمتی نیز آمده است که حکم اعدام "براساس اقاریر متهم" و اظهارات مقامات وزارت اطلاعات صادر شده است.

عفو بین الملل در مورد اعدام های سیاسی در سال های اخیر، می نویسد در پی انتخابات بحث برانگیز ریاست جمهوری ایران در سال ۲۰۰۹، مقامات جمهوری اسلامی به منظور هشدار در مورد اقدام احتمالی مخالفان در برگزاری تظاهرات در سالروز انقلاب اسلامی در یازدهم ماه فوریه، به اعدام زندانیان سیاسی در دو سال گذشته روی آورده اند و چنین خطری در سال جاری نیز متوجه متهمان پرونده های سیاسی است.

عفو بین الملل به پرونده زهرا بهرامی، که دارای تابعیت دوگانه ایرانی و هلندی بود، اشاره می کند که در ماه ژانویه سال ۲۰۱۱ ظاهرا به اتهام قاچاق مواد مخدر اعدام شد در حالیکه همچنان در انتظار محاکمه در ارتباط با اتهامات سیاسی مربوط به ناآرامی های پس از انتخابات ریاست جمهوری بود.

این بیانیه یادآور می شود که انتخابات پارلمانی جمهوری اسلامی، که نخستین انتخابات پس از انتخابات جنجال برانگیز دهمین دوره ریاست جمهوری است، برای ماه مارس برنامه ریزی شده و به نقل از خانم هریسون می افزاید: "در این ماه، زندگی بازداشتیان سیاسی محکوم به اعدام به مویی بند است."

این بیانیه از علی صارمی، جعفر کاظمی و محمد علی حاج آقایی یاد می کند که طی دو سال گذشته با اتهامات سیاسی اعدام شدند و می افزاید که وحید اصغری و سعید ملک پور، به دلیل فعالیت به عنوان وبلاگ نویسان منتقد دولت به اعدام محکوم شده اند.

بر اساس بیانیه عفو بین الملل غلامرضا خسروی سوادجانی نیز که به هوادارای از 'سازمان مجاهدین خلق ایران' متهم است و گفته می شود بیش از ۴۰ ماه در زندان های مختلف ایران در حبس انفرادی بسر برده، با حکم اعدام مواجه است.

به گفته عفو بین المل، دولت جمهوری اسلامی رسما اعدام هفده تن را در ده روز اول سال جاری تایید می کند اما اطلاعات به دست آمده حاکی از آن است که دست کم سی و نه تن تنها در هفته اول سال جدید میلادی اعدام شده اند در حالیکه در یازده ماه اول سال گذشته نیز، بیش از ششصد نفر در ایران اعدام شدند.

بیانیه عفو بین الملل می افزاید که حکم اعدام امیر حکمتی در حالی صادر شده است که با اعلام غنی سازی اورانیوم در ایران و تشدید تحریم های ایالات متحده علیه این کشور، روابط دو طرف شاهد افزایش تنش بوده است.

همزمان، با نزدیک شدن زمان انتخابات پارلمانی در ایران، مقامات و رسانه های دولتی تلاش خود را برای قانع کردن رای دهندگان به حضور در پای صندوق های اخذ رای شدت بخشیده اند در حالی که نحوه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری دو سال و نیم پیش و خودداری برخی از فعالان سیاسی اصلاح طلب از مشارکت در انتخابات، می تواند تحقق این هدف را دشوار کند.

در گذشته، مقامات جمهوری اسلامی در مواردی از فشار و تهدید خارجی به عنوان عاملی برای بسیج مردم و تشویق آنان به حضور در صحنه های سیاسی استفاده کرده و چنین حضوری را عاملی مهم در خنثی کردن "توطئه های خارجی" و بهبود شرایط داخلی قلمداد کرده اند.

خبر صدور حکم اعدام برای امیر حکمتی در حالی انتشار می یابد که برخی مقامات جمهوری اسلامی در واکنش به تشدید تحریم های بین المللی، مواضع بسیار تندی اتخاذ کرده و گاه حتی از احتمال اقدامات نظامی سخن گفته اند هر چند این اظهارات، واکنش های تندتری را برانگیخته است.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست