جاسوس 'افسانه ای' شوروی در ایران، در مسکو درگذشت

حق نشر عکس RIA Novesti
Image caption گئورگ وارطانیان در یک خانواده ارمنی به دنیا آمد

گئورگ وارطانیان با نام مستعار امیر، که سال ها جاسوس اتحاد جماهیر شوروی در ایران بود و از او با نام مامور "افسانه ای" یاد می شد، عصر سه شنبه ۲۱ دی در سن ۸۸ سالگی در بیمارستانی در مسکو درگذشت.

دیمیتری مدودف، رئیس جمهور روسیه در پیامی، آقای وارطانیان را "شخصیتی درخشان و یک وطن پرست واقعی" خوانده است.

گئورگ وارطانیان در تعدادی از ماموریت های دشوار و تاریخی از جمله در تامین امنیت جلسه سران متفقین در تهران حضور داشت.

کنفرانس تهران از ۶ تا ۹ آذرماه ۱۳۲۲ (۲۸ نوامبر تا اول دسامبر ۱۹۴۳) در این شهر محرمانه برگزار شد.

آقای وارطانیان در زمان حضور ژوزف استالین، وینستون چرچیل و فرانکلین روزولت در این کنفرانس در حالی که ۱۹ سال داشت، موفق شد طرح آلمان نازی برای ترور این سه رهبر برجسته را خنثی کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption جاسوس شوروی رتوطئه ترور رهبران متفقین را در تهران خنثی کرده بود

رقیب آقای وارطانیان در آلمان نازی، جاسوس شماره یک این کشور به نام اوتو اسکورزنی بود که شخصا از آدولف هیتلر فرمان می گرفت.

جاسوسی برای شوروی در یک خانواده ارمنی

گئورگ وارطانیان هفدهم فوریه سال ۱۹۲۴ در یک خانواده ارمنی متولد شد.

پدرش هم مامور اطلاعاتی شوروی بود.

گئورگ در ۱۶ سالگی همکاری با سرویس اطلاعاتی شوروی را آغاز کرد.

زمانی که بریتانیا در جریان جنگ جهانی دوم مدرسه جاسوسی در تهران تاسیس کرده بود، آقای وارطانیان توانست وارد این مدرسه شد و با نفوذ در آن، فارغ التحصیلان مدرسه را که برای انجام ماموریت قرار بود به منطقه قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی اعزام شوند، شناسایی کرد.

وارطانیان سپس مشخصات این افراد را به سازمان اطلاعاتی شوروی اطلاع داد.

گئورگ وارطانیان در سال ۱۹۸۶ به کشورش بازگشت و به کار خود با سازمان های اطلاعاتی شوروی تا سال ۱۹۹۲ یعنی یک سال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ادامه داد.

گفته می شود گئورگ وارطانیان یکی از ۱۰۰ جاسوس بزرگ در جهان بوده است.