اپریم اسحق، از حزب استعفاء داد و از ایران رفت

اپریم اسحق حق نشر عکس ggg
Image caption اپریم اسحاق از سران برجسته جوانان حزب توده بود که پس از انشعاب از عضویت از آن استعفا کرد و برای همیشه ایران را ترک کرد

اپریم اسحق که در حزب توده به دکتر اپریم شهرت یافت از سران برجسته جوانان حزب توده بود که اندکی پس از انشعاب سال ۱۳۲۶ در آن حزب، از عضویت آن استعفا کرد و چندی بعد ایران را برای همیشه ترک گفت.

اپریم اهل ارومیه و فرزند یک کشیش نسطوری بود. او که در سال ۱۹۱۸ چشم به جهان گشوده بود در سال ۱۹۳۷ در آستانه دستگیر شدن ۵۳ نفر با بورس دولتی برای آموزش عالی رهسپار انگلستان شد.

اپریم دانش آموز دکتر ارانی بود و به او سخت ارادت می ورزید و از نزدیکان و خوانندگان مجله دنیا بود و بی تردید اگر هنگامی که ۵۳ نفر دستگیر شدند در ایران بود او هم مانند جوانانی چون انورخامه ای و احسان طبری دستگیر می شد.

اپریم در لندن و کمبریج حسابداری و اقتصاد خواند و در اواخر جنگ جهانی دوم به ایران بازگشت و به حزب توده پیوست. او در بدو ورود به آن حزب متمایل به جناح اصلاح طلب شد و مورد توجه جوانان اصلاح طلب مانند جلال آل احمد قرار گرفت و در گیر و دار کشمکش های درون حزب دو جزوه معروف "چه باید کرد" و "حزب توده بر سر دو راه" را در انتقاد از رهبری و راه و روش حزب توده منتشر کرد.

او خود برای نگارنده نقل کرد که در هنگام انشعاب از خلیل ملکی پرسیده بود که اگر ما انشعاب کردیم و شوروی ما را محکوم کرد آنگاه چه می کنیم. ملکی پاسخ داده بود که احتمال این کم است ولی اگر پیش آمد آنگاه فکرش را خواهیم کرد.اپریم گفته بود که خیر همین حالا باید فکرش را کرد و در نتیجه اعلامیه انشعاب را امضا نکرد. اما اندکی پس از انشعاب که رهبری حزب او را تحت فشار گذاشته بود تا انشعاب و انشعابیون را محکوم کند از حزب توده استعفا کرد.

او گفت که دکتر کشاورز پیش من آمد و گفت نظرت درباره انشعاب چیست؟ گفتم اگر با آن موافق بودم اعلامیه انشعاب را امضا می کردم. گفت پس بردار و بنویس. گفتم من حاضرم شرح مفصلی بنویسم و ثابت کنم که همه ایرادهای انشعابیون به رهبری و راه و روش حزب وارد است ولی بهتر بود انشعاب نمی کردند. دکتر کشاورز گفت این دیگر نشد. گفتم اگر این نمی شود آن هم نمی شود.

اپریم مدتی پس از این به انگلستان رفت و پس از گذراندن یکی دو سال در مدرسه اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه لندن و نگارش کتاب مهم و با نفوذ از مارشال تا کینز در مرکز سازمان ملل در نیویورک استخدام شد ولی درسال ۱۹۶۳ به انگلستان بازگشت و در دانشگاه آکسفورد استاد اقتصاد شد.

وی در سال ۱۹۹۸ در سن هشتاد سالگی از بیماری سرطان ستون فقرات در آکسفورد درگذشت و خاکسترش در کالج او (وادام) به خاک سپرده شد.

مطالب مرتبط