گاهشمار حزب توده ایران

دکتر یزدی حق نشر عکس jj
Image caption دکتر یزدی از سران حزب در دادگاه نظامی پس از کودتای بیست و هشت مرداد

۱۳۲۰

۱۰مهر: تاسیس حزب توده ایران

۱۳۲۱ تشکیل شورای متحده مرکزی کارگران که زیر نفوذ حزب توده بود

۱۳۲۳ تشکیل سازمان نظامی حزب با نام "سازمان افسران توده ایران" فروردین ماه: تصویب اعتبارنامه هشت نفر از رهبران حزب توده در مجلس چهاردهم مرداد ماه: تشکیل نخستین کنگره حزب توده

۱۳۲۴ مرداد ماه: شورش افسران توده ای در لشکر خراسان و شکست آن ها شهریور ماه: تاسیس "فرقه دموکرات آذربایجان" و ادغام شاخه های ایالتی حزب در فرقه

۱۳۲۵

۲۳ تیرماه: اعتصاب بزرگ کارگران صنعت نفت به رهبری حزب توده ۱۰ مرداد ماه: ورود ایرج اسکندری، مرتضی یزدی و فریدون کشاورز سه تن از رهبران حزب به کابینه احمد قوام

۱۳۲۶ دیماه: اولین انشعاب از حزب توده. در میان انشعاب کنندگان خلیل ملکی، انور خامه ای، جلال آل احمد، نادر نادرپور و فریدون توللی دیده می شوند

۱۳۲۷ ۳اردیبهشت ماه: دومین کنگره حزب در تهران ۱۶ بهمن ماه: اعلام غیرقانونی شدن حزب پس از تیراندازی به شاه در مقابل دانشگاه تهران و دستگیری عده ای از سران حزب

۱۳۲۸ ۶ خرداد ماه :ترور احمد دهقان روزنامه نگار مخالف حزب توده و مدیر مجله تهران مصور ۲۴ آذر ماه : فرار ده تن از سران بلندپایه حزب توده از زندان قصر

۱۳۳۰ ۲۳ تیر ماه: درگیری تظاهرکنندگان توده ای با نیروهای امنیتی به هنگام ورود نماینده آمریکا هریمن، برای میانجیگری در مذاکرات نفت ایران و بریتانیا

۱۳۳۱ ۳۰ تیر ماه: تغییر استراتژی حزب توده و حمایت از محمد مصدق پس از قیام سی تیر

۱۳۳۲ ۲۵ مرداد ماه: شکست کودتا و فرار شاه به رم. اعضا و طرفداران حزب توده با تظاهرات پراکنده شعار جمهوری را مطرح کردند و مجسمه های شاه را پائین کشیدند

۲۷ مرداد: دستور مصدق به جلوگیری از تظاهرات توده ای ها

۲۱ آبان ماه: اعلام مشارکت حزب توده در نخستین تظاهرات ضد دولتی به پیشنهاد جبهه ملی

۱۳۳۳ شهریور ماه: کشف "سازمان افسران توده ایران" ۴ مهر ماه: کشف و ضبط چاپخانه اصلی و مخفی حزب توده اعدام اولین گروه از افسران نظامی حزب بازداشت محمد بهرامی، علی علوی و امان الله قریشی اعضای کمیته مرکزی حزب بهمن ماه: کشف انبار مهمات حزب اسفند ماه: بازداشت مرتضی یزدی عضو هیئت اجرائیه و نادر شرمینی رئیس سازمان جوانان حزب

۱۳۳۴ اعدام آخرین گروه افسران نظامی حزب. به علت فشارهای بین المللی و عفو شاه حکم اعدام حدد ۵۰ افسر توده ای به حبس ابد تبدیل شد

۱۳۳۵: خروج نورالدین کیانوری و جودت، آخرین رهبران حزب از ایران

۱۳۳۶ تیر ماه: دستگیری خسرو روزبه تیرماه: انتقاد از سیاست های حزب در دوران جنبش ملی شدن نفت و کودتای ۲۸ مرداد در پلنوم چهارم و اعلام مارکسیسم لنینیسم به عنوان ایدئولوژی حزب آبان ماه: آغازبه کار رادیوی حزب توده ایران(پیک ایران) از آلمان شرقی

۱۳۳۷ ۲۱ اردیبهشت ماه: اعدام خسرو روزبه

۱۳۳۸: خرداد ماه : اعدام علی علوی عضو هیئت اجرائیه حزب

۱۳۳۹ خرداد ماه: اعلام وحدت حزب با فرقه دموکرات آذربایجان

۱۳۴۲ بهمن ماه: جدائی تعدادی از اعضای مائوئیست حزب توده مقیم اروپای غربی از آن و اعلام تشکیل سازمان انقلابی حزب توده که بعدها به رنجبران تبدیل شد

۱۳۴۳ دی ماه: جدائی تعدادی از سران حزب و اعلام تشکیل سازمان توفان

۱۳۴۹ آذر ماه: برکناری رضا رادمنش از دبیر اولی حزب و انتخاب ایرج اسکندری به جای او در پلنوم چهاردهم

۱۳۵۳ ۱۴ اسفند ماه: ترور عباسعلی شهریاری عنصر نفوذی ساواک در حزب توده توسط سازمان چریکهای فدائی خلق

۱۳۵۴ دی ماه: اعلام موجودیت "نوید"، سازمان زیرزمینی هوادار حزب توده در داخل ایران

۱۳۵۷ ۲۸ مهر ماه: آزادی تعدادی از افسران نظامی حزب توده که هنوز پس از ۲۵ سال در زندان بودند ۲۴ دی ماه: برکناری ایرج اسکندری از دبیر اولی حزب و انتخاب نورالدین کیانوری به جانشینی او ۲۴ بهمن ماه: اعلام حمایت حزب توده از آیت الله خمینی در پلنوم شانزدهم

۱۳۵۸ ۲۹ مرداد ماه: اشغال دفاتر حزب توده ایران توسط حزب الله ۱۶ آبان ماه: اعلام حمایت پنج عضو حزب توده از گروگانگیری سفارت آمریکا

۱۳۶۱ ۱۷ بهمن ماه: دستگیری بیش از چهل تن از اعضای رهبری و کادرهای رده بالای حزب در عملیات سپاه با نام امیرالمومنین

۱۳۶۲ ۷ اردیبهشت ماه: دستگیری تعدادی دیگر از اعضای حزب توده ۱۱ اردیبهشت ماه: نخستین اعترافات تلویزیونی رهبران حزب توده ۱۳ اردیبهشت ماه: اعترافات تعدادی از اعضای حزب توده به اتهام جاسوسی برای شوروی ۱۵ اردیبهشت ماه: تبریک آیت‌الله خمینی به نیروهای امنیتی به خاطر بازداشتهای حزب توده اعلام غیرقانونی شدن حزب توده

۱۰آذر: اعدام ده نفر از نظامیان وابسته به حزب

۱۳۶۷

شهریور: اعدام تعدادی از اعضای هیئت سیاسی، کمیته مرکزی و کادرهای حزب توده در زندان اوین و دفن جسد آنها در گورهای دسته جمی خاوران