کاهش درآمد نفتی ایران؛ راهی برای فرار از تحریم‌ها باقی مانده؟

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

کافیست تنها با چند بازرگان ایرانی در دوبی صحبت کنی تا عمق بحران را دریابی.

بیش از ۳۰ سال است که تجار ایرانی در این سوی خلیج فارس، همه راه های دور زدن تحریم ها را آزموده اند. هر تحریم جدید، همراه بود با ایده ای جدید.

در این سال ها همین پیدا شدن راه های هوشمندانه فرار از تحریم ها بود که خیلی ها را در غرب، در مورد میزان تاثیر تحریم ها مردد کرده بود.

اما این روزها به نظر می رسد که راه های زیادی برای فرار باقی نمانده، یا اینقدر هزینه استفاده از راه های جدید سنگین شده، که کمتر کسی جرات خطر کردن به خود می دهد.

حسابدار یکی از شرکت های بزرگ بازرگانی در دوبی که نمی خواهد نامش فاش شود می گوید: "بانک ها و موسسات مالی تا می فهمند که شرکتی ایرانیست، از دادن خدمات مالی سر باز می زنند. یکی از معدود راه های باقی مانده، تغییر ساختار شرکت و تغییر مدیر عامل ایرانی با شخصی با تابعیت دیگر مثلا هندیست ."

اما چنین اقدامی هم خطر های زیادی برای سرمایه دار ایرانی دارد. موضوع اعتماد به این مدیر صوری، تنها یکی از چالش هاست.

خود دوبی هم هرچند سود بسیاری از تجارت با ایران می برد، اما حالا باید بین همسایه پر سود اما پر درسر شمالی و تحریم کننده های بین المللی که هر روز بر تعدادشان اضافه می شود یکی را انتخاب کند.

عبدالخالق عبدالله، استاد علوم سیاسی دانشگاه امارت می گوید: "همجواری با ایرانی هسته ای همانقدر نگران کننده است که یک درگیری نظامی دیگر در منطقه. منطقه چهار جنگ را پشت سر گذاشته و برای هر کدام از این جنگ ها، کشورهای عرب خلیج فارس هزینه پرداخته اند."

او می گوید ایران "همسایه سختی" است. کشورش برای ایران و تمدنش احترام قائل است، اما ایران می خواهد نقش "پلیس منطقه" را بازی کند که اعراب منطقه زیر بار چنین چیزی نمی روند. به خصوص که ایران دائما در منطقه و جهان "ماجراجویی" می کند.

او برای نمونه به تهدید ایران برای بستن تنگه هرمز اشاره می کند

حق نشر عکس AP
Image caption امارات متحده عربی خط لوله‌ای از ابوظبی به فجیره کشیده که حالا آماده بهره‌برداریست تا در صورت بسته شدن تنگه هرمز بتواند نفتش را به دریای عمان برساند

امارات متحده عربی خط لوله ای از ابوظبی به فجیره کشیده که حالا آماده بهره برداریست تا در صورت بسته شدن تنگه هرمز بتواند نفتش را به دریای عمان برساند.

رابین میلز، مشاور شرکت نفتی منار در دوبی می گوید بعید است ایران چنین کاری بکند. اقای میلز می گوید: "با توجه به حضور سنگین ناوهای ارتش آمریکا در منطقه، ایران نخواهد توانست برای بیشتر از حداکثر چند هفته تنگه را ببندد."

احتمالا ایران که حالا بازار نفت اروپا را عملا از دست داده، بیش از پیش سراغ مشتری های آسیایی مانند چین خواهد رفت.

هرچند خبرهایی از چانه زنی شماری از هیئت های چینی برای خرید بیشتر نفت از کشورهای عربی منطقه به گوش می رسد.

حتی اگر چینی ها سراغ جایگزین نفت ایران نروند، احتمالا از ایران درخواست تخفیف ویژه خواهند کرد.

در هر دو صورت درآمد نفتی ایران کاهش خواهد یافت. این دقیقا همان چیزیست که تحریم کننده های غربی به خصوص آمریکا به دنبالش هستند؛ ایرانی که نه درآمد کافی برای توسعه برنامه های هسته ایش داشته باشد و نه توان دور زدند تحریم ها.