آشفته بازار ایرانگردی

گردشگری در ایران حق نشر عکس mehr
Image caption ایران در گزارش سالانه مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۱۱ از میان ۱۳۹ کشور جهان در حوزه گردشگری رتبه ۱۱۴ را به خود اختصاص داده است

براساس اعلام انجمن گردشگری در ایران، این کشور می‌تواند در میان ده کشور برتر توریستی دنیا قرار بگیرد، این در حالی است که در گزارش سالانه مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۱۱ ایران از میان ۱۳۹ کشور جهان در حوزه گردشگری رتبه ۱۱۴ را به خود اختصاص داده است.

به گفته سازمان میراث فرهنگی و گردشگری براساس شاخص سازمان جهانی جهانگردی حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار نفر گردشگر خارجی امسال وارد ایران شده‌اند. اما صاحبنظران این آمار را چندان واقعی نمی‌دانند. مصطفی سیدموسوی، کارشناس گردشگری با اشاره به اینکه سامانه آماری گردشگری در ایران ناقص است به روزنامه شرق گفت: "در این سامانه هر تبعه بیگانه‌ای چه برای کار دیپلماتیک و چه برای کار وارد ایران شود به عنوان گردشگر محاسبه می‌شود."

علاوه بر آن گفته می شود شیوه محاسبه تعداد گردشگران خارجی به گونه ای است که هر یک از آنها بیش از یک بار سرشماری می شوند.

اما حتی همین آمار هم روند جذب گردشگران خارجی را مثبت نشان نمی دهد.

افشین عزیزی، یکی از فعالان گردشگری، مهرماه به همشهری آنلاین گفته بود: "با توجه به آمار و اطلاعاتی که به‌طور روزانه در صنعت گردشگری شاهد آن هستیم باید گفت که وضعیت گردشگری کشور افت زیادی داشته است و نسبت به سال‌های پیش در گردشگری شرایط بهتری نداریم."

در همین حال که بحث بر سر آمارهای مختلفی است که دولت در این خصوص ارائه می‌‌دهد، کارشناسان می گویند که فراهم آوردن زمینه های جذب گردشگر خارجی از کشمکش بر سر آمار مهم تر است.

امنیت گردشگری

امنیت گردشگر، یکی از موضوعات مهم در صنعت گردشگری است. کارشناسان در توضیح این موضوع عنوان می کنند که امنیت با احساس امنیت تفاوت دارد. ممکن است در جامعه ای امنیت باشد، اما احساس نشود.

تجربه افرادی که در صنعت گردشگری فعالیت دارند حاکی است که بیشتر گردشگرانی که به ایران سفر می کنند در ابتدای ورود احساس عدم امنیت دارند ولی در انتهای سفر، ایران را امن تر از آنچه تصور می‌کردند، می بینند.

اما به دلیل شرایط موجود در ایران و منطقه عموما کشورهای مختلف از جمله بریتانیا و کانادا به شهروندان خود برای سفر به ایران توصیه‌هایی کرده‌اند و در برخی از سایت‌های گردشگری معروف در خصوص سفر به ایران هشدارهایی داده شده است.

در سایت راهنمای سفر به دور دنیا به گردشگران توصیه شده که از آنجایی که تنش سیاسی میان ایران و قدرت های بین المللی وجود دارد، گردشگران برای سفر به ایران اخبار رسانه‌ها را رصد کنند و توصیه‌ها را جدی بگیرند.

همچنین در این سایت آمده است که در ایران برخی از افراد با لباس شخصی خود را پلیس معرفی می‌کنند. بنابراین به گردشگران توصیه شده است که از افرادی که خود را پلیس معرفی می‎‎کنند، کارت شناسایی بخواهند.

محل اقامت گردشگر

رسیدگی به وضعیت هتل ها و میهمان پذیرها موضوع دیگری است که باید در خصوص جذب گردشگر به آن توجه کرد. به دلیل نبود نیروهای متخصص و آموزش دیده عموما در هتل‌ها اطلاعات چندانی به گردشگران داده نمی‌شود.

وضعیت اتاق‌های هتل در ایران نیز به گفته مسئولان گردشگری چندان مناسب نیست، ضمن اینکه پرسنل باید برای برخورد با میهمانان آموزش ببیند، زیرا افرادی که در هتل فعالیت می‌کنند می‌توانند تاثیر مثبت یا منفی بر گردشگران بگذارند.

اما فعالان حوزه گردشگری بر این باورند که سازمان میراث فرهنگی در دوره‌ای کوتاه با تغییر کاربری برخی از خانه‌های تاریخی و ساماندهی برخی از مهمانپذیرها شرایط مساعدی برای گردشگران ایجاد کرد، اما بعد از تغییرات مدیریتی در این سازمان، این برنامه‌ها به فراموشی سپرده شده است.

به گفته برخی از فعالان حوزه گردشگری، برخی از مناطق گردشگری ایران به دلیل شرایط نامناسب دیگر جذابیتی برای گردشگران ندارند.

تالاب انزلی یکی از این مراکز گردشگری طبیعی است که به دلیل انباشت زباله و فاضلاب دیگر گردشگران را مثل قبل به خود جذب نمی کند.

همچنین به گفته برخی از منتقدان، شهرهایی مانند اصفهان و شیراز نیز به دلیل اعمال بعضی محدودیت های متعصبانه کمتر از قبل پذیرای گردشگران هستند. حال اینکه نگاه متعصبانه در ترکیه و برخی از کشورهای عربی هم وجود دارد، اما به دلیل تبلیغات منفی و برخی تجربه‌هایی که گردشگران خارجی آن را در خاطرات شخصی خود نقل کرده‌اند، این نگاه منفی در مورد ایران پر رنگ تر شده است.

مقصد گردشگران جوان، ایران نیست

براساس گزارش شرکت‌های خدمات گردشگری ایران، بیشتر توریست‌هایی که به ایران می آیند، این کشور را برای "سفر تفریحی" انتخاب نکرده اند، بلکه عمده مسافران خارجی که به ایران می روند، افراد میانسال و مسن علاقه مند به دیدار از آثار تاریخی هستند.

به دلیل وضعیت آب و هوایی ایران و وجود تنوع اقلیمی در این کشور، امکان گسترش توریسم طبیعی نیز برای ایران ممکن است، اما کمبود امکانات و شرایط خاص این کشور امکان بهره برداری از آن را نمی دهد.

به همین دلیل توریست های جوان معمولا جاهایی مثل ترکیه، دوبی، قبرس و... را برای سفر انتخاب می کنند.

یکی از کارشناسان گردشگری که نخواست نامش فاش شود با اشاره به وقایع پس از انتخابات ایران گفت: "صنعت گردشگری ما سالها است که در سراشیبی است، اما پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ و در پی بازداشت برخی از اتباع کشورهای خارجی در جریان ناآرامی ها، بیش از پیش به این صنعت صدمه وارد شد".

مسئولان گردشگری ایران می گویند که دغدغه آنها رونق دادن به این صنعت است. اما به نظر می رسد که روش هایی که تاکنون برای این کار به کار گرفته شده، نتیجه بخش نبوده است.

کشورهایی مانند ترکیه و اسپانیا در این امر بسیار موفق هستند و شاید ایران باید به دنبال راهکارهای اصولی و تغییر در نگرش برای بهره گرفتن از صنعتی باشد که تمامی عناصر آن در این کشور وجود دارد.

مطالب مرتبط