بررسی روزنامه های صبح تهران: شنبه ششم اسفند

روزنامه های اول هفته تهران تیترها و عنوان های اصلی خود را به انعکاس آغاز تبلیغات انتخاباتی اختصاص داده و از قول خبرگزاری های دولتی نوشته اند انتخاباتی پر شوری در پیش است. افزایش قیمت ها، احتمال تغییراتی در بودجه دولت توسط مجلس و آغاز برخورد تعزیراتی با گرانفروشان بعد از شانزده سال از جمله اخبار روزنامه ها در آغاز هفته ای است که در انتهای آن انتخابات پرگفتگوی مجلس برگزار می شود.

نشانه های محدودیت

روزنامه های امروز فشارها و محدودیت هائی را که از سوی دولت بر مطبوعات اعمال می شود بین سطور خود انعکاس داده اند ابراهیم رها طنز نویس که نام ستون خود را به "روی مخ" تغییر داده نوشته مطلب روز پنجشنبه من گویا بازخوردی داشته که ما برای نوشتن تک‌تک این سطور دست به عصا هستیم.

این طنزنویس گزارش داده در مورد هرچیزی هم که می‌نویسیم به یک جای یک کسی برمی‌خورد. حالا اگر بعد از گذشتن از چندین فیلتر و جرح و تعدیل و جرخوردگی‌های مبسوط، چیزی باقی بماند و آن هم بخواهد عواقبی داشته باشد یعنی باید در اولین فرصت اسم ستون زخم را عوض کنیم بگذاریم «لالمونی»! در همین راستا به ما چه که چه خبر است.

نویسنده ستون "روی مخ" در نهایت نوشته: به هر حال اینکه ما تا سر داریم سر می‌شکنیم به خودمان و عرصه طنز و نفروختن شرافت قلم مربوط است. اگر همین چهار کلام هم بخواهد زبانم لال خطری برای روزنامه و شغل دوستان همکار ایجاد کند ما سبک سفر می‌کنیم. ما رفتن را بلدیم، ما بلدیم نباشیم.

پوریا عالمی هم در ابتدای ستون کاناپه اعتماد نوشته خواننده‌ی گرامی. ما با مدیرمسوول توافق کردیم که تند نرویم. اگر دوست دارید کاناپه تند باشد دو راه بیشتر ندارید. اول- کاناپه را تند تند بخوانید. دوم- قبل از کاناپه فلفل میل کنید.

حق نشر عکس javannewspaper
Image caption تیتر و عکس صفحه اول جوان

انتخابات، جواب آمریکاست

"رقابت ۳۳۰۰ نفر برای ۲۹۰ کرسی مجلس" تیتر اصلی مردم سالاری است و کیهان از زبان رسانه غربی نوشته "ایرانی ها روز انتخابات جواب آمریکا را می دهند".

کیهان نوشته در حالی که تنها دو روز از آغاز تبلیغات انتخاباتی در تهران می گذرد، خبرگزاری های غربی با ارسال گزارش های متعدد از مبداء تهران و در مواردی دیگر شهرهای ایران، «روحیه ضدغربی» و «انگیزه برای پاسخ به تهدیدهای آمریکا» را از مهمترین عوامل رویکرد مردم به مشارکت گسترده در انتخابات برشمردند.

تبلیغات بیش از ۳۰۰۰ کاندیدای انتخابات مجلس در ایران از روز پنج شنبه گذشته آغاز شده و گزارش های خبرنگاران کیهان از سراسر کشور نشان می دهد شور و حال انتخاباتی به سرعت هم در میان مردم و هم در بین گروه های سیاسی در حال گسترش است.

به نوشته کیهان: خبرنگاران رسانه های خارجی هم که معمولا در آستانه انتخابات به طور گسترده عازم ایران می شوند تا خلأ اطلاعاتی کشورهای غربی درباره اوضاع داخلی ایران را پر کنند، این بار هم در سراسر ایران پراکنده شده اند و مشغول گزارش وضعیت به کارفرمایان خود هستند. گرچه تجمع و تمرکز اصلی خبرنگاران خارجی بر حوزه انتخابیه تهران است، چرا که آن را سیاسی ترین و تعیین کننده ترین حوزه انتخاباتی کشور می دانند.

ابتکار با بررسی گروه های جناح راست که تحت عنوان اصولگرا با هم رقابت دارند نوشته ً تعدد لیست در آستانه انتخابات سابقه‌ای دیرینه دارد اما هیچ‌گاه این تعدد، به تکثر و تشتت گفتمانی منجر نمی‌گشت در حالی که اکنون علائم این تشتت، در حال خودنمایی است. یکی از ویژگی‌های گفتمان اصولگرایان، انعطاف‌پذیری، مصلحت‌اندیشی و «ریش‌سفید»پذیری بود؛ همان خصلتی که اکنون فراموش شده‌است، به‌گونه‌ای که ریش‌سفیدی و پادرمیانی بزرگان نیز نتوانست عاملی برای ائتلاف گردد.

به نوشته این روزنامه گروه‌هایی که تا دیروز به صورت یک «طیف» در زیر چتر اصولگرایی جمع شده بودند، حال هرکدام علم دیگری به دست گرفته و در مسیر انکار و نفی دیگری گام برمی‌دارد. به عبارت دیگر، گفتمان اصولگرایی در حال تجزیه شدن است. عناصر دیروزی با گسست مبانی، هرکدام تلاش دارند تا اجزاء گفتمان جدیدی را خلق نمایند. اکنون، بسیاری معتقدند که گپ کنونی در ساحت گفتمانی اصولگرایان، معلول پیروزی «احمدی‌نژاد» در انتخابات ۸۸ است.

ابتکار پیش بینی کرده بر این اساس، انتخابات روز جمعه، آوردگاه‌های متفاوتی به همراه خواهد داشت: نخست اینکه، گپ و تشتت کنونی «خمیرمایه‌ای» برای شکل‌گیری قطب‌های جدید سیاسی، پس از انتخابات خواهد بود و آرایش سیاسی ریاست‌جمهوری یازدهم را متأثر خواهد کرد؛ دوم اینکه، آنچه در این مجال گفته شد، خاص کلان‌شهرها به خصوص «تهران» است. شرایط در شهرستان‌ها به طور کلی متفاوت خواهد بود.

شکور اکبرنژاد در سرمقاله روزنامه حمایت از تبلیغات سالم انتخاباتی نوشته و از جمله یادآور شده بهتر بود ساز و کاری تعبیه شود که بساط تبلیغات پوستری برچیده شود و همه نامزدها با دادن مبلغی به صدا و سیما از طریق رسانه ملی به بیان برنامه های خویش بپردازند؛ تبلیغات از طریق پوستر و عکس روش غلطی است که در کشور باب شده است؛ زیرا کسانی که توانایی مالی دارند با پر کردن در و دیوار شهر به معرفی چهره خود می‌پردازند و از سوی دیگر نامزدهای چه بسا اصلحی که این توانایی مالی را ندارند و همچنین حاضر نیستند وامدار مراکز ثروت باشند، در موضع ضعیف‌تری قرار می‌گیرند.

به نوشته این روزنامه یکی از علت‌هایی که اکنون می‌بینیم بسیاری از دلسوزان کشور از حضور در عرصه انتخابات کنار کشیده‌اند، همین تبلیغات پرهزینه است؛ کسی که قصد خدمت به مردم را دارد حاضر نیست به هر قیمتی شده به مجلس راه یابد؛ بنابراین وقتی می‌بیند نمی‌تواند از عهده مخارج سنگین تبلیغات برآید، ترجیح می‌دهد کنار رود. صلاحیت و کارآمدی نامزدها از روی عکس و پوستر شناخته نمی‌شوند، بلکه مردم با مطالعه مجلات و روزنامه‌ها و همچنین از طریق رسانه ملی با افکار نامزدها و برنامه‌های آنان آشنا می‌شوند و آنگاه است که می‌توان از مردم انتظار رای آگاهانه و از روی شناخت درست.

انتخابات به ما چه؟

حق نشر عکس tehranemrooz
Image caption تیتر و عکس صفحه اول تهران امروز

ابراهیم رها برای این که طنز نوشته اش با محدودیت ها روبرو نشود نوشته: به ما چه که شخص احمدی‌نژاد هم وارد عرصه طنز شده تا کمبود طنز کشور را جبران کند. به ما چه که رییس دولت گفته، دولت از هیچ جریان سیاسی در انتخابات پیش‌رو حمایت نمی‌کند.

به نوشته این ستون: لابد این جریانات حامی دولت که دارند تبلیغات می‌کنند منظورشان دولت احمدی‌نژاد نیست. لابد از دولت مادها دارند حمایت می‌کند! وایضا لابد دولت اشکانیان با آنها همسو و هم‌نظر است. و لابد غلامحسین الهام هم از ارشک دوم دارد دفاع می‌کند و در دولت خشایارشاه هشت تا سمت گرفته بوده است.

به نوشته ستون "روی مخ" اعتماد: به ما چه که پدر داماد احمدی‌نژاد در جواب گفته که دو سه تا از این جریانات و گروه‌های انتخاباتی رسما وابسته به دولت هستند و ایضا ادامه داده که نخبگان باید در این زمینه روشنگری کنند و به ما چه که احتمالا منظورش از نخبگان خودش و آقا پسرش (داماد احمدی‌نژاد) بوده است.

تزلزل غربی ها و فرصت سوزی ما

خراسان و قدس گزارش یک روزنامه آمریکائی را با تیتر "۱۶نهاد اطلاعاتی آمریکا گزارش دادند ایران تصمیم ساخت سلاح هسته ای ندارد" منعکس کرده اند و تهران امروز همین گزارش را نشانه "تزلزل در ادعای هسته ای غرب" دیده است.

آفرینش در سرمقاله خود با اشاره به تحولات بین المللی از جمله موفقیت غرب در ایجاد ایران هراسی در منطقه نوشته با نقشه راه کنونی تمام راه ها به بن بست ختم شده و ما نتوانسته ایم راهکارهای خروج از بحران را بیابیم.

به نوشته این مقاله برخی معتقدند که ایران با این روند کنونی وقت کشی می کند تا بتواند به دستاوردهای هسته ای بیشتری دست یابد و قدرت رایزنی خود را بالا ببرد. به فرض قبول این ادعا باید تاکید کنیم که در این وقت کشی و فرصت های به دست آمده، طرف مقابل نیز بیکارننشسته است و هرلحظه به اجماع جهانی علیه ایران نزدیک تر می شود.

آفرینش تاکید کرده: این وقت کشی نیست بلکه فرصت سوزی است. همانطور که گفته شد ما نیز از پتانسیل ها و قدرت چانه زنی برخوردار هستیم اما چرا به درستی ازاین فرصت ها استفاده نمی شود جای سوال است. این توقع وجود دارد تا ما پیشقدم در امر شفاف سازی ها باشیم ..اینکه ما بخواهیم در دسته بندی های سیاسی قدرت قرار بگیریم و یا روسیه و چین را همراه با خود بینیم اشتباهی بزرگ است

نفت گران شد، تمام قیمت ها هم افزایش یافته

روزنامه جمهوری اسلامی با تیتر "نفت ۱۲۶ دلار" خبرهائی از بازار جهانی انرژی را در صدر اخبار خود آورده، دنیای اقتصاد از "اصلاحات جدی در بودجه" نوشته، جهان صنعت خبر داده "شبه دولتی ها در اقتصاد تثبیت شدند"، "بلوک بندی تهران برای مهار بهای مسکن" عنوان اصلی فرهیختگان است و "گرانفروشانی که ارز را بهانه کنند با تعزیرات روبرو می شوند" در صدر اخبار اعتماد آمده است.

مولود حاجی زاده در گزارشی در اعتماد نوشته اواخر آذرماه امسال همزمان با شکل‌گیری نوسانات نرخ ارز، بازار شاهد اختلالاتی بود که این با رشد قیمت دلار و رسیدن آن به حدود ۲ هزار تومان در اوایل بهمن‌ماه وارد فاز دیگری شد. به تبع افزایش بهای دلار و ناامیدی اهالی بازار از بازگشت دوباره ارز به حالت تعادلی، زمینه افزایش قیمت اغلب کالاها در بازار؛ از محصولات اساسی گرفته تا کالاهای لوکس ایجاد شد.

به نوشته این گزارشگر افزایش قیمت برخی کالاها در بازار طی ماه‌های اخیر که در ابتدای امر با درصد‌های پایینی آغاز شده بود، در هفته‌های اخیر با رشدهای ۲۰ تا ۳۰ درصدی همراه بوده است. رشد قیمت‌ها در بازار کالاهای اساسی که بیش از هر چیز معیشت و اقتصاد خانوارها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، به مرور موجی از نارضایتی‌های عمومی در سطح جامعه را شکل داد؛ نارضایتی‌هایی که به ابلاغ اطلاعیه‌یی مشترک میان سازمان حمایت و سازمان تعزیرات منتهی شد.

گزارشگر اعتماد با اشاره به اطلاعیه مشترک سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و سازمان تعزیرات حکومتی در روز پنجشنبه صادر شد که واحدهای اقتصادی تهدید شده بودند که در صورت افزایش قیمت و احتکار با سازمان تعزیرات روبرو خواهند شد نوشته این اطلاعیه درباره برخوردهای قانونی در بازار مربوط به سال ۱۳۷۴ است و پس از آن اقتصاد کشور به یاد ندارد که چنین اطلاعیه‌یی منتشر شده باشد.

تهران‌امروز در گزارش اصلی خود نوشته : با نزدیک شدن هر چه بیشتر به روزهای پایانی سال، تهدیدهای مسئولان برای کنترل دستوری بازار نیز شدت می‌گیرد. این درحالی است که نرخ بسیاری از کالاها بخصوص مواد غذایی در بازار به‌شدت افزایش یافته است.

حق نشر عکس mardomsalari
Image caption کارتون علی کاشی، مردم سالاری

به نوشته این روزنامه از سویی وزیر صنعت، معدن و تجارت از سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان می‌خواهد که به‌هیچ وجه زیر بار افزایش غیرقانونی قیمت‌ها نروند و از سوی دیگر گشت‌های بازرسی و تعزیراتی افزایش یافته تا افزایش قیمت‌های به‌قول مسئولان خودسرانه، کنترل شوند اما نکته آنجاست که آنچه مردم شاهد آنند، گرانی در بازار است چرا که به‌نظر می‌رسد واردکنندگان، تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان حاضر نیستند افزایش قیمت دلار طی ماه‌های اخیر را در قیمت اقلام خود بی‌تاثیر تلقی کنند. در این بین نزدیک شدن به روزهای پایانی سال و افزایش تقاضا نیز مزید بر علت شده است.

تهران امروز تاکیید کرده اما وزیر صنعت، معدن و تجارت، تقریبا به‌صورت روزانه از فراهم بودن ارز مورد نیاز واردکنندگان با قیمت رسمی خبر می‌دهد تا شاید این اخبار کمی از تنش‌های بازار کم کند.

آمار کاهش بیکاری دروغ است؟

عباس عبدی در مقاله ای در اعتماد ضمن اشاره به قبح دروغ آماری نوشته چند روز پیش مرکز آمار ایران گزارش وضع نیروی کار کشور در پاییز امسال را منتشر کرد که انتشار آن با خوشحالی برخی رسانه‌های دولتی مواجه شد، از جمله یکی از این رسانه‌ها با خوشحالی تیتر زده بود که نرخ بیکاری در ۱۲ استان تک‌‌رقمی شد. وقتی که این خبر را خواندم تعجب کردم، لذا به اصل گزارش مراجعه کردم و دیدم مطابق آن، نرخ بیکاری در پاییز امسال نسبت به پاییز سال پیش از رقم ۱/۱۲ درصد به ۸/۱۱ کاهش یافته و آنچه موجب تعجب بیشترم شد این بود که این نرخ در بلوچستان برابر ۱/۶ درصد است، درحالی که نرخ بیکاری در این استان همیشه بالا بوده‌ است.

نویسنده به تشریح جزییات آمار پرداخته و به این جا رسیده که مقایسه آمار پائیز ۸۹ و ۹۰ نشان می دهد طی یک سال، از تعداد افراد شاغل در کشور حدود ۶۵۰ هزار مورد کاسته شده ‌است. در واقع با وجود رشد جمعیت بالای ۱۰ سال (که حدود ۲/۱ میلیون‌نفر در سال بوده است)، در این مدت نه‌‌تنها شغلی اضافه نشده که ۶۵۰ هزار مورد هم کم شده ‌است. ولی چرا تعداد بیکاران نه‌‌تنها اضافه نشده که کمتر هم شده است؟

این مقاله توضیح بیشتر نشان می دهد دروغ بودن نتیجه گیری اولیه از آن روست که معنای بیکار در آمارگیری، به کسی اطلاق می‌شود که مدت معینی پیش از آمارگیری، جویای شغل بوده‌ است، اگر کسی به ‌هر دلیلی جویای کار نباشد، بیکار محسوب نمی‌شود، بنابراین کاهش تعداد بیکاران نه ناشی از اشتغال آنان که به ‌دلیل ناامیدی کامل از یافتن شغل و ترک شغل‌یابی است. یعنی جامعه به ‌لحاظ ساختار فعالیت اقتصادی عقبگرد و نرخ فعالیت آن کاهش چشمگیری داشته است به زبان دیگر آمار دروغ نمی‌گویند، این دیگران هستند که از آمار تعابیر دروغ و وارونه می‌کنند.

پرونده هسته ای و رفتار دولت با نشر

ابوالحسن مختاباد در اعتماد به تعلیق چند موسسه انتشاراتی توسط وزارت ارشاد اشاره کرده و نوشته تقریبا همه ما ایرانیان از نوع رفتار دولت‌های اروپایی در ماجرای انرژی هسته‌یی باخبر هستیم و می‌دانیم که این برخورد‌ها، رفتاری سیاسی است و نه رفتاری حقوقی. لب کلام مسوولان ایرانی هم این است که چرا بدون آنکه هیچ مدرک و سندی علیه ما وجود داشته باشد، ما را متهم و حتی مجرم به انجام اعمالی می‌کنید که روح ما هم از آن خبر ندارد.

نویسنده با شباهت دادن این رفتار با وزارت ارشاد نوشته آنهایی که با امور نشر سر و کار دارند، می‌دانند که امکان چاپ و توزیع کتاب (به‌ویژه برای ناشران شناخته شده که در چند سال اخیر تمام حرکات‌شان زیر ذره‌بین ارشاد است) غیرممکن است. برابر آیین‌نامه جدید مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، تمامی این روند بررسی و اعتراض نباید بیش از دو ماه به طول انجامد، اما دست‌اندرکاران اداره کتاب در این‌گونه موارد که صدها کتاب ناشران را برای ماه‌ها و سال‌ها معطل می‌کنند، سیخی به خود نمی‌زنند، اما مدام جوالدوزشان بر تن برخی از ناشران و مولفان می‌نشیند.

نویسنده مقاله اعتماد با توجه به نظارت و حضور وزارت ارشاد در تمام مراحل تهیه و چاپ و توزیع کتاب این پرسشی مطرح است که وقتی اداره کتاب بیاید امتیاز ناشری را معلق کند، چه معنی‌ای دارد؟ جز همان رفتاری است که در ماجرای انرژی صلح‌آ‌میز هسته‌یی و غنی‌سازی بر سر ما ایرانیان می‌آورند که مردم و نظام را بابت کارهایی نکرده مورد تحریم و فشار قرار می‌دهند؟

تیترهای پنهان

ابتکار در ستون تیترهای پنهان نوشته:

لاریجانی: کسی باید به مجلس برود که سال‌ها مسائل کشور را شناخته باشد[ و حداقل در صداوسیما، شورای امنیت ملی و مجلس ریاست کرده باشد]

حداد‌‌عادل: ازبهشت فرهنگ به سیاست هبوط کردم [بعد دیدم سیاست خودش بهشته]

درخواست یک نماینده زن از وزارت کشور: رای‌های زنان از مردان جداگانه شمرده ‌شود! [تفکیک جنسیتی برا همین وقتاست دیگه ! ]

احمد توکلی خواستار آزادی روزنامه‌نگار هفته‌نامه دی شد [بعضی روزنامه‌نگاران نباید برن زندان]

بانک مرکزی خودش را هم تکذیب می‌کند؟ [ به هر حال ما تبعیض قائل نمیشیم]

کارتون روز

حق نشر عکس etemaad
Image caption کارتون هادی رحمتی، اعتماد

کارتون هادی رحمتی، اعتماد

مطالب مرتبط