کشمکش بر سر دانشگاه آزاد پس از معرفی رئیس جدید

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption از راست کامران دانشجو وزیر علوم، عبدالله جاسبی رئیس پیشین دانشگاه آزاد و فرهاد دانشجو رئیس جدید این دانشگاه

همزمان با معارفه فرهاد دانشجو به عنوان رئیس جدید دانشگاه آزاد، هیات موسس دانشگاه آزاد با انتشار اطلاعیه نسبت به روند انتخاب رئیس جدید دانشگاه آزاد اعتراض کرده است.

هیات موسس در اطلاعیه خود تاکید کرده که اقدام کامران دانشجو وزیر علوم برای صدور حکم برادرش فرهاد دانشجو به عنوان رئیس دانشگاه آزاد به دلیل روند غیرقانونی طی شده "فاقد اعتبار و وجاهت قانونی و مخالف اساسنامه مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی" است.

این اطلاعیه حاوی جزئیاتی از روند مداخله دولت به خصوص کامران دانشجو وزیر علوم در تعیین رئیس دانشگاه آزاد است و هیات موسس دانشگاه آزاد می گوید که برای "ممانعت از تحریف واقعیت و انتشار مطالب خلاف واقع" این گزارش مفصل را منتشر کرده است.

امروز دوشنبه هشتم اسفند گروهی از اعضای هیات امناء که در اطلاعیه هیات موسس از آنها به عنوان "گروه طرفدار دولت" نامبرده شده، با حضور در محل رئیس دانشگاه آزاد مراسم معارفه فرهاد دانشجو را برگزار کردند. در این جلسه وحید حقانیان از اعضای با نفوذ دفتر آیت الله علی خامنه ای رهبر ایران، محمد محمدیان نماینده رهبر ایران در دانشگاه ها، عباس طائب مشاور وزیر علوم، کامران دانشجو وزیر علوم و مجتبی ثمره‌هاشمی مشاور ارشد محمود احمدی نژاد رئیس جمهور نیز حضور داشتند.

از زمان روی کار آمدن محمود احمدی نژاد در سال ۱۳۸۴ در ایران، رئیس جمهور و نزدیکان او انتقادات متعددی را متوجه دانشگاه آزاد کرده و خواستار تغییر رئیس آن بودند. از ابتدای تاسیس دانشگاه آزاد تاکنون، عبدالله جاسبی از چهره های سیاسی نزدیک به اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس این دانشگاه بوده است.

هیات موسس، بخش دولتی را متهم کرده که با تغییر اساسنامه دانشگاه آزاد برخلاف قانون و بدون آنکه هیات موسس پیشنهادی برای تغییر در اساسنامه ارائه کند، اساسنامه ای "ناکارآمد و غیر قابل اجرا" را نوزدهم خرداد سال ۱۳۷۷ تصویب کرد ولی وقتی مشکلات و کاستی های آن مشخص شد با مداخله آیت الله علی خامنه رهبر ایران، تغییراتی در اساسنامه ایجاد شد و "مسئله تشدید مداخله مقامات دولتی در یک موسسه غیرخصوصی و غیردولتی تاحدی مرتفع گردید."

اما بخش اصلی اطلاعیه هیات موسس مربوط به پنج ماه گذشته است. در این اطلاعیه تاکید شده که شورای عالی انقلاب فرهنگی در انتخاب اعضای هیات امناء تاخیر داشت و وقتی هم اعضا را انتخاب کرد تا مدتها این اعضا را به "رئیس هیات موسس و هیات امنا دانشگاه (آزاد) ابلاغ نشد."

تغییرات پیاپی در اساسنامه دانشگاه آزاد از سوی شوری عالی انقلاب فرهنگی که ریاست آن را محمود احمدی نژاد بر عهده دارد، از جمله مهمترین بخش های این اطلاعیه است.

چنانکه در ۲۲ شهریور با اضافه کردن ماده ای به اساسنامه دانشگاه آزاد "تشکیل جلسه هیات امنا دانشگاه آزاد اسلامی را به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری محول کردند تا در خصوص معرفی رئیس پیشنهادی" این دانشگاه تصمیم گیری شود و به نظر هیات موسس، این اقدام هم با نظر آیت الله خامنه ای مبنی بر ممانعت از دولتی شدن دانشگاه آزاد و هم با بخش هایی از اساسنامه دانشگاه آزاد مغایرت دارد.

اما ظاهرا طرفداران دولت با این تغییر نمی توانستند به اهداف خود برسند برای همین نزدیک به چهار ماه بعد یعنی در اول دی ماه امسال مصوبه دیگری در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب کردند "مبنی بر عدم حق رای رئیس وقت دانشگاه آزاد اسلامی" که هم از موسسان و هم عضو هیات امناست. به عقیده موسسان دانشگاه آزاد، با این تغییر تعادل اعضای هیات امناء به نفع "اعضای دولتی هیات امناء" تغییر کرد.

هیات موسس دانشگاه آزاد با این توضیح می نویسد که عبدالله جاسبی رئیس دانشگاه که این دانشگاه را از صفر به رشد و بالندگی رسانده از حق رای برای تعیین رئیس بعدی محروم شده ولی "یکی از اعضای تازه وارد به هیات امناء (فرهاد دانشجو رئیس جدید) که هیچگونه نقشی در ایجاد بنای رفیع این دانشگاه نداشته می تواند به خودش برای کسب کرسی ریاست دانشگاه رای بدهد."

این هیات تاکید دارد که این اقدامات "نشانگر فشارهای پنهان و پیدایی" است که از "ورود بی قید و شرط دولت" در اداره امور دانشگاهی غیردولتی حکایت دارد و می خواهد "با شکل دهی دلخواهانه به اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی و تغییر زنجیره وار مصوب خود، متصدیان دولتی به جای ارکان قانونی و رسمی آن دانشگاه تصمیم گیری کنند که این امر در تناقض با اصل ۴۴ قانون اساسی است."

ماجرا تعیین رئیس جدید

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption برادران دانشجو در سمت راست تصویر به همراه عبدالله جاسبی رئیس پیشین دانشگاه آزاد و وحید حقانیان از اعضای دفتر آیت الله علی خامنه ای

هیات موسس در باره ماجرای تعیین رئیس جدید دانشگاه آزاد به دعوتنامه ای اشاره می کند که وزیر علوم برای تشکیل جلسه ای در روز ۳۰ آذر امسال فرستاده بود و در آن جلسه اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس هیات امناء انتخاب شد و بعد از آن در چند جلسه قرار شد که سوابق علمی و اجرایی نامزدهای ریاست دانشگاه به هیات امنا فرستاده شود اما طرفداران دولت عضو هیات امناء خواستار ارسال سوابق نامزدها به وزارت علوم بودند به این دلیل که جلسه با دعوت وزیر علوم تشکیل شده بود و "ریاست هیات امناء برای قطع بهانه ها و به منظور ایجاد فضای همدلی" این تقاضا را پذیرفت.

بعد از آن آنطور که هیات موسس تعریف کرده درجلسه موعود برای بررسی سوابق نامزدهای ریاست دانشگاه دولتی های عضو هیات امناء مانع بررسی شدند و "در حین مباحثات مخفیانه رای خودشان را نوشتند و اعلان کردند و فورا هم بدون اطلاع رئیس هیات امناء، نتیجه این اقدام خلافشان را به اطلاع یکی از خبرگزاری ها رساندند."

در همان جلسه آقای جاسبی رئیس وقت دانشگاه پیشنهاد کرده بود که از سمت ریاست استعفا بدهد تا "حساسیت دولت نسبت به ادامه ریاست فعلی دانشگاه از بین برود" و در فرصت قانونی سرپرست موقت معین شده تا در فرصت بعدی رئیس جدید تعیین و منصوب شود اما "به این پیشنهاد هم توجه نشد."

اما طرفداران دولت در هیات امنا در این فاصله فرهاد دانشجو را به عنوان رئیس دانشگاه تعیین و برخلاف قانون، کامران دانشجو به عنوان وزیر علوم مصوبه تعیین رئیس را به شورای عالی انقلاب فرهنگی فرستاد در حالی که بر اساس اساسنامه دانشگاه آزاد باید این کار از سوی دبیرخانه هیات امناء و رئیس هیات امناء به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی می شد.

هیات موسس اقدام وزیر علوم در معرفی برادرش به عنوان رئیس دانشگاه آزاد و "ارسال صورت جلسه مجعول بدون امضای رئیس و دبیر هیات امناء" به شورای عالی انقلاب فرهنگی را "خلاف موازین قانونی و غیرقابل استناد" معرفی کرده است.

در بخشی از این اطلاعیه، هیات موسس تلویحا سوابق علمی رئیس جدید را زیر سئوال برده و نوشته که "معلوم نیست چرا به رغم این که بررسی ها نشان داده بود که آمار ارائه شده در رزومه بعضی نامزدها در مورد تواناییها یا عملکرد ایشان کاملا مخدوش بود" ولی فرصت بررسی از هیات امناء سلب شد.

رئیس جدید دانشگاه آزاد در حالی امروز معرفی شد که هیات موسس دعوتنامه ای برای برگزاری یک نشست در روز دهم اسفند فرستاده بود اما طرفداران دولت "بدون توجه به حسن نیت هیات موسس و عدم انتخاب راه حل قانونی" رئیس جدید را معرفی کردند در حالی که "اگر فقط دو روز صبر می کردند مشکل به شکل قانونی حل می شد."

پرسشی که هیات موسس مطرح کرده این است که "صدور حکم ریاست دانشگاه آزاد از سوی وزیر علوم و تغییرات مکرر در مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی نشانگر چیست و اگر کسانی قصد داشتند فرمان رهبری در مورد شائبه دولتی شدن دانشگاه آزاد اسلامی را نقض کنند چه کاری بیش از آنچه انجام دادند، می توانستند انجام بدهند؟"

دانشگاه آزاد فعالیتش را از سال ۱۳۶۱ به پیشنهاد اکبرهاشمی رفسنجانی و با حمایت آیت الله روح الله خمینی بنیادگذار جمهوری اسلامی شکل گرفت و آقای جاسبی از ابتدا تاکنون ریاست آن را بر عهده داشت.

به گفته آقای جاسبی، این دانشگاه در حال حاضر ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار دانشجو، ۴میلیون فارغ التحصیل، ۴۳۱ واحد آموزشی، ۳۰ هزار عضو هیات علمی، بیش از ۳۰ هزار پرسنل تمام وقت و ۶۰۰ مدرسه با ۶۰ هزار دانش‌آموز دارد.

مطالب مرتبط