نشست آژانس بین المللی انرژی هسته ای سازمان ملل و وضعیت دشوار ایران

یوکیا آمانو در جلسه شورای حکام حق نشر عکس Getty Images
Image caption آقای آمانو گفته است که فعالیت های ایران در پارچین ادامه دارد

نشست آژانس بین المللی انرژی هسته ای سازمان ملل در حالی روز گذشته در وین، پایتخت اتریش، آغاز بکار کرد که انتقادات مدیر کل آژانس از نحوه همکاری جمهوری اسلامی ایران با این نهاد وارد مرحله جدیدی شد.

یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس در روز آغاز بکار شورای حکام گفت که ایران فعالیت های غنی سازی اورانیوم تا حد ۲۰ درصد را سه برابر کرده است.

وی همچنین از خودداری ایران از دادن اجازه بازدید از برخی نقاط، نظیر سایت نظامی پارچین، در جریان سفرهای اخیر هیات هایی از سوی آژانس به ایران انتقاد کرد.

آقای آمانو همچنین اعلام کرد که آژانس "اطلاعات موثقی در اختیار دارد که گویای انجام برخی فعالیت ها در سایت پارچین است".

این در حالی است که ایران از زبان علی اصغر سلطانیه، سفیر خود در آژانس اعلام کرده که امکان بازدید از نقاطی مانند سایت پارچین نیازمند یک چارچوب روشن و توافق شده است.

با وجود تمام انتقاداتی که مدیر کل آژانس از نحوه یا حتی فقدان برخی همکاری ها از سوی ایران مطرح کرد، به نظر می رسد که آژانس همچنان به پیدایش یک راه حل امیدوار است.

با آنکه انتظار چندانی نمی رود که دور جاری نشست شورای حکام به صدور قطعنامه ای شدید اللحن علیه ایران منجر شود، با این حال مدیر کل آژانس می گوید نهاد متبوعش سیاست تشدید مذاکرات با ایران را در پیش خواهد گرفت.

چنین به نظر می رسد که علایم اخیری که از سوی ناظران به عنوان نشانه های تمایل تهران مبنی بر از سرگیری مذاکرات با گروه موسوم به پنج بعلاوه یک تعبیر شده است، برای آژانس هم امیدهایی برای رسیدن به یک مدالیته یا مبنای مذاکرات و همکاریها ایجاد کرده است.

به گفته منابع نزدیک به آقای آمانو که نخواستند نامشان برده شود، آژانس منتظر است تا نحوه عملکرد ایران طی هفته ها و ماههای آتی را مشاهده کند و نشست ماه ژوئن (خرداد ماه) تعیین کننده بسیاری از مسائل خواهد بود.

در حالی که فشارهای تحریمی بر جمهوری اسلامی ایران رفته رفته به اوج می رسد و صحبت از احتمال کاربرد نیروی نظامی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح های هسته ای به صراحت از سوی آمریکا مطرح شده است، به جرات می توان گفت که پنجره رسیدن به راه حلی مسالمت آمیز بر سر برنامه هسته ای ایران بسرعت در حال بسته شدن است.

از همین روست که مدیر کل آژانس با بیانی صریح می گوید انجام بازدید از اماکنی همچون پارچین هر چه زودتر انجام شود بهتر است.

ایران تاکنون چنین درخواست هایی را با اتهامات برخاسته از آنچه به "مطالعات ادعایی" (کار روی فعالیت های مشکوک جهت تولید سلاحهای هسته ایی توسط ایران) مشهور شده مرتبط دانسته و حاضر به همکاری مورد نظر آژانس و کشورهای غربی نشده است.

ولی اکنون شرایط بگونه ای است که حتی بازیگری مثل روسیه بصراحت نحوه رفتار ایران را عامل عدم پیشرفت در بن بست هسته ای می داند.

با در نظر گرفتن چنین شرایطی می توان گفت که شرایط برای دولتمردان ایران تقریبا به نقطه اوج رسیده است تا تصمیم بگیرند که آیا با اندوخته های سالهای اخیر خواهند توانست پشت میز مذاکرات به دستاوردی دست یابند یا اینکه با پیگیری قاعده یا همه یا هیچ وارد مرحله ای خواهند شد که ظاهرا در آن کارتهای چندانی برای بازی ندارند.

مطالب مرتبط