رئیس مجلس نهم از مجلس هفتم می آید یا هشتم؟

حق نشر عکس BBC World Service

روز هفتم خرداد ۱۳۹۱ اولین روز کاری نهمین دوره مجلس ایران است. رقابت اصلی برای تعیین رئیس مجلس نهم، میان جبهه متحد اصولگریان به رهبری محمدرضا مهدوی کنی و جبهه پایداری به رهبری محمد تقی مصابح یزدی، دو تشکیل فراگیر اصولگرایان است که رقیب یکدیگر در انتخابات مجلس بودند.

جبهه متحد اصولگریان از ریاست علی لاریجانی حمایت می کند و جبهه پایداری، به دنبال ریاست غلامعلی حداد عادل است.

علی اردشیر لاریجانی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption علی اردشیر لاریجانی، رئیس دوره هشتم مجلس

متولد ۱۳ خرداد ۱۳۳۶ نجف (عراق)

نماینده اول قم در انتخابات مجلس نهم

مورد حمایت جبهه متحد اصولگرایان

علی لاریجانی، سابقه سیاسی مشخص تری نسبت به رقیب اصلی خود برای در اختیار گرفتن کرسی ریاست مجلس نهم دارد.

او یکی از شخصیت های محافظه کار و از افراد نزدیک به آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی محسوب می شود.

آقای لاریجانی، داماد مرتضی مطهری، از نظریه پردازان جمهوری اسلامی است که در ماه های اول انقلاب هدف سوء قصد قرار گرفت و کشته شد.

او فرزند آیت الله حاج میرزا هاشم آملی، از مراجع تقلید سابق است و در شهر نجف، عراق، متولد شده است.

آقای لاریجانی فارغ التحصیل رشته ریاضیات از دانشگاه صنعتی شریف است و از دانشگاه تهران نیز مدرک دکترا در فلسفه غرب را دریافت کرده است.

او یکی از وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی بود که پس از استعفای غیرمنتظره محمد خاتمی جانشین او شد.

آقای لاریجانی در میانه دوران وزارت با حکم آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، برای دو دوره ۵ ساله پیاپی رئیس سازمان صداوسیما شد.

پس از پایان دوران ریاست ده ساله بر رادیو و تلویزیون دولتی ایران، آقای لاریجانی نامزدی ناکامانه ای در نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری داشت.

محمود احمدی نژاد، که در همین دوره به ریاست جمهوری برگزیده شده بود، آقای لاریجانی را دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و مسئول پرونده اتمی ایران کرد.

با بروز اختلاف میان رئیس جمهور و دبیر شورا، بر سر نحوه مدیریت پرونده اتمی، آقای لاریجانی از سمت خود کناره گرفت هرچند که به عنوان یکی از نمایندگان رهبر ایران در شورای عالی امنیت ملی باقی ماند.

او چندی بعد با نزدیک شدن به زمان برگزاری هشتمین دوره انتخابات مجلس، از شهر قم نامزد شد.

با پیروزی آقای لاریجانی در رقابت های انتخاباتی، او توانست حمایت اکثریت نمایندگان مجلس را برای ریاست به دست آورد.

فراکسیون موسوم به اصولگرایان، که اکثریت قابل توجه کرسی های مجلس هشتم را در اختیار داشت، در جلسه ای بر سر نامزدی علی لاریجانی برای تصدی ریاست مجلس به توافق رسیده بودند.

غلامعلی حداد عادل، رئیس مجلس هفتم، دیگر نامزد احتمالی اصولگرایان برای تصدی سمت ریاست مجلس هشتم بود اما با تفاوت چشمگیری در آرا، از آقای لاریجانی شکست خورد.

علی لاریجانی هشتم خرداد ۱۳۸۷ یک روز پس از برگزاری مراسم افتتاحیه دوره هشتم مجلس شورای اسلامی، با کسب ۲۳۲ رای از مجموع ۲۶۳ رای نمایندگان حاضر، به ریاست موقت مجلس انتخاب شد اما در انتخاب هیات دائم هم کامیاب بود و برای چهار سال پیاپی این جایگاه را حفظ کرد.

نخستین نطق آقای لاریجانی به عنوان رئیس مجلس هشتم، هشدار به آژانس بین المللی انرژی اتمی نسبت به نحوه برخورد با پرونده اتمی ایران بود.

دیگر سمت های آقای لاریجانی در سی و پنج سالی که از عمر نظام جمهوری اسلامی ایران می گذرد شامل عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی انقلاب فرهنگی بوده است.

برادران دیگر آقای لاریجانی، محمد جواد (معاون پیشینوزارت امور خارجه، نماینده پیشین مجلس و در حال حاضر مشاور بین الملل رئیس قوه قضائیه) صادق (حاضر رئیس قوه قضائیه) و باقر (معاون پیشین وزارت بهداشت) نیز سمت های مهمی را در تشکیلات دولتی، پارلمانی و آموزشی جمهوری اسلامی برعهده داشته اند و دارند.

مجلس شورای اسلامی در طول ریاست چهار ساله آقای لاریجانی، اختلاف نظرهای متعددی با دولت محمود احمدی نژاد بر سر تصویب لوایح و طرح ها از جمله بر سر لایجه بودجه و لایحه هدفمند سازی یارانه ها داشته است.

در برخی موارد با تاخیر ابلاغ قوانین از سوی رئیس جمهور، رئیس مجلس آن را به دستگاه های اجرایی ابلاغ کرد که این موضوع مخالفت جدی دولت را در پی داشت.

محمود احمدی نژاد، مجلس را متهم می کند که در جریان نظارت بر عملکرد قوای سه گانه " پای خود را فرا‌تر از قانون" می گذارد.

در برابر، علی لاریجانی، رئیس مجلس هشتم هم رئیس جمهور را به تخلف قانونی متهم می کند.

آقای لاریجانی در جریان اعتراضات به نتایج دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، از سوی برخی از منتقدانش با عنوان "ساکتین فتنه" یاد می شد.

"خواص ساکت" اصطلاحی است که آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات مردمی به نتایج انتخابات ریاست جمهوری درباره کسانی به کار می برد که موضع صریحی درباره رهبران مخالف دولت نگرفتند.

آقای لاریجانی پس از فروکش کردن اعتراضات، گزارش ها مبنی بر فرستادن پیام تبریک برای پیروزی میرحسین موسوی را رد کرد اما پیش از آن دفتر رئیس مجلس، دستگیری فرزند آقای لاریجانی در اعتراضات خیابانی را قاطعانه تکذیب کرده بود.

غلامعلی حداد عادل

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption غلامعلی حداد عادل، رئیس دوره هفتم مجلس

متولد ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ تهران

نماینده اول تهران در انتخابات مجلس نهم

مورد حمایت جبهه پایداری

غلامعلی حداد عادل، نماینده تهران در مجلس نهم با بالاترین رای در پایتخت، نامزد مورد حمایت جبهه پایداری در رقابت های غیر رسمی برای تصدی سمت ریاست مجلس نهم است.

آقای حداد عادل علاوه بر مجلس نهم، در مجالس ششم، هفتم و هشتم هم به نمایندگی تهران رسید.

آقای حداد عادل در سال ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمد و براساس اطلاعات سایت اینترنتی مجلس دارای مدرک لیسانس فیزیک از دانشگاه تهران، فوق لیسانس فیزیک از دانشگاه شیراز، فوق لیسانس فلسفه از دانشگاه بهشتی (ملی سابق) و دکترای فلسفه است.

او مدتی در دانشگاه های ایران تدریس می کرده و به مدت ده سال معاون وزارت آموزش و پرورش بوده است.

غلامعلی حداد عادل پیش از این یک دوره چهار ساله رئیس مجلس هفتم بوده است.

آقای حداد عادل اولین رییس مجلس غیر روحانی در نظام جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

در جریان رای گیری برای انتخاب هیات رئیسه موقت مجلس هفتم در هشتم خرداد ۱۳۸۳، غلامعلی حداد عادل، نماینده اول تهران، با اکثریت قابل توجه آرای حاضران به عنوان رییس موقت مجلس انتخاب شد.

در این رای گیری آقای حداد عادل ۱۹۶ رای از مجموع ۲۶۶ رای ریخته شده را به خود اختصاص داد. رقیب اصلی آقای حدادعادل در این دوره برای ریاست مجلس هفتم، حسن سبحانی، ۵۵ رای به دست آورد.

مجلس شورای اسلامی در حال حاضر ۲۹۰ کرسی نمایندگی دارد.

آقای حداد عادل پس از انتخاب به ریاست موقت مجلس در سخنانی حضور آمریکا در منطقه و اشغال عراق را محکوم کرد.

در سوابق آقای حدادعادل سابقه فعالیت سیاسی زیادی به چشم نمی‌خورد. ریاست فرهنگستان زبان فارسی و تالیف کتب درسی دبیرستان‌ها از عمده فعالیت این دانش آموخته فلسفه است.

راه یافتن غلامعلی حداد عادل به مجلس ششم، بعد از باطل شدن آرای ۷۰۰ هزار نفر از مردم تهران توسط شورای نگهبان صورت گرفت که باعث شد که علیرضا رجایی، کاندیدای جریان ملی – مذهبی که اکنون به اتهام فعالیت های سیاسی و فرهنگی در زندان است، از فهرست منتخبان تهران خارج بشود.

آقای حدادعادل در مجلس ششم که اکثریت آن در اختیار نمایندگان اصلاح طلب بود، رئیس فراکسیون اقلیت شد.

دختر آقای حدادعادل با مجتبی خامنه‌ای پسر رهبر جمهوری اسلامی ازدواج کرده است.

آقای حدادعادل در هفته های پس از دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری که اعلام پیروزی محمود احمدی نژاد در آن به اعتراضات وسیع و طولانی انجامید، از منتقدان سرسخت معترضان و میرحسین موسوی و مهدی کروبی، رهبران مخالف دولت بود و آنها را سران فتنه می خواند.

غلامعلی حداد عادل، پیش از برگزاری انتخابات مجلس نهم و در شرایطی که اصولگرایان خود را آماده حضور در رقابت های می کردند، گفته بود که "آیت الله خامنه ای مایل نیست که اصولگرایان در انتخابات مجلس نهم بیش از یک فهرست انتخاباتی ارائه کنند."

اظهارات آقای حدادعادل با مخالفت همکارانش در مجلس مواجه شد چنانکه حسن غفوری فرد نمانیده جناح اکثریت در مجلس هشتم، گفت "اینکه بگوییم رهبری نظرشان این است که فقط اصولگرایان متحد شوند، هزینه کردن از رهبری است که به مصلحت نیست."

آقای حداد عادل در جریان رقابت های انتخاباتی با نقل توصیه رهبر ایران، از همفکران خود خواسته بود مواظب باشند تا "جریان های غیراصول گرا کرسی های زیادی از مجلس را در دست نگیرند."

جبهه پایداری که از ریاست غلامعلی حدادعادل بر مجلس نهم حمایت می کند، تاکید دارد که او برخلاف علی لاریجانی، رئیس مجلس هشتم، از "ساکتین فتنه" نیست و مرزبندی روشنی با "جریان فتنه" دارد.