اجبار برای استفاده از ایمیل‌ملی؛محدودیت ارتباطی ایرانیان

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption دولت ایران به طور غیر مستقیم کاربران ایرانی را مجبور کرده از ایمیل ملی استفاده کنند.

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران به اپراتورهای تلفن همراه دستور داده که از این پس نباید ریز مکالمات مشترکان خود را به ایمیل های خارجی نظیر یاهو و جی میل بفرستد.

خبرگزاری فارس گزارش داده که رضا تقی پور، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، در نامه ای خطاب به محمد کرم پور، معاون خود و رئیس سازمان تنظیم ارتباطات رادیویی، استفاده از ایمیل های خارجی برای ارسال ریز مکالمات مشترکان تلفن همراه از سوی اپراتورها را ممنوع کرده است.

در این نامه آقای تقی پور در باره دلیل وزارت ارتباطات از این اقدام گفته که حفظ امنیت اطلاعات کاربران در حوزه فن آوری اطلاعات بخشی از برنامه پنجم توسعه کشور است در حالی که "ایمیل های عمومی نظیر Hotmail, MSN, yahoo, Gmail و... یکی از ابزارهای خروج اطلاعات کاربران از کشور است."

وزیر ارتباطات تاکید کرده که اپراتورهای تلفن همراه برای ارائه گزارش به مشتریان از ایمیل های با میزبان داخلی استفاده کنند که "فهرست آن بر روی سایت مرکز مدیریت توسعه ملی اینترنت قرار دارد و به صورت مرتب به روز می شود."

ارسال صورتحساب مشترکان تلفن همراه به ایمیل های خارجی در حالی ممنوع شده که چند روز پیش نیز وزارت ارتباطات ارسال صورت حساب مشتریان بانک ها به این ایمیل ها را ممنوع کرده بود.

به این ترتیب هر ایرانی ناچار خواهد بود که برای ارتباط با بانک و نهادهای دولتی از ایمیل ملی استفاده کند و اگر ایمیل ملی نداشته باشد، نمی تواند از خدمات این نهادها و سازمانها استفاده کند.

برای همین هم بانک های داخلی ملزم شده اند در هنگام افتتاح حساب برای مشتریان، از قبول ایمیل های عمومی یا ایمیل هایی با میزبانی خارجی خودداری کنند و امکانات لازم را در اختیار مشتریان قرار دهند تا بتوانند در داخل بانک، ایمیل داخلی ایجاد کنند.

حق نشر عکس nrhu
Image caption وزیر ارتباطات "حفظ امنیت اطلاعات کاربران" را دلیل محدودیت های تازه اینترنتی عنوان کرده است.

پیشتر، وزیر ارتباطات در نامه دیگری به وزیر امور اقتصادی و دارایی، از او خواسته بود تا به آگاهی تمامی شرکت های بیمه دولتی و غیردولتی برساند که "استفاده از پسوند دامنه کشور ir. در کلیه وبسایت ها و پورتال ها اجباری است و استفاده از پسوندهای عمومی نظیر com. و org. و مانند آنها برای بیمه ها به عنوان پسوند اصلی ممنوع است" و شرکت های بیمه ملزم هستند در صورت داشتن وبسایت هایی با دامنه عمومی، برای انتقال آنها به دامنه با پسوند ir. اقدام کنند.

وزیر ارتباطات و فنآوری اطلاعات ایران در این نامه گفته است که بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه، وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات مکلف شده است "شبکه ملی اطلاعات" را در کشور ایجاد کند و استفاده شرکت های بیمه از وبسایت ها و پورتال هایی با پسوند داخلی بر اساس این قانون، الزامی است.

محدودیت اطلاع رسانی

تابستان دو سال پیش، معاون شرکت فناوری اطلاعات ایران اعلام کرد که تفاهم نامه ای با یک موسسه کره جنوبی برای مشاوره جهت طراحی و راه اندازی مرکزی برای توسعه و مدیریت اینترنت به امضا رسیده و افزود که مدیریت نام های دامنه، مدیریت IP آدرس، و ارائه آمار و اطلاعات از وضعیت شاخصهای فناوری اطلاعات از جمله وظایف مرکز توسعه و مدیریت اینترنت است.

به گفته منتقدان حکومت ایران، الزام موسسات مالی به استفاده از وبسایت های با دامنه داخلی و منع ارائه خدمات به مشتریان بانکی از طریق ایمیل های خارجی، ممکن است بخشی از برنامه گسترده تر جمهوری اسلامی برای نظارت بر ارتباط اینترنتی شهروندان این کشور با جهان خارج و در نتیجه، محدودیت تبادل ارتباط باشد.

حق نشر عکس ISNA
Image caption بانک های ایران از ارائه اطلاعات به ایمیل خارجی مشتریان منع شده اند

به گفته آنان، دولت ایران با تدوین و اجرای برنامه توسعه اینترنت ملی که از چند سال پیش آغاز شده و از جمله شامل اقدام در جهت ایجاد موتور جستجوگر داخلی است، در صدد است تا تمامی مجاری تبادل اطلاعات را در انحصار خود بگیرد و در این زمینه، سیاست ارتباطات دولت کره شمالی را به عنوان نمونه ذکر می کنند.

مقامات ایرانی در مواردی موسسات خارجی دست اندرکار در ارائه خدمات اینترنتی را به سوء استفاده از اطلاعات متعلق به کاربران ایرانی و همچنین بهره برداری از امکانات خود برای آسیب رساندن به حکومت جمهوری اسلامی متهم کرده اند.

برخی کارشناسان می گویند در حالی که دولت هنوز به درستی در باره ایمیل ملی و میزان امنیت شبکه داخلی آن توضیح نداده و اعتماد مردم را جلب نکرده است، سعی دارد تا آنها رامجبور به استفاده از ایمیل ملی کند و در عین حال هم مانع از استفاده از سرویس های ایمیل خارجی شود.

'باید به ایمیل ملی اعتماد کرد'

این پرسش مطرح است که با وجود محبوبیت ایمیل هایی نظیر جی میل و یاهو، ایمیل ملی چه قابلیت هایی دارد که کاربران ایرانی را مجاب کند تا به جای آنها از ایمیل ملی استفاده کند.

علاوه بر این برخی کاربران می گویند که در زمان ثبت ایمیل ملی هشدارهای امنیتی در مرورگرهایی نظیر اکسپلورر، فایر فاکس و گوگل کروم دریافت می کنند، اما سعید مهدیون، مدیر عامل سازمان فناوری اطلاعات که مسئول ایمیل ملی است، گفته که این پیغام امنیتی به هیچ عنوان برای کاربرانی که می خواهند برای استفاده از ایمیل ایران ثبت نام کنند مشکلی ایجاد نخواهد کرد.

آقای مهدیون این هشدارها را بی ارتباط با "ضعف امنیتی ایمیل ملی" می داند و می گوید "از آنجایی که تمامی نرم افزارها و سیستم عاملها به صورت انحصاری در اختیار مایکروسافت است و طبیعی است که با راه اندازی ایمیل ایرانی و هر گونه پست الکترونیکی ممانعت به عمل آورد."

مسئله امنیت شبکه و امنیت ایمیل ملی اهمیت بسزایی در جلب اعتماد کاربران دارد. اما آقای مهدیون با این که بر امینت بالای پست الکترونیک ملی ایران بر سرویس های خارجی تاکید دارد، می گوید " حتی اگر این سرویس ملی امن نباشد باید به آن اعتماد کرد تا با گذشت زمان به استاندارد لازم برسد."

اینترنت ملی و ایده ایمیل ملی آنطور که علی اصغر انصاری معاون توسعه سازمان فناوری اطلاعات به روزنامه همشهری چاپ تهران گفته "در دولت نهم (دولت اول احمدی نژاد) در شورای عالی فناوری اطلاعات برای اولین بار مطرح شد."

آقای انصاری گفته که "آن زمان چندان توجیهی برای راه اندازی سرویس ایمیل ملی نداشتیم اما امروز زمینه آن کاملا مهیاست و این پروژه مثبت ارزیابی می شود چرا که امروز جامعه ما به این دید رسیده است که جدا از ایمیل های معروف خارجی از ایمیل داخلی بهره ببرد."

نگرانی ایران از جاسوسی از طریق ایمیل

حق نشر عکس AP
Image caption وزیر اطلاعات ایران اینترنت را بخشی از اقدامات خصمانه علیه جمهوری اسلامی معرفی کرده بود

ایمیل ملی ایران شهریور ماه سال گذشته از سازمان فناوری اطلاعات ایران با ارسال پیام کوتاهی به مشترکان تلفن همراه در حالی فعالیت خود را شروع کرد که مقامات دولتی بارها سرویس های پست الکترونیک یاهو و جی میل را ناامن توصیف کرده و از آنها به عنوان ابزارهای جاسوسی نام برده اند.

حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات، در سخنانی در بهمن ماه سال گذشته به بررسی "خطرات امنیتی" علیه جمهوری اسلامی پرداخت و گفت که شبکه های اجتماعی نقشی مهم در اعتراضات بعد از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری داشتند.

وی گفت که معترضان به نتیجه انتخابات از ارتباط اینترنتی برای دعوت مردم به تظاهرات خیابانی استفاده می کردند و افزود که این وضعیت نشان داد که "تهدیدهای جدید، مقابله جدید می طلبد."

در جریان تطاهرات اعتراضی سال ۸۸، فعالیت گزارشگران رسانه ها با محدودیت شدید مواجه بود، اما استفاده از اینترنت و تلفن همراه، به معترضان امکان آن را می داد تا به ضبط و انتقال گزارش ها و تصاویر تظاهرات مبادرت ورزند.

در طول ماه هایی که تظاهرات اعتراضی ادامه داشت، ارتباط اینترنتی و تلفن همراه در موارد متعدد با اختلال شدید مواجه بود و در سال های اخیر، شماری از وبلاگ نویسان نیز با دلایل امنیتی بازداشت شده اند.

آقای مصلحی شرکت های ارائه خدمات اینترنتی را هم به جاسوسی متهم کرد و گفت سرویس های اطلاعاتی غربی، با استفاده از اینترنت، اطلاعاتی را به کاربران می دهند که در واقع چیزی است که می خواهند به دیگران القا کنند.

مطالب مرتبط