پایان نمایشگاه کتاب تهران و حاشیه هایش

حق نشر عکس isna
Image caption رئیس نمایشگاه کتاب از بازدید شش میلیون نفر از این نمایشگاه خبر داد

بیست و پنجمین دوره نمایشگاه کتاب تهران امروز شنبه ۲۳ اردیبهشت به پایان رسید.

بهمن دری، معاون امور فرهنگی وزیر ارشاد و رئیس نمایشگاه کتاب تهران در مراسم اختتامیه نمایشگاه، از بازدید ۶ میلیون نفر از نمایشگاه کتاب خبر داد و گفت: "در این دوره هم از کتاب‌هایی که عمدتاً آموزه‌های دینی را ترویج می‌دادند، بیش از دیگر آثار استقبال شد."

در نمایشگاه کتاب امسال از حضور چند ناشر از جمله نشر چشمه جلوگیری به عمل آمد، غرفه آثار آیت الله بهشتی برای سومین سال پیاپی در نمایشگاه غایب بود و بر اساس گزارش ها، غرفه سه ناشر خارجی و شش غرفه ایرانی از جمله دفتر شعر جوان به دلیل تخلفاتی نظیر فروش پوستر، در طول برگزاری نمایشگاه پلمپ شدند.

این در حالی بود که بیش از ۱۶۰ نویسنده، شاعر، مترجم و روزنامه نگار در نامه‌ ای سرگشاده به محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضمن ابراز نگرانی از "وضعیت نشر" و "افت تیراژ کتاب" در ایران، خواهان برطرف کردن تعلیق فعالیت چند ناشر ایرانی و فراهم آوردن امکان حضور همه ناشران در نمایشگاه کتاب امسال شده بودند.

همچنین خبرگزاری های ایران گزارش دادند که در نخستین روزهای برگزاری نمایشگاه، ۱۲۰ عنوان کتاب در بخش ناشران خارجی نمایشگاه جمع آوری شده بود.

آقای دری گفته بود با غرفه هایی که "دارای کتابهای مبلغ وهابیت، تعرض به مذهب شیعه، و کتابهای حاوی نقشه جعلی خلیج فارس" باشند، برخورد می شود.

حضور ۷۷ کشور

محمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم اختتامیه، بازتاب این نمایشگاه در رسانه های غربی را نشانه اهمیت آن دانست و گفت: "یکی از روزنامه‌های رژیم صهیونیستی و نیز روزنامه گاردین اعتراف کردند که حضور ۷۷ کشور در نمایشگاه کتاب تهران که توسط مسئولان دولت ایران برگزار می‌شود، نشان دهنده بی‌ثمر بودن تحریم‌ها است."

او ادامه داد: "حضور این همه کشور در نمایشگاه کتاب نشان می‌دهد که آن ها نمی‌توانند اشاعه انقلاب اسلامی را در دنیا متوقف کنند."

در همین حال، منتقدان از غیبت بسیاری از ناشران معتبر جهان و فقدان کتاب های روز غیرایرانی در زمینه های مختلف انتقاد داشتند؛ به گزارش خبرگزاری مهر، علی‌اکبر زارع بیدکی مدیر فراهم‌آوری کتابخانه مجلس گفته است: "نمایشگاه امسال در مقایسه با دوره‌های قبل ضعف‌هایی داشت از جمله اینکه بخش ارزی آن نسبت به دوره‌های قبل ضعیف‌تر بود. برخی از ناشران معتبر که همیشه حضور داشتند امسال غایب بودند مثلا ناشران عربی بیشتر کتاب‌های سال‌های قبل را آورده بودند و تازه‌های نشر کمتر دیده می‌شد."

وحدت اسلامی

حق نشر عکس shianews.com
Image caption آیت الله وحید خراسانی به شدت به نمایشگاه کتاب امسال انتقاد کرد

محمد حسینی در سخنرانی خود در مراسم اختتامیه گفت: "ما روی خط قرمزهای خودمان اصرار داشتیم؛ ما هیچگاه اجازه بروز و ظهور به افکار افراطی که مسلمانان را به بمب‌گذاری و عملیات انتحاری ترغیب می‌کند، نخواهیم داد. در عین حال همواره بر وحدت اسلامی تاکید داشته‌ایم."

در روزهای برگزاری نمایشگاه دو مرجع تقلید شیعه به شدت از عرضه برخی کتاب های غیرشیعه در نمایشگاه انتقاد کرده بودند.

آیت الله حسین وحید خراسانی از توزیع کتاب‌هایی که به گفته او زندگی حضرت فاطمه، دختر پیامبر اسلام را به روایت مسلمانان سنی مذهب بیان می‌کند به شدت انتقاد کرده و گفته بود: "این مملکت وزارت ارشاد ندارد بلکه وزارت اضلال دارد".

آیت الله حسین نوری همدانی نیز گفته بود: "طبق خبرهای واصله به ما در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، کتاب هایی علیه ولایت و حضرت زهرا توزیع می شود... کتاب هایی در این نمایشگاه وجود دارد که شهادت حضرت زهرا را افسانه معرفی می کند".

در همین حال، علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران، از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواسته است که به "تذکرات ناصحانه" آیت الله وحید خراسانی در مورد توزیع کتاب ها "توجه جدی" کند.

فضای نمایشگاه

امسال هم مثل چند سال گذشته، نمایشگاه کتاب در محل مصلای تهران برگزار شد و بخش‌های زیادی از نمایشگاه، از جمله بخش کودک و نوجوان، کتب دانشگاهی و آموزشی، کتب عربی و ریالی از حوزه بین‌الملل در زیر چادرهای موقت به فعالیت پرداختند.

امسال نیز فضاهای متفاوتی که به ناشران مختلف اختصاص یافته بود، همچون سال های مختلف مورد انتقاد قرار گرفت. خبرنگاران در یکی از نشست های مطبوعاتی بهمن دری درباره "علت تبعیض در دادن فضای نمایشگاهی به ناشران" از او سوال کرده بودند. به گزارش خبرگزاری مهر، خبرنگاران پرسیده بودند: "چرا به برخی ناشران که در سال گذشته بیش از ۵۰ عنوان کتاب چاپ کرده‌اند، کمتر از ۹ متر فضا اختصاص یافته، در حالی که شاهد فعالیت ناشرانی که کمتر از ۷ عنوان کتاب در همان سال چاپ کرده‌اند، در غرفه‌های ۵۰ متری هستیم؟"

بهمن دری در پاسخ، به آئین‌نامه کمیته ناشران داخلی اشاره کرده بود و اختصاص فضای بزرگ تر را منوط به مولفه هایی از جمله "نداشتن تخلفات نمایشگاهی و محتوایی" و "خوب عمل کردن ناشران در نشر کتب حوزه دفاع مقدس و انقلاب" دانسته بود.

Image caption نشر چشمه از ناشران غایب در نمایشگاه کتاب امسال بود

آقای دری گفته بود: "ناشری که کتاب‌های تالیفی‌اش بیشتر است، ناشری که ترجمه‌های بهتری از کتاب‌های خارجی عرضه کرده، ناشری که آثار تصحیحی بیشتر و بهتری داشته، ناشری که در فروش کتاب با قیمت متعارف عمل می‌‌کند، ناشری که در دوره‌های قبل تخلفات نمایشگاهی و محتوایی نداشته، ناشری که در نشر کتب ارزشمند حوزه دفاع مقدس و انقلاب خوب عمل کرده، طبیعتاً فضای بزرگتری در اختیارش قرار می‌گیرد."

این در حالی است که ناشران گلایه مند، به این مولفه ها انتقادهای فراوانی وارد می دانند. آنها می گویند که ملاک وزارت ارشاد در ارزیابی ترجمه ها از کتاب های خارجی چیست، و ناشرانی که در حوزه های تخصصی فعالیت می کنند، انتشار آثاری در حوزه جنگ ایران و عراق یا انقلاب ایران اساسا در حوزه فعالیتشان نیست.

فروریختن داربست

در روزهای برگزاری نمایشگاه کتاب، داربست‌های بخش شمالی گنبد و مناره‌های مصلای تهران فروریخت.

خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا) گزارش داد که این حادثه عصر روز یکشنبه، ۱۷ اردیبهشت، در محل برگزاری نمایشگاه کتاب در مصلای تهران رخ داد و مصدومیت چهار نفر از کارگران حاضر در محل را به دنبال داشت.

محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهور، امروز در مراسم اختتامیه از وزیر ارشاد خواسته است که تا آخر اردیبهشت ماه یا اوایل خرداد مقدمات کلنگ‌زنی نمایشگاه کتاب را فراهم آورد. بحث محل نمایشگاه کتاب تهران سال هاست که محل مناقشه میان نهادهای مختلف فرهنگی و اجرایی است و هنوز جای مشخصی برای آن آماده نشده است.

مطالب مرتبط