انتخابات ریاست جمهوری؛ اصلاح طلبان بیایند یا نیایند

ستاد انتخابات وزارت کشور حق نشر عکس BBC World Service

یک سال مانده به انتخابات ریاست جمهوری در ایران بحث بر سر آن در ایران بالا گرفته و رسانه های ایرانی به گمانه زنی در باره نامزدهای احتمالی و نحوه احتمال حضور اصلاح طلبان در این انتخابات پرداخته اند.

رسانه ها از محمدباقر قالیباف شهردار تهران و محسن رضایی فرمانده سابق سپاه به عنوان دو نفری نام می برند که از هم اکنون خود را برای ریاست جمهوری آماده می کنند.

از حسن خمینی نوه آیت الله خمینی بنیادگذار جمهوری اسلامی، محمدرضا عارف معاون اول محمد خاتمی رئیس جمهور سابق، علی اکبر ولایتی وزیر اسبق خارجه و مشاور فعلی آیت الله خامنه ای رهبر ایران، کمال خرازی وزیر پیشین خارجه، مجید انصاری عضو مجمع روحانیون مبارز، علی لاریجانی رئیس مجلس، حسن روحانی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی و سعید جلیلی دبیر فعلی شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران به عنوان دیگر نامزدهای احتمالی یاد می شود.

اما مهمترین بحث در انتخابات ریاست جمهوری آینده، حضور اصلاح طلبان در این انتخابات است که در انتخابات دور قبلی از معترضان و رهبران آنها حمایت کردند و در سه سال گذشته به دلیل فشار حکومت از حضور در عرصه سیاسی خودداری و سکوت اختیار کرده اند.

برخی از آنها می گویند که فضای سیاسی کشور هنوز بعد از سه سال برای حضور اصلاح طلبان فراهم نیست و برای همین هم آنها ترجیح می دهند که تا در فرصت مناسب فعالیت سیاسی خود را از سر بگیرند.

اصلاح طلبان در انتخابات اخیر مجلس فهرستی برای این انتخابات نداشتند و تمایلی هم برای دعوت مردم به شرکت در این انتخابات نشان ندادند. این جناح سیاسی اگر چه از واژه تحریم برای انتخابات مجلس استفاده نکرد اما برخی تحلیلگران سیاسی، اقدام اصلاح طلبان را نوعی تحریم ارزیابی کردند.

در آن انتخابات، اصولگرایان در غیاب رقیب دیرینه خود به رقابت با همدیگر پرداختند و سرانجام نیز کرسی های مجلس بین طیف های اصولگرا تقسیم شد و اصلاح طلبانی هم که به صورت فردی در انتخابات شرکت کرده بودند به سهم حداقلی در مجلس بسنده کردند.

اکنون به نظر می رسد انتخابات ریاست جمهوری برای حاکمیت فراتر از انتخابات مجلس است و بخشی از اصولگرایان به این نتیجه رسیده اند که بهتر است با همان رقیب قدیمی مسابقه بدهند تا شکافی که در این چند سال بین خودشان افتاده به فروپاشی این جناح منجر نشود.

اختلافاتی که در هفته گذشته بر سر تعیین رئیس مجلس بین علی لاریجانی و غلامعلی حدادعادل بروز کرد، دامنه شکاف بین اصولگرایان را بیش از گذشته آشکار کرد و به نظر می رسد این اتفاق بخشی از اصولگرایان و حامیان آنها را به شدت نگران آینده این طیف سیاسی کرده است.

تشویق اصلاح طلبان به حضور در انتخابات ریاست جمهوری

جمهوری اسلامی که از ابتدای تاسیس، تولید مثل خود را در بازتولید گروههای مدافع حکومت و در عین حال رقیب نشان داده بود این بار نتوانست موفق و سربلند بیرون بیاید.

از زمانی که روحانیون مبارز از دل طیف وسیع روحانیت مبارز جدا شدند تا زمانی که کارگزاران سازندگی از دل دولت در آمدند، جمهوری اسلامی هیچگاه نگران یکدستی حاکمیت نبود و همواره با تقسیم کردن بخشی از جریان های سیاسی، رقیبی برای خود می ساخت و آنهایی را هم که با حاکمیت زاویه داشتند، به چشم به هم زدنی از صحنه حذف می کرد.

اما در سالیان اخیر بعد از به قدرت رسیدن اصولگرایان و حاکمیت یک دست آنها، به خصوص بعد از حوادث انتخابات ریاست جمهوری سه سال پیش، اصلاح طلبان به عنوان یک جناح سیاسی با ابزارهای مختلف از حاکمیت کنار گذاشته شدند ولی جمهوری اسلامی نتوانست همچون گذشته از طیف سیاسی موجود و مدافع خود رقیبی سیاسی برای جناح های موجود بتراشد.

از همین رو برخی صاحب نظران سیاسی می گویند که تلاش خبرگزاری فارس برای تشویق اصلاح طلبان به شرکت در انتخابات آینده ریاست جمهوری، حاکی از تمایل بخشی از حاکمیت برای بازگشت دوباره اصلاح طلبان به رقابت های سیاسی است.

حق نشر عکس
Image caption موسوی خوئینی ها گفته است حتما برای انتخابات ریاست جمهوری برنامه داریم و نمی شود که بی برنامه باشیم.

خبرگزاری فارس که به سپاه پاسداران نزدیک است و در سه سال گذشته همواره از اصلاح طلبان به عنوان "فتنه گر" یاد می کرد، تلاش دارد تا سکوت اصلاح طلبان را بشکند و آنها را به رقابت های انتخاباتی سال آینده ریاست جمهوری وارد کند.

گفتگوی این خبرگزاری با محمد موسوی خوئینی ها عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز در باره انتخابات ریاست جمهوری آینده، بسیاری را شگفت زده کرده به خصوص که در آن آقای موسوی خوئینی ها گفته "حتما برای انتخابات ریاست جمهوری برنامه داریم و نمی شود که بی برنامه باشیم."

آقای موسوی خوئینی ها تاکید کرد که اظهار نظر در باره انتخابات زود است اما ما قطعا تصمیم داریم در انتخابات شرکت کنیم البته این حرف نظر شخصی بنده است اما هنوز در باره نحوه حضور اصلاح طلبان جلسه ای نداشته ایم."

این عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز از خبرنگار خبرگزاری فارس خواسته است که سئوالاتش را از محمد خاتمی رئیس جمهور سابق و رئیس شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز بپرسد که گاه و بیگاه گزارشهایی در باره مذاکره برخی چهره های اصلاح طلب با وی در باره انتخابات ریاست جمهوری شنیده می شود.

در مقابل طیف خوش بین، برخی نیز نسبت به حرکت خبرگزاری نزدیک به سپاه پاسداران بدگمان هستند و معتقدند که سپاه که نقش اصلی را در سرکوب معترضان بعد از انتخابات ریاست جمهوری و دستگیری اصلاح طلبان بازی کرد، اکنون دلیلی ندارد که بخواهد یک جناح سیاسی را که با هزینه زیادی از پیش رو برداشته، دوباره به صحنه برگرداند.

به نظر این گروه، سپاه پاسداران نگران نیرو و پتانسیل اصلاح طلبان است برای همین هم با تحریک آنها درصدد است تا اصلاح طلبان را به حضور در انتخابات تشویق کند و با مشخص شدن چهره های اصلی این گروه، مدتها پیش از برگزاری انتخابات مهره های آنها را بسوزاند و با به راه انداختن اختلاف، انرژی آنها را صرف درگیری های سیاسی بی نتیجه کند تا آنها نتوانند برنامه های خود را در درازمدت عملی کنند.

مطالب مرتبط