روابط ایران و قطر در ویکی‌لیکس: 'تو با کدام طرف هستی؟'

حق نشر عکس Fars

قطر کشور کوچکی در خلیج فارس است که تنها مرز خاکی‌اش با عربستان سعودی است. چند صباحی است که این کشور سعی می‌کند نقشی عمده در خاومیانه ایفا کند و از تاثیرگذار‌ترین‌ها در این منطقه باشد. از این رو برپایه اسناد و گزارش‌ها، سعی کرده تقریبا با همگان رابطه داشته باشد. شبکه خبری «الجزیره» را هم راه اندازی کرده که در نوع خود، تحولی بزرگ در فعالیت‌های رسانه‌ای جهان عرب بود.

سیاست‌های قطر، خشم بسیاری‌ها را برافروخته است. سیاست‌های پیشینش و تلاش برای نزدیکی به ایران و حزب الله لبنان، باعث ناراحتی اسرائیل و برخی از کشورهای عربی حوزه جنوبی خلیج فارس شده بود. اکنون و با آغاز انقلاب‌ها در جهان عرب به ویژه اعتراض‌ها در سوریه، و موضع قطر در پشتیبانی از مخالفان بشار اسد، نزدیکان دیروز را به دشمنان امروز تبدیل کرده است.

در اسناد ویکلی‌لیکس سیاستی دوگانه از قطر بدیده می‌شود. بخشی از این اسناد حاکی از آن است که دولت این کشور از شبکه «الجزیره» در مسیر سیاست‌های خارجی خود بهره می‌گیرد. در خصوص روابط قطر با ایران هم، همین قاعده جریان دارد.

اختلاف میان سران شورای همکاری خلیج فارس

برپایه اسناد ویکلی‌لیکس، تلگرافی در تاریخ ۲۸ دی ۱۳۸۸ (۱۸ ژانویه ۲۰۱۰) از سفارت آمریکا در منامه پایتخت بحرین به وزارت امور خارجه ایالات متحده در واشینگتن فرستاده شده که در آن از اختلاف‌های شدید میان رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در نشست خود در دسامبر ۲۰۰۹ در کویت سخن گفته است.

در این تلگراف آمده که پادشاه بحرین، در این نشست «از مواضع قطر در قبال ایران و سازمان القاعده به شدت انتقاد کرده است.»

پادشاه بحرین در این نشست به گزارش‌هایی در خصوص «تعیین فرستاده نظامی از سوی سپاه پاسداران ایران اسلامی در برخی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس»، اشاره کرده و این سوال را مطرح کرده است که «آیا این گزارش‌ها صحت دارد؟»

بنا بر این گزارش، پس از مطرح شدن این سوال، «همه نگاه‌ها به سوی حمد بن خلیفه آل ثانی پادشاه قطر می‌چرخد؛ او اما پاسخی نمی‌دهد.»

در ادامه پادشاه بحرین بر ضرورت مقابله به آنچه «تهدیدهای ایران» نامیده، سخن گفته است و خطاب به امیر قطر گفته است: «تو با کدام طرف هستی؟»

پایگاه‌های هوای آمریکا در قطر برای حمله به ایران

یک سند دیگر متعلق به ۱۰ آذرماه ۱۳۸۹ (اول دسامبر ۲۰۱۰) در سایت ویکی لیکس منتشر شده که از آمادگی قطر برای قرار دادن پایگاهی هوایی به آمریکا به منظور حمله به ایران سخن گفته است.

این سند به دیدار حمد بن خلیفه آل ثانی با معاون وزیر انرژی آمریکا پرداخته است. در این دیدار امیر قطر گفته که کشورش حاضر است برای حمله هوایی به تاسیسات اتمی ایران، پایگاه هوایی «العدید» را در اختیار آمریکا قرار دهد، به شرط آن‌که آمریکایی‌ها به قطر تضمین دهند که همچنان می‌تواند به استخراج گاز از حوزه مشترک گازی با ایران در خلیج فارس ادامه دهد.

این سند در حالی افشا شده است که مقام‌های قطری در مواضع رسمی خود همواره بر ضوررت حل و فصل بحران اتمی ایران از راه دیپلماسی تاکید کرده‌اند.

اما سند ویکلی‌لیکس می‌گوید که امیر قطر اعلام آمادگی کرده که هزینه ۶۰درصد از بازسای پایگاه هوایی «العدید» را برای قرار گرفتن در اختیار آمریکا بر عهده بگیرد.

پیش از آن قطر این پایگاه هوایی را در جنگ عراق و افغانستان، در اختیار آمریکا قرار داده بود.

این نوشته بخشی از مجموعه ای است که سایت فارسی بی بی سی در آن روابط ایران با کشورهای همسایه و همجوارش را بررسی می کند.